Friday, 30 September 2011

ບຸນຫຼາຍບຸນນ້ອຍ


ກິດຈະກຳທອດຜ້າມະຫາກະຖິນປິ ໒໐໑໐ ທີ່ບ້ານດອນຂະເໝົາ ເມືອງໂຂງ



- ການໄປທອດຜ້າມະຫາກະຖິນຄັ້ງນີ້ ນຳໂດຍພຣະອາຈານຄຣູເນືອງພິລັກ ໂຊຕິທອນ ເຈົ້າອະທິການ(ຜູ້ກໍ່ຕັ້ງ)ວັດວິຈິດທັມມາຣາມ ບ້ານວຽງຈະເລີນ ເມືອງໄຊເສດຖາຄັ້ງນີ້.
- ຕັ້ງທີ່ວັດວິຈິດທັມມາຣາມ ບ້ານວຽງຈະເລີນ ເມື່ອວັນທີ 5 ພະຈິກ 2010 ທີ່ວັດວິຈິດທັມມາຣາມ ແລະອອກເດີນທາງຈາກວັດວິຈິດທັມມາຣາມ ບ້ານວຽງຈະເລີນ ເວລາ 17:00 ໂມງ ດ້ວຍຂະບວຍລົດເມ 45 ທີ່ນັ່ງ 2 ຄັນ, ລົດຕູ້ຄອມມູເຕີໄຮເອັຊ 2 ຄັນ 16 ທີ່ນັ່ງ, ລົດຕູ້ຮຸນໄດ 9 ທີ່ນັ່ງ 1 ຄັນ, ລົດກະບະຮຸນໄດ 1 ຄັນ, ລົດຈີບຈີບປຣາໂດ 5 ທີ່ນັ່ງ 1 ຄັນ, ລົດຈີບຟໍຈູນເນີ 5 ທີ່ນັ່ງ 1 ຄັນ, ລົດກະບະຮຸນໄດ ມີຄົນນັ່ງ 18 ຄົນ ແລະລົດກະບະນ້ອຍໄດຮັດຊຶ 1 ມີຄົນນັ່ງ 6 ຄົນ,
- ລວມລົດ 9 ຄັນ.
- ລວມຄົນ 165 ຄົນ.
- ໃນຂະບວນຜ້າມະຫາກະຖິນຄັ້ງນີ້ ມີການທອດຖວາຍຜ້າປ່ານ້ອຍນໍາ 2 ວັດ ແລະທອດວັດຕ່າງໆດັ່ງນີ້.
- ທອດຜ້າມະຫາກະຖິນ ທີ່ວັດໂພນຕູມຄໍາ ບ້ານຫາງດອນຂະເໝົາ ເມືອງໂຂງ ແຂວງຈໍາປາສັກ 1 ກອງ
ຖວາຍເງິນກີບ 75,560,000 ກີບ(ຂໍ້ມູນນີ້ ຕ້ອງລໍຖ້າທາງຄະນະກຳມະການສ້າງວັດ ສະຫຼຸບມາອີກຄັ້ງໜຶ່ງ ອາດເພິ່ມຂຶ້ນ ຫຼືຫຼຸດລົງກະໄດ້ ເພາະມີຊອງຈຳນວນໜຶ່ງບໍ່ໄດ້ນັບຖວາຍສົງເລີຍ)

(ສຳລັບຂໍ້ມູນລຸ່ມນີ້ແມ່ນຖືກຕ້ອງ ແລ້ວເພາະເປັນຈຳນວນໜ້ອຍ)
- ທອດຜ້າປ່ານ້ອຍໆ ທີ່ວັດທ່າເປືອຍ ເມືອງແສບ (ແຂວງ)ເຂດພະວິຫານ 1 ກອງ. ຖວາຍເງິນສ້າງສາລາໂຮງທັມ ຄື
ກ. ພຣະອາຈານເນືອງພິລັກ ໂຊຕິທອນມອບ 3,000,000 ກີບ
ຂ. ຄະນະຍາດໂຍມສົມທົບເງິນກີບ 2,823,000 ກີບ
ຄ, ເງິນບາດ 1,750 ບາດ
ງ. ເງິນຫຼຽນ 145,000 ຫຼຽນ
ຈ. ເງິນໂດລາ 23 ໂດລາ
ສ, ເງິນດົ້ງ 58,000 ດົ້ງ
- ທອດຜ້າປ່ານ້ອຍທີ່ວັດ ແສນເໜືອ ບ້ານເມືອງແສນ ເມືອງໂຂງ ແຂວງຈໍາສັກ 1 ກອງ
ກ. ພຣະອາຈານເນືອງພິລັກ ໂຊຕິທອນມອບ 2,000,000 ກີບ
ຂ. ຄະນະຜ້າກະຖິນ ແລະຜ້າປ່າສົມທົບ 1,742,000 ກີບ ລວມເງິນບາດ 700 ບາດ
- ຖວາຍວັດຂະເໝົາໂພນຈຳປາ(ວັດໃຫຍ່) 2,000,000 ກີບ.(ຖວາຍທີ່ວັດເລີຍ).
- ຝາກຖວາຍທີ່ວັດດອນກະເດັນ 1,000,000 ກີບ
ເປັນອັນວ່າ ສໍາເລັດພິທີ ງານນີ້ ມີພຣະອາຈານຄຣູບຸນຈອນ ແກ້ວສັນຕິໄຊ ວັດຂະເໝົາໂພນຈຳປາເປັນປະທານ.
- ນອກຈາກນັ້ນ ໃນຂະນະຜ້າມະຫາກະຖິນຄັ້ງນີ້ ທາງນັກສຶກສາລາວ ແລະເພື່ອນນັກສຶກສາລາວ ຝາກເຄື່ອງຜ່ານພຣະຄຣູເນືອງ ພິລັກ ໂຊຕິທອນ ໄປມອບໃຫ້ຜູ້ປະສົບໄພ ແລະດ້ອຍໂອກາດ ໃນ 3 ບ້ານ ໃນເຂດ ດອນຂະເໝົາ ມອບເຄືອງໄດ້ 345 ຊຸດ.
ຍັງອີກຈຳນວນ 155 ຊຸດ ທີ່ມອບມາ 500 ຊຸດ ຈະມອບໃຫ້ອີກໃນໂອກາດຕໍ່ໄປ.

ບຸນກຸສົນເລົ່ານີ້ຂໍມອບໃຫ້ເຈົ້າມູນລະສັດທາສ້າງຜ້າມະຫາກະຖິນທັງໝົດ, ຄະນະຈັດງານຜ້າມະຫາກະຖິນ, ນັກສຶກສາລາວ ແລະເພື່ອນປະເທດຍີ່ປຸ່ນ ແລະຊາວອິນລາວທຸກໆທ່ານ ສາທຸ ອະນຸໂມທະນາ.

ກຽມງານສົມໂພດພຣະ


Monday, 26 September 2011

ກໍາເນີດ ນະໂມ

ໂດຍ: ພອຈ.ເນືອງພິລັກ ໂຊຕິທອນ
------
- ໃນຈາຮີດ ແລະປະເພນີທາງພຸດທະສາສະໜາ ຕັ້ງແຕ່ອະດີດ ປັດຈຸບັນ ແລະໃນອະນາຄົດກໍດີ ການຈະທໍາກິດກຳໃດໆ ໃນ ວຽກງານພຸດທະສາສະໜາ ມັກຈະກ່າວນະໂມ ກ່ອນທຸກຄັ້ງສະເໝີໄປ ຈະເປັນປັດເຈກບຸກຄົນ ຫຼືພະຫຸບຸດຄົນ ຈະຫຼາຍ ຫຼືນ້ອຍ ກໍອິງຕາມເລື່ອງ ແລະວິທີກຳ.

- ການຕັ້ງນະໂມ ມີຄວາມສໍາຄັນຫຼາຍ ຄືຕັ້ງໄວ້, ດໍາລົງໄວ້ມາຈາກມູນຮາກສັບ ຖາ(ຖ.ຫົວອອກ)ໃນຄວາມຕັ້ງ, ສະນັ້ນ ຈຶ່ງມີຄວາມໝາຍວ່າ ການຕັ້ງນະໂມ ເພື່ອໃຫ້ເກີດຄວາມໝັ້ນຄົງ ດໍາລົງໄວ້ເຊິ່ງຄວາມດີງາມ ແຫ່ງພິທີ ຫຼືກິດການນັ້ນໆ.

- ຄໍາອ່ານ ແລະຄໍາແປ ນະໂມ.
- ນໂມ ຕັສສ ພຄວໂຕ ອຣຫໂຕ ສມມາສມພຸທທັສສ : 
ແປວ່າ ນະໂມ ຕັສສ ພະຄະວະໂຕ ຂໍນອບນ້ອມແດ່ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າພຣະອົງນັ້ນ ອະຣະຫະໂຕ ເຊິ່ງໄກຈາກິເລດ ສຳມາສຳພຸດທັດສະ ຕັດສະຮູ້ຊອບໄດ້ໂດຍພຣະອົງເອງ.

- ໃນຄຳພີ ສະມຸຕຖະສະມຸຈຈັຍ ອັຕຖະກະຖາ ພານະວາຣ ພຣະອັດຖະກະຖາຈານ ໄດ້ສະແດງໄວ້ເປັນຕໍານານ ເລົ່າຂານສືບມາວ່າ ກາລະຄັ້ງໜຶ່ງ ເທວະດາ ແລະອາສຸລະຫ້າຕົນລວມກັນ ໄດ້ພາກັນເຂົ້າເຝົ້າຖວາຍນະມັດສະການ ແດ່ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້ານະທີ່ປະທັບ ແລ້ວໄດ້ເປັ່ງວາຈາຂອງຕົນ ຖວາຍອະພິວາດພຣະພຸດທະອົງ ຕົນລະວາລະ ຖວາຍຄວາມເຄົາລົບດັ່ງນີ້.

1. ສາຕາຄິຣາຍັກ ວ່າ ນະໂມ
2. ອະສຸຣິນທະຣາຫູ ວ່າ ຕັດສະ
3. ທ້າວເວດສຸວັນມະຫາຣາດ ວ່າ ພະຄະວະໂຕ
4. ທ້າວສັກກະ(ພຣະອິນ) ອະຣະຫະໂຕ
5. ທ້າວພຣະມະຫາພຣົມ ວ່າ ສຳມາສຳພຸດທັດສະ

- ແຕ່ລະຕົນເປັ່ງວາຈາອອກມາ ລ້ວນແຕ່ເປັນຄໍານອບນ້ອມ ເມື່ອລວມກັນເຂົ້າຕາມລໍາດັບ ຈຶ່ງໄດ້ ນະໂມ ຕັດສະ ພະຄະວະໂຕ ອະຣະຫະໂຕ ສຳມາສຳພຸດທັດສະ : ແປວ່າ ຂໍນອບນ້ອມແດ່ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຜູ້ເປັນພຣະອໍຣະຫັນ ດັ່ງນີ້ ຄືທີ່ມາຂອງນະໂມ.

- ຄໍາວ່າ ນະໂມ ແປວ່າ ຄວາມນອບນ້ອມ ໝາຍເຖິງ ຈະລິຍາ ຄວາມປະພຶດ ຄືກາຍສະແດງອອກທາງກາຍ, ວາຈາ ແລະໃຈ.

- ນະ ໝາຍເຖິງນໍ້າ ເປັນເຄື່ອງໝາຍຄຸນຂອງແມ່ ໂມ ໝາຍເຖິງດິນ ເປັນເຄື່ອງໝາຍຄຸນຂອງພໍ່, ຄົນລາວເຮົາຈຶ່ງສອນ ສະເໝີວ່າ ບວດເປັນເນນ(ຈົວ)ແທນຄຸນແມ່, ບວດເປັນພຣະແທນຄຸນພໍ່ ຫຼືບວແເປັນເນນຈູງແມ່ຂຶ້ນສະຫວັນ, ບວດເປັນ ພຣະ ຈູງພໍ່ຂຶ້ນສະຫວັນ, ບຸກຄົນໃດກໍຕາມ ຫາກມີຈະລິຍາ ຄວາມປະພຶດດີງາມທາງກາຍ, ວາຈາ ແລະໃຈ ຈຶ່ງຊື່ວ່າ ຄົນ ມີນະໂມ ຄືມີຄວາມນອບນ້ອມ.

- ຄົນທີ່ມີຄວາມນອບນ້ອມ ທາງກາຍ, ວາຈາ ແລະໃຈຕໍ່ຕົນ, ຄົນອື່ນ ແລະສິ່ງອື່ນແລ້ວ ແມ່ນຈະທໍາການໃດໆ ທີ່ຍາກໆ ກໍຈະງ່າຍ, ມີຄວາມສໍາເລັດໃນໜ້າທີ່ ແລະຊີວິດ ຫຼືມີການຕົກທຸກໄດ້ຍາກເຖິງພຽງໃດ ກໍຍ່ອມໄດ້ຮັບຄວາມເມດຕາ, ກາລຸນາ, ມຸທິຕາ ແລະອຸເປກຂາທຳ ຍ່ອມໄດ້ຮັບການຊ່ວຍເຫຼືອ ໃຫ້ພົ້ນທຸກ ພົ້ນຍາກ ພົ້ນລໍາບາກທໍລະມານນັ້ນໆໆແລ.

- ນະໂມຕັດສະ ຈຶ່ງມີແຕ່ພຽງ ໕ ບົດເທົ່ານັ້ນ, ຫາກມີເພີ່ມເກີນໄປກວ່ານີ້ ນັບວ່າເປັນການຕໍ່ເຕີມພຣະທຳ ຄຳພີທາງພຣະພຸດທະສາສະໜາ ຜູ້ໃດຕັດ ແລະຕໍ່ເຕີມພຣະທຳຄຳສອນຂອງພຸດທະສາສະໜາ ຈັດເປັນອະທິກຳ ຄືບາບໜັກ ເປັນຜູ້ທຳລາຍພຣະພຸດທະສາສະໜາໂດຍທາງກົງ ແລະທາງອ້ອມ.

ນາກ

- ວັນນີ້ວັນ 8 ຄໍ່າ ວັນນີ້ ປະຊາຊົນມາປະມານການໄດ້ 90-100 ຄົນນີ້ແລ້ວ, ເຂົາໂສກັນເລື່ອງນາກໆ ກະຊຸບປະຊິບພໍຮູ້ເນື້ອຄວາມແນ່ບໍ່ແນ່, ເມື່ອໄຫວ້ພຣະ ຮັບສິນ ຖວາຍທານແລ້ວ ສາຣະວັດອາຣາດທະນາເທດ ກໍຕັ້ງຫົວຂໍ້ເທດເລື່ອງນາກສາເລີຍ ເນື້ອໃນເທດນັ້ນ ອັນສຽງໄວ້ໃນເຄື່ອງບັນທຶກ ຈຶ່ງນໍາມາຂຽນໄວ້ທີ່ນີ້:
---------------------------
- ຈະເລີນພອນສາທຸຊົນ ວັນນີ້ຍາດໂຍມມາຮ່ວມສັນນິບາດທໍາບຸນ ໃນວັນສິນ 8 ດັ່ງທີ່ເຄີຍມາບໍ່ຂາດ, ເວລາຟັງທັມອາຕະມາຈະເທດເລື່ອງນາກ, ຊິເທດຈັກໜ່ອຍ ພຽງ 10 ນາທີ ເພື່ອໃຫ້ເກີດຄວາມເຂົ້າໃຈ ຈຶ່ງຮັບພອນ ແລະຕັກບາດກັນ.

- ຄົນລາວເຮົານີ້ ຕິດພັນກັບນາກມາເຫິງນານ ຫຼາຍຄົນເຊື່ອວ່ານາກເປັນສັດພິເສດ ບາງຄົນກໍວ່າເປັນເທບ ເປັນສັດທີ່ປະເສີດສຸດ, ໃນຕໍານານຫຼາຍຕໍານານ ກໍກ່າວເຖິງ ນາກມາຊ່ວຍສ້າງນະຄອນຈັນທະບຸຣີ ແຖວໆ ບໍຣິເວນຮ່ອງແກ ຮ່ອງແຊງ ວັດເຮົານີ້ກໍແມ່ນສ່ວນໜຶ່ງຂອງໜອງຄັນແທເຊື້ອນ້ຳ ເຊິ່ງເປັນທີ່ຢູ່ຂອງນາກ, ຕອນປີ 2001 ກັບໄປປູປານານໍ້າແຖວນີ້ ຫຼວງຫຼາຍເຕັມທົ່ງນາແຖວນນີ້ໃຜໆກໍຄົງຊິຮູ້ນໍາກັນແລ້ວ ຊາວຽງຈັນແຄມບຶງ ລົງບຶງແຖວນີ້ກໍບໍ່ຈໍາເປັນຕ້ອງອອກຕລາດ ຕອນມາສ້າງວັດໃໝ່ ປູປານານໍ້າແຖວນີ້ມີຫຼາຍທັງຍາມແລ້ງ ແລະຍາມຝົນ ຫອຍເຊີຣີ ຫຼວງຫຼາຍພາຍມາກ, ຂຶ້ນໄຂ່ຮອດເສົາກຸຕິ ຫຼັກຮົ້ວຮາວຮົ້ວ, ປູປານາກົບຂຽດຫຼາຍ ມັນກໍມີງູຫຼວງຫຼາຍ ເພາະສັດສອງປະເພດນີ້ຕ້ອງອາໄສກັນ ປາມີຫຼາຍເທົ່າໃດ, ງູກໍຫຼາຍເທົ່ານັ້ນ, ສັດອື່ນທີ່ເປັນສັດຕູຂອງປາ ກໍບໍ່ກ້າມາຮາວີປາ ເພາະພວກເຂົາຢ້ານງູ, ງູເອງກໍໄດ້ປາເປັນອາຫານ ດຽວນີ້ ປູປາ ນົກໜູໜີໝົດ ງູກໍໜີໄປພ້ອມ ເຖິງມີກໍມີຈັກໜ່ອຍ ນໍ້າບຶ່ງທາດຫຼວງຕອນເໜືອເຫືອດແຫ້ງ ເພາະເພິ່ນແປງຮ່ອງແຊງໃຫ້ເລີກ ປະຊາຊົນຖົມນາສ້າງບ້ານເຮືອນ, ໂຮງງານ ແລະອື່ນໆ ເຮົາມາສັງເກດວ່າບຶງທາດຫຼວງໄລຍະ 10 ຄືນຫຼັງເປັນທີ່ຢູ່ຂອງງູຫຼວງຫຼາຍ ເມື່ອ 2000 ປີທີ່ແລ້ວ ສົງໃສວ່າແມ່ນງູນີ້ແລ້ວ ເປັນພວກນາກ.

- ບາດນີ້ມາເວົ້າເລື່ອງນາກ ທີ່ເຂົາຊ່າກັນນັ້ນ ບາງຄົນກໍໄປເບິ່ງມາແລ້ວ ບາງຄົນຍັງບໍ່ທັນໄດ້ໄປ (ແຕ່ທ່ານບໍ່ໄປກໍເບິ່ງກະໄດ້ ຍິນມາວ່າທາງການນໍາເອົາໄປປ່ອຍ ທີ່ມັນຄວນຢູ່ແລ້ວ) ສໍາລັບອາຕະມາຍັງບໍ່ທັນໄດ້ໄປເບິ່ງ ເຫດທີ່ບໍ່ໄປເບິ່ງເພາະຍິນຜູ້ມາຊວນນັ້ນບອກວ່າ ມີນາງທຽມມາລອຍນໍ້າຢູ່ອ່າງນ້ອຍຢູ່ທີ່ນັ້ນດ້ວຍ ຈຶ່ງບໍ່ ໄປຢ້ານນາງທຽມນາກລະອາຍ.

- ເອົາ......ມາເວົ້າເລື່ອງນາກທີ່ເຂົາຊ່າກັນນັ້ນ ໂຕມັນຄືອ່ຽນ ແຕ່ມັນຈະຕ່າງຈາກອ່ຽນທົ່ວໄປ ຕາມເບິ່ງໃນຮູບ ເພາະມັນລາຍໆ (ເຂົາວ່າແມ່ນເກັດມັນ ເມື່ອເບິ່ງລະອຽດແລ້ວບໍ່ແມ່ນເກັດ ຫາກແມ່ນຜິວໜັງຂອງມັນລາຍໆ ໃຫຍ່ຜິດປົກກະຕິ) ເຂົາບອກວ່າ ມີຄົນໃສ່ໄຊໄດ້ທີ່ບຶງທາດຫຼວງ (ສົງໄສຊິແມ່ນບຶ່ງທາດຫຼວງ ທົ່ງນາບຶງໂນນຄໍ້-ໄອເຕັກນັ້ນລົງໄປໃຕ້) ແລ້ວເອົາມາເຄນວັດແລ້ວຄົນຈຶ່ງແຕກໄປເບິ່ງແໜ້ນວັດ.

- ເມື່ອສັງເກດຕີຣາຄາແລ້ວ ເຫັນວ່າອ່ຽນພວກນີ້ ເປັນພວກສັດປະເພດກາຍພັນ, ສັດທີ່ຈະກາຍພັນໄດ້ນັ້ນ ຄື 1, ເປັນສັດສອງປະເພດໃນວົງດຽວກັນຜະສົມພັນກັນຕາມທັມ ມະຊາດ, 2. ຄົນມີວິທະຍາການຫຼາຍກໍເຮັດສານເຄມີໄດ້ ກໍເອົາຢິນຂອງສັດສອງປະເພດໃນວົງດຽວກັນໄປປະສົມພັນກັນ ກໍອອກມາເປັນສັດອີກປະເພດນໜຶ່ງ(ອັນນີ້ນັກວິຊາການກະເສດຮູ້ຈັກດີ) 3. ສັດທີ່ຖືກສານເຄມີເອງໂດຍທັມມະຊາດ ແລ້ວຮ່າງກາຍຕ້ານທານກັບສານເຄມີ ແຕ່ບໍ່ຕາຍ ຢູ່ຕາມທັມມະຊາດໄດ້ ແຕ່ໃນໂຕມັນມີສານເຄມີແລ້ວກໍໄປປະສົມພັນກັນເອງ ສານເຄມີນັ້ນກໍໄປປ່ຽນແປງຢີນຂອງສັດນັ້ນ ອອກລູກມາຜິດປົກກະຕິ ເປັນສັດສອງຫົວ ສາມຂາ ຫ້າຫູອື່ນໆ (ອັນນີ້ບໍ່ວ່າແຕ່ສັດ ຄົນເຮົາກໍເຫັນວ່າມີແລ້ວ ເຊັ່ນແຜດສອງຫົວ ຫຼືຄົນມີເກັດ) ອັນນີ້ລ້ວນແຕ່ເກີດຈາກຜູ້ເປັນແມ່ ຫຼື້ພໍ່ໄດ້ຮັບສານເຄມີ.

- ນັບແຕ່ປີ 1995 ເປັນຕົ້ນມານໍ້າເສັຍ ຈາກຕົວເມືອງໄດ້ໃຫຼມາທ້ອນໂຮມຢູ່ບຶງທາດຫຼວງ ທີ່ຮ່ອງແກ ເຮັດໃຫ້ສານສະສົມຫຼາຍປີ ກໍກາຍເປັນນໍ້າເສັຍ, ສັດສາວາສິ່ງດັບສູນໝົດ, ໂຕທີ່ໜີໄປໄດ້ກໍໜີໄປ ໃນປີ 2000 ເປັນຕົ້ນມາ ຊາວບ້ານໂນນຄໍ້າ(ແຖວວັດໃໝ່ບ້ານໂນນຄໍ້ ຫຼືບ້ານໂນຄໍ້າທົ່ງ) ພົບການອົບພະຍົບຂອງປາຝາອອງທັງໂຕນ້ອຍ ໂຕໃຫຍ່ຂຶ້ນມາໃນໝູ່ບ້ານໄປທາງທິດຕາເວັນອອກ (ສົງໄສໄປບຶງນາຄວາຍ) ມີຫຼາຍຄົນພົບ ພວກເຂົາເຊື່ອວ່າເປັນອຸບາດ ກໍນິມົນພຣະໄປສູດ ໃນປີ 2004 ມີຄອບຄົວໜຶ່ງພົບປາຝາອອງຂະໜາດໃຫຍ່ປະມານ 1 ແມັດ ນິມົນພຣະໄປສູດ ແລ້ວກໍເອົາປາຝາອອງນັ້ນໄປໄວ້ວັດໜອງຄຳແສນ ຄົນກໍແຫ່ໄປເບິ່ງ, ບັງເອີນຜູ້ຂຽນຮູ້ຈັກຄົນທີ່ໄດ້ປາຝາອອງໃຫຍ່ ທັງໄດ້ຮູບພ້ອມ ມັນເປັນສີເຫຼືອງຄືຄໍາທັງໂຕ, ຄົນທີ່ຮູ້ຈັກກັນນັ້ນ ໄດ້ເວົ້າເລື່ອງລາວໃຫ້ຟັງໝົດ ຈຶ່ງຕາມໄປເບິ່ງຢູ່ໜອງຄໍາແສນ ໄປຮອດວັດໜອງຄໍາແສນແລ້ວ ຄົນທີ່ເຝົ້າປາຝາອອງທີ່ນັ້ນບອກວ່າເປັນເຈົ້າໜອງຄໍາແສນ, ທີ່ຂຶ້ນມາສ້າງວັດ ປ່ຽນເລື່ອງຈາກຄວາມຈິງໄປເລີຍ ອັນນີ້ກໍງຶດ.

- ທ່ານທັງຫຼາຍ ທີ່ນັ່ງຟັງເທດທີ່ນີ້ ເຄີຍຢູ່ທີ່ນີ້ມາກ່ອນ ດຽວນີ້ຍິນສຽງນົກຮ້ອງແນ່ບໍ ? ເຫັນຄົນລົງມາກ້ານກົບເໝືອນເກົ່າບໍ ? ເຫັນຄົນເອົາລົງບຶງເອົາປາບໍ ? ງູເຄີຍຫຼາຍມັນໄປໃສໝົດ ຈະຕອບໃຫ້ກໍໄດ້ບໍ່ແມ່ນຄົນລ່າມັນດອກ ມັນໜີໄປເອງ, ມັນຕາຍເພາະສານພິດ, ຢາຂ້າແມງ, ຝຸຍເຄມີ ແລະນໍ້າປົນເປື້ອນ ຈາກສັບພະປິສານເຄມີ ທີ່ບໍ່ໄດ້ຖືກບໍາບັດຈາກຕົວເມືອງລົງມາຕາມຮ່ອງນັ້ນ ກັກຂັງໄວ້ທີ່ບຶງທາດຫຼວງສິບກວ່າປີແລ້ວ, ບັນດາທ່ານຄົງຈະຍິນ ຫຼືຄົງຈະເຫັນຂ່າວຫອຍເຊີຣີ ໃນຊຸມປີ 1980-1995 ແຕ່ກີ້ທາງການປະກາດວ່າໃຜຈັບໄດ້ຫຼາຍໃຫ້ຣາງວັນ ດຽວນີ້ມັນໄປໃສໝົດ.

- ຜົນກະທົບນີ້ ບໍ່ສະເພາະແຕ່ສັດສາວາສິ່ງ ແລະສະພາບແວດລ້ອມໃນບຶງທາດຫຼວງ ຊາວນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນເຮົາທຸກທ່ານໄດ້ຜົນກະທົບທັງໝົດ ບໍ່ວ່າຄົນທຸກ, ຄົນຮັ່ງ, ກັມມະກອນ, ຊາວນາ, ພໍ່ຄ້າ, ຊາວຂາຍ ແລະທ່ານຜູ້ມີເງິນ ມີຄໍາ ເຈົ້າຄົນນາຍຄົນ ລວມທັງພຣະສົງອົງຄະເຈົ້າດ້ວຍ ກໍໄດ້ຮັບອານິສົງນີ້ ໄດ້ທັງນັ້ນ.

- ປູປານານໍ້າ ສັດສາວາສິ່ງໃນບຶງທາດຫຼວງ ຕົວທີ່ມັນບໍ່ຕາຍ ໃນຮ່າງກາຍມັນກໍເຕັມໄປດ້ວຍສານພິດ ມັນສະສົມສານພິດໄວ້ ຊາວປະໂມງ ເຂົາກໍໄປຈັບເອົາສັດນັ້ນ ມາຂາຍໃນທ້ອງຕລາດ ຜູ້ຊື້ແມ່ນຜູ້ມີເງິນ ພວກເຮົາບໍ່ຮູ້ແຫຼ່ງທີ່ມາຂອງອາຫານເລົ່ານັ້ນ ເມື່ອເຮົາກິນມັນລົງໄປ ສານພິດເລົ່ານັ້ນ ກໍກາຍສະສົມໃນຮ່າງກາຍເຮົາ ຫຼາຍເກີນຂະໜາດ ກໍກາຍເກີດເປັນໂຣກ, ທ່ານຄົງຈະຍິນສະເໝີວ່າ ຄົນນັ້ນຕາຍຍ້ອນໂຣກຕັບ, ຄົນນີ້ຕາຍເພາະໂຣກຕັບໆໆໆໆ ແລະໂຣກມະເຮັງ ຜູ້ໃຫຍ່ກໍເປັນມະເຮັງ ຜູ້ນ້ອຍ ຜູ້ສາວ ຜູ້ໜຸ່ມ ເປັນໄດ້ໝົດໂຣກມະເຮັງ ເທົ່າທີ່ສັງເກດເບິ່ງການປ່ຽນແປງຂອງບ້ານເມືອງເຮົາ ປາກົດວ່າໂຣກຕັບ ແລະໂຣກມະເຮັງ ເປັນໂຣກສຸດຮີດຍອດນິຍົມທີ່ສຸດໃນວຽງຈັນ, ທີ່ເຂົາຮຽກວ່າໂຣກຜູ້ກ່ຽວເອງນັ້ນ ສິ່ງເລົ່ານີ້ເກີດຂຶ້ນຈາກອາຫານເປັນພິດທັງນັ້ນ.

- ບາດນີ້ມາເວົ້າເລື່ອງນາກ ໂຕທີ່ຊ່າກັນ, ເທົ່າທີ່ເຂົາຖ່າຍຮູບມາໃຫ້ເບິ່ງນັ້ນ ເບິ່ງຄັກໆແມ່ອ່ຽນ, ແຕ່ວ່າອ່ຽນສອງໂຕນີ້ ມັນເປັນອ່ຽນພິເສດ ກົງທີ່ມັນມີລາຍໃຫຍ່ໆ ເບິ່ງແລ້ວ ເໝືອນເກັດ ຫາກເຮົາເບິ່ງບໍ່ພິຈາຣະນາແມ່ນເກັດມັນແທ້ໆ ແຕ່ຜູ້ຂຽນເບິ່ງໃນຮູບລະອຽດແລ້ວ ມັນເປັນໜັງອ່ຽນແທ້ໆ ເປັນຫຍັງມັນຈຶ່ງເປັນອ່ຽນ ທີ່ຕ່າງຈາກອ່ຽນທົ່ວໄປ ຕອບໄດ້ຢ່າງບໍ່ຕ້ອງລັ່ງເລ ເປັນອ່ຽນກາຍພັນ ທີ່ເກີດຈາກອາຫານ ແລະອາກາດເປັນພິດນັ້ນເອງ.

- ປະຊາຊົນຄົນລາວ ດຽວນີ້ຫັນໄປນັບຖືນາກເປັນທີ່ຫຼວງຫຼາຍທັງໆ ທີ່ບໍ່ເຄີຍເຫັນນາກມາກ່ອນຈັກເທື່ອ ເຫັນງູກະເຂົ້າໃຈວ່ານາກ ເຫັນອີສັງແປກໆ ກໍເຂົ້າໃຈວ່ານາກ ເຊັ່ນ ຮອຍ ຫຼືຕົ້ນພ້າວ ຕົ້ນກ້ວຍວິປະລາດ ກາວ່ານາກໄປໝົດທີບ (ຄົນລາວບູຮານວ່າຂອງເລົ່ານີ້ເປັນອຸບາດ) ເຊັ່ນ ໄກ່ສີ່ຂາ, ໝາອອກລູກເທິງເຮືອນ, ຕົ້ນກ້ວຍອອກປີກາງຕົ້ນ ແລະອື່ນ ຂອງແບບນີ້ເຂົາຕ້ອງນິມົນພຣະມາສູດອຸບາດ ແຕ່ຄົນດຽວນີ້ຖືວ່າຂອງເລົ່ານີ້ເປັນມຸງຄຸນ ພາກັນໄປຂາບໄປໄຫວ້ ດີບໍ່ດີມີຮອດຄົນເຂົ້າຊົງພຣະຍານາກ ມາໃບ້ຫວຍໃຫ້ຮຽບຮ້ອຍ ນັບວ່າໝໍຊົງສວຍກາລະໄດ້ເໝາະໂອກາດ ສ້າງປະໂຫຍດເຂົ້າກັບຍຸກກັບສະໄໝ ທັບກັບຍຸກ ໄດ້ດີຢ່າງໜ້າງຶດງໍ້ອັດສະຈັນໃຈ.

- ນາກດຽວນີ້ຕ່າງກັບນາກບູຮານ, ຄົນບູຮານຖືວ່ານາກ ເປັນເຄົ້າຕະກູນຂອງຕົນ ນາຄະ ແປວ່າຜູ້ມີລິດສາມາດປົກປ້ອງຄຸ້ມຄອງຄົນໄດ້ ໃຜກໍຕາມທີ່ມີຄວາມມາດ ສາມາດປົກຄອງຄົນໄດ້ ຍົກໃຫ້ເປັນເຈົ້າຄົນ ນາຍຄົນ ບຸກຄົນນັ້ນບົກຖານັນດອນສັກວ່າ ນາຄະ (ເຈົ້າຂອງຄົນ ທຽບໄດ້ກັບເຈົ້ຊີວິດ ຫຼືຣາຊາ) ແຕ່ຄົນດຽວນີ້ຖືສັດເດັຍຣະສານເປັນນາກ, ແລະໄຫວ້ວອນສັດເດັຍຣະສານໄປທົ່ວສັງຄົມ ສັງຄົມກໍກາຍເປັນສັງຄົມສັດໄປ.

- ຂຶ້ນຊື່ວ່າສັດ ບໍ່ປະເສີດເທົ່າກັບຄົນ, ພວກເຂົາຈະມີຣິດທານຸພາບຫຼາຍພຽງໃດກໍຕາມ ທາງພຸດທະສາສນາເຮົາ ຖືວ່າພວກນີ້ນອກຮີດ ແມ່ນຈະທໍາຄວາມດີໄດ້ ກໍບໍ່ສາມາດ ບັນລຸມັກ ຜົນ ນິພານໄດ້ ດັ່ງທີ່ເຮົາໄດ້ຍິນໃນເລື່ອງພຸດທະປະວັດ ຫຼືພຣະໄຕປີດົກທີ່ພຣະສົງມັກເອົາມາເທດສະເໝີ ທີ່ກ່າວເຖິງນາກສັດທາໃນສາສນາປອມຕົວມາບວດ ພຣະພຸດທະເຈົ້າຮູ້ແລ້ວ ແຕ່ບວດໃຫ້ (ເພື່ອຈະເປັນຕົ້ນເຫດບັນຍັດສິກຂາບົດ) ໃນທີ່ສຸດນາກປອມໂຕນັ້ນ ກໍຄືນສະພາບເປັນນາກເໝືອນເດີມ ສົງນໍາເລື່ອງຂາບທຸນພຣະພຸດທະເຈົ້າໆກໍໃຫ້ສິກ ເພາະວ່າສັດເດັຍຣະສານບວດໃນສາສນາບໍ່ໄດ້.

- ເຮົາເຫັນແລ້ວວ່າ ນາກ ມີຣິດຂະໜາດໃດ ແປງກາຍເປັນຄົນໄດ້ ພຣະພຸດທະເຈົາຍັງຫ້າມບໍ່ໃຫ້ບວດໃນສາສນາ, ການທີ່ຈະສ້າງຕົນໃຫ້ບັນລຸມັກຜົນນັ້ນ ມີແຕ່ມະນຸດເທົ່ານັ້ນ ແມ່ນແຕ່ມະນຸດເອງ ຫາກມີຄວາມເຫັນຜິດ ເປັນເດັຍຣັດຖີ ກໍຍັງຫ້າມບວດ ຫ້າມສະຫວັນຫ້າມນິພານ, ທ່ານທັງຫຼາຍຄົງເຫັນນໍາກັນແລ້ວວ່າ ນັບແຕ່ໂລກເກີດຂຶ້ນມານີ້ ເທົ່າທີ່ປະວັດສາດບັນທຶກໄວ້ ມີແຕ່ມະນຸດເທົ່ານັ້ນສ້າງໂລກ ມະນຸດປະເສີດກວ່າສັດທັງປວງ ເອົາແຕ່ໄລຍະຊີວິດເຮົານີ້ ທ່ານທັງຫຼາຍພໍມີປະສົບການແລ້ວເຊັ່ນກັນ ຄື ທ່ານທັງຫຼາຍຄົງຈະໄດ້ລ້ຽງແມວ, ໝາ, ເປັດ, ໄກ່່, ງົວ, ຄວາຍ, ທ່ານເຄີຍເຫັນສັດເລົ່ານີ້ ພັດທະນາການກ້າວໜ້າໄປຮອດໃສລະ ມັນເຄີຍຮ້ອງຈັ່ງໃດ ກໍຮ້ອງຈັ່ງຊັ້ນ ບໍ່ແມ່ນຮ້ອງດັ່ງນັ້ນ ສະເພາະແຕ່ໃນຍຸກຂອງເຮົານີ້ ມັນຮ້ອງຕັ້ງແຕ່ເກີດມີສັດເລົ່ານີ້ ນັ້ນກໍສະແດງວ່າສັດບໍ່ພັດທະນາເໝືອນກັບມະນຸດ, ທ່ານເຄີຍສັງເກດທ່ານເອງບໍວ່າ ແຕ່ກ່ອນທ່ານ ອ່ານໜັງສືບໍ່ເປັນ ດຽວນີ້ອ່ານເປັນແລ້ວ, ເວົ້າຝຣັ່ງ, ອັງກີດບໍ່ເປັນ ດຽວນີ້ເວົ້າໄດ້, ແຕ່ກ່ອນຂັບລົດບໍ່ເປັນດຽວນີ້ ເກ່ງປານຫຍັງ ? ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນເຮົາ ແຕ່ກ່ອນນ້ອຍໆ ດຽວນີ້ກວ້າງຂວາງ ແລະຈະເລີນກ້ໜ້າໄປຫຼາຍດ້ານ ໃຜເປັນຜູ້ສ້າງມັນ ສັດຫຼືມະນຸດລະ, ດຽວນີ້ສິ່ງທັນສະໄໝຫຼວງຫຼາຍພາຍມາກ ເຄື່ອງຄອມພິວເຕີ ໂທຣະທັດ ອິນເຕີເນັດ ແລະອື່ນໆ ທັງໝົດນີ້ລ້ວນແຕ່ເກີດຈາກມັນສະໝອງ ແລະນໍ້າມືມະນຸດທີ່ພັດທະນາ ແລ້ວທ່ານຍັງຈະໄປໄຫວ້ສັດຢູ່ຫຼື.

- ຄົນທີ່ໄຫວ້ມະນຸດດ້ວຍ ຊື່ວ່າເປັນມະນຸດ ຄົນທີ່ເຄົາຣົບຕົນ ຄົນນັ້ນເປັນມະນຸດທີ່ສົມບູນ ຄົນທີ່ໄຫວ້ພຣະຢ່າງນ້ອຍ ເປັນຄົນມີທັມ ກົງກັນຂ້າມຄົນທີ່ໄຫວ້ສັດ ຫຼືເຜດຜີ ຄົນນັ້ນກໍຕໍ່າກວ່າຜີ ເຖິງຈະເປັນເຈົ້າຄົນ ນາຍຄົນ ຮັ່ງມີ, ຮ່າງກາຍສົມບູນ ສວຍງາມກໍຕາມ ຈິດໃຈບໍ່ສູງກວ່າສັດແລະຜີ ກໍຕໍ່າກວ່າເຜດ ແລະຜີນັ້ນເອງ.

- ໃນທາງພຸດທະສາສນາກ່າວວ່າ ອະບາຍະພູມ ທີ່ຢູ່ຊັ້ນຕໍ່າກວ່າມະນຸດ ແລະທໍາບາບກໍໄປສູ່ອະບາຍະພູມ 4 ຄື ສັດໜຶ່ງ, ເຜດໜຶ່ງ, ອະສຸຣະກາຍໜຶ່ງ ແລະນະຣົກໜຶ່ງ, ພວກນີ້ທໍາບາບ ແລະມີສັກກະຍະພາບຕໍ່າກວ່າມະນຸດ ຫາກມະນຸດຍັງໄຫວ້ ຍັງບູຊາ ກໍມີສັກກະຍະພາບທາງຈິດຕໍ່າກວ່າອະບາຍ 4 ນັ້ນແລ.

- ເທສະນາ ປະຣິໂຍສາເນ ໃນອາວະສານແຫ່ງເທດໜານີ້ ຂໍໃຫ້ທ່ານທັງຫຼາຍຈົ່ງມີສະຕິ ມີປັນຍາ ມີສັດທາໝັ້ນຄົງ ພັດທະນາຕົນ ພັດທນາຄົນ ແລະພັດທະນຊີວິດຈິດໃຈ ໃຫ້ສູງ ມີອາຍຸ ວັນນະ ສຸຂະ ຜະລະເທີ້ນ.

Friday, 23 September 2011

ສຸວັນນະນາຄະຣາຊ


ພຣະອົງດຳ ປະທັບຄົດຊະຣາຊ (ພຣະບູຮານ)

(ພຣະອົງດຳ ປະທັຍຊ້າງ)
ປະຈຳວັດໃໝ່ວຽງຈະເຣີນ
ກ. ປະວັດພຣະອົງດຳ:
-ລັກສະນະຂອງພຣະອົງດຳ.
ກ. ເຫດທີ່ຊື່ວ່າ "ພຣະອົງດຳ" ເພາະທັງອົງຂອງພຣະ ເປັນທອງສຳຣິດລ້ວນ ແຕ່ມີສີດຳ ພະຍາຍາມຂັດໃຫ້ເປັນສີທອງ ບໍ່ເຫິງກໍຕ້ອງດຳຄືນ.
ຂ. ພຣະອົງດຳ ສູງຈາກຖານຮອດສຽງພຣະ ໘໗ ຊັງຕີແມັດ.
ຄ. ລັກສະນະສີລະປະ "ສີລະປະລ້ານຊ້າງຕອນຕົ້ນ"
ງ. ອົງພຣະ ກັບບັນລັງແຍກຈາກກັນໄດ້.
- ຄວາມເປັນມາຂອງພຣະອົງດຳ:
ກ. ພຣະອົງດຳ ມາປະດິດສະຖານທີ່ວັດວິຈິຕທັມມາຣາມ ບ້ານວຽງຈະເຣີນ ເມືອງໄຊເຊດຖາ ນະຄອນວຽງຈັນ ເມື່ອວັນທີ ໒໓ ມັງກອນ ໒໐໑໑.
ຂ. ເຈົ້າສັດທານຳມາຖວາຍ "ນາງວັນນາຣີ ຈຸລະມຸນຕຣີ" ບ້ານວຽງຈະເຣີນ ເມືອງໄຊເຊດຖາ ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ, ແຕ່ພຳນັກທີ່ ເມືອງທ່າແຂກ ແຂວງຄຳມ່ວນ ເພາະເປັນເຈົ້າຂອງໂຮງງານ ​ປູນຂາວ ແຂວງຄຳມ່ວນ.
- ຄວາມເປັນມາໂດຍລະອຽດ, ນາງວັນນາຣີ ຈຸລະມຸນຕຣີ ເປັນຊາວແຂວງຄຳມ່ວນ ມາຕັ້ງຫຼັກປັກຖານທີ່ບ້ານ ວຽງຈະເຣີນ, ຈົນເມື່ອປີ ໑໙໙໕ ໄດ້ທຳທຸຣະກິດກໍ່ສ້າງຕໍ່ມາປີ ໒໐໐໔ ໄດ້ເຮັດໂຮງງານປູນຂາວທີ່ແຂວງຄຳມ່ວນ ຈຶ່ງຕ້ອງໄດ້ກັບໄປຢູ່ແຂວງຄຳມ່ວນ ແຕ່ລະເດືອນ ຫາກມີວຽກທາງວຽງຈັນ ຈຶ່ງໄດ້ຂຶ້ນມາຍັງວຽງຈັນ. 
- ປີ ໒໐໐໙ ເຂົາເລີ່ມລົງທຶນຕໍ່ຍອດໂຮງງານຂອງເຂົາໃຫ້ເປັນມາດຕາຖານ ລົງທຶນຢ່າງໃຫຍ່ຫຼວງ, ຂະນະນັ້ນເອງ ເຂົາກໍໄດ້ພົບພຣະພຸດທະຮູບອົງນີ້ ຢູ່ຮ້ານຂາຍພຣະໃນວຽງຈັນ ເຂົາເຫັນແລ້ວຄິດມັກຢາກໄດ້ ແຕ່ຂະນະນັ້ນເງິນ ຂາດລົງເພາະວ່າຕ້ອງລົງທຶນໃສ່ໂຮງງານ ແລະກິດຈະການອື່ນ ເຂົາຮຽກລາຄາໃນຂະນະນັ້ນ ໕໐.໐໐໐ ບາດ ເຂົາໄປຈັບໄປບາຍຢູ່ຫຼາຍເຕີບ ເຂົາກໍຄິດຂຶ້ນໄດ້ວ່າ "ຈະຊື້ຕອນນີ້ກະພໍໄດ້ ເຂົາສ່ຽງວ່າ ຫາກພຣະພຸດທະຮູບອົງນີ້ ຄາດຈະເປັນຂອງຂ້ານ້ອຍ ຂໍບໍ່ໃຫ້ໃຜມາຊີ້" ເຂົາເຄີຍສ່ຽງແບບນີ້ມາແລ້ວຄັ້ງໜຶ່ງ ເປັນເວລາ ໕ ເດືອນ ກໍບໍ່ມີໃຜ ມາຊື້ ຈຶ່ງໄດ້ບູຊາເອົາພຣະອົງນັ້ນໄປຖວາຍທີ່ວັດຂະເໝົາໂພນຈຳປາ, ເຂົາຍັງເຊື່ອໝັ້ນວ່າ ພຣະອົງດຳນີ້ຕ້ອງເປັນ ຂອງເຂົາ ເພາະຮູ້ສຶກມັກ.
- ຈາກປີ ໒໐໐໙ ຈົນມາຮອດ ໒໐໑໑ ເຂົາກໍໄດ້ໄປທ່ຽວຕລາດນັ້ນອີກ ກະເລີຍໄປເຫັນພຣະອົງດັ່ງກ່າວຍັງຕັ້ງຢູ່ທີ່ ເດີມຖາມເຈົ້າຂອງພຣະກໍບອກວ່າເປັນພຣະອົງເກົ່າ ແຕ່ຮຽກລາຄາ ໑໐໐.໐໐໐ ບາດ, ເຂົາເລີຍຕໍ່ລົງເຈົ້າຂອງກໍ ບອກຢາກລົງ ເພາະມີຄົນໃຫ້ລາຄາສູງກວ່ານີ້ກໍຫຼາຍຢູ່ ໃນທີ່ສຸດກໍຕົກລົງກັນໄດ້ໃນລາຄາ ໕໐.໐໐໐ ບາດເໝືອນເດີມ ຕາມທີ່ຕັ້ງໃຈໄວ້ ເມື່ອເຂົາໄດ້ພຣະແລ້ວກໍເອົາພຣະໃສ່ເກັດໄວ້ທີ່ທ້າຍລົດຟໍຈູນເນີຂອງເຂົາ ເຂົາຕັ້ງໃຈໄວ້ວ່າຈະຖວາຍໃຫ້ແກ່ວັດ ຫາກບໍ່ຮູ້ວ່າວັດໃດ, ເຂົາໄດ້ພຣະແລ້ວກໍກັບໄປຍັງທ່າແຂກ ແລະປາກເຊ ເພາະກິດຈະການເຂົາຢູ່ທີ່ວຽງຈັນ, ທ່າແຂກ, ປາກເຊ ຫາກຍາມວັນສິນຄັນແມ່ນເຂົາຢູ່ປາກເຊ ເຂົາຈະໄປຄາຣະວະ ຫຼືໄປທຳບຸນທີ່ວັດຂະເໝົາໂພນຈຳປາ ກັບອາຈານບຸນຈອນແກ້ວຂັນຕິໄຊ ສະເໝີ, ຕາມເຂົາບອກວ່າ ແຕ່ເດືອນທີ ໑ ມາເຂົາໄປວັດຂະເໝົາ ຫຼາຍຄັ້ງ ແລະວັດໃດໆກໍໄປ ນຶກຍາກທຳບຸນແມ່ນໄປໂລດ ໃນໄລຍະນັ້ນເຂົາທຽວ ໄປມາລະຫວ່າງວຽງຈັນ ທ່າແຂກ ປາກເຊ ເມືອງໂຂງ ຂະເໝົາ ຫຼາຍຄັ້ງ ທີ່ບ້ານຂະເໝົາເຂົາໄດ້ປຸກສາລາພັກເຊົາ ຂອງເຂົາໄວ້ ແຄມທ່າ ເຄື່ອງອຳນວຍຄວາມສະດວກຄົບ ເວລາຫວ່າງຂະເຂົາຈິຂີ່ລົດໄປນອນທີ່ນັ້ນສະເໝີ.
- ວັນທີ ໒ ມັງກອນ ໒໐໑໑ ແມ່ອອກວັນທອງ ໄຊຄຳເພັງ, ໄດ້ບູຊາພຣະແກ້ວສີມໍຣະກົດມາຈາກແມ່ຊີວັດງິ້ວໂງະ ແລ້ວກໍເອົາມາໄວ້ທີ່ເຮືອນ, ຈົນຮອດວັນທີ ໒໓ ມັງກອນ ກໍຕິດຕໍ່ກັບພຣະອາຈານຄູເນືອງພິລັກ ໂຊຕິທອນ ເຈົ້າອະທິການວັດວ່າ ມີສັດທາຈະສົມໂພດພຣະໄວ້ວັດວິຈິດທັມມາຣາມ ບ້ານວຽງຈະເຣີນ ເມື່ອເມື່ອເຈົ້າອະທິການ ວັດອະນຸມັດແລ້ວ ຈຶ່ງຕົກລົງວ່າ "ວັນທີ ໒໓ ມັງກອນ ປີ ໒໐໑໑" ຈຶ່ງເອົາພຣະມາໄວ້ວັດ.
- ເວລາ ໐໙ ໂມງເຊົ້າຂອງວັນທີ ໒໓ ມັງກອນ ໒໐໑໑ ເຈົ້າພາບພ້ອມດ້ວຍຍາດພີ່ນ້ອງໄດ້ພາກັນແຫ່ພຣະຈາກບ້ານ ຂອງແມ່ອອກວັນທອງ ໄຊຄຳເພັງ ຈາກຮ້ານສະໄກລາຍຄຣັບ, ຂະນະນັ້ນເອງ ອາຕະມາ ພຣະອາຈານເນືອງພິລັກ ໂຊຕິທອນໄດ້ໃຫ້ຂະບວນອອກໜ້າໄປກ່ອນ ໄດ້ຢ່າງມາຕາມຫຼັງ ລົດຂະບວນແຫ່ອອກເດີນທາງໄປກ່ອນແລ້ວ ເພາະຄາຢືນລົມກັບພໍ່ອອກຄົນໜຶ່ງ, ທັນໃດໃນຂະນະທີ່ຍ່າງມານັ້ນ ເຫັນສຽງແກດັງຂຶ້ນຢູ່ທາງກຳ້ນັ້ນ ພ້ອມທັງມີສຽງແມ່ຍິງຮ້ອງອອກມາວ່າ "ອາຈານມາແຕ່ໃສ" ເຂົາກໍກັບລົດມາຮັບ ອາຈານແລ້ວກໍໃຫ້ຂຶ້ນລົດໄປສົ່ງທີ່ວັດ.
- ເມື່ອກັບມາເຖິງວັດ ອາຕະມາກໍລົງຈາກລົດ ແມ່ອອກກໍເຫັນພຣະເນນ ແລະພໍ່ອອກຍົກພຣະແກ້ວຂຶ້ນສາລາ ເຂົາຖາມວ່າ ພຣະເອົາມາແຕ່ໃສ ກໍບອກວ່າແມ່ອອກວັນທອງຈະເອົາມາຖວາຍ ແລະສົມໂພດທີ່ວັດເຮົາ.
- ເມື່ອອາຕະມາຂຶ້ນມາເທິງຫ້ອງກໍເຂົ້າຫ້ອງນຳ້ ຄົນທັງບໍ່ທັນເມືອ ກັບອອກໄປເຫັນພຣະແກ້ວກັບພຣະອົງດຳ ປະດິດສະຖານຮຽງກັນງາມປານຫຍັງ ຈຶ່ງຖາມເຂົາວ່າ "ເອົາວ໌ ພຣະອົງດຳເອົາມາຈາກໃສ ? "ແມ່ອອກວັນນາລີ ຍັງບໍ່ທັນກັບ ນັ່ງແຕ່ງທຽນຂັນຫ້າ ແລະເຄື່ອງຂອງບູຊາພ້ອມກັບໝູ່ວ່າ "ຂອງຂ້ານ້ອຍ ບູຊາມາຈາກຮ້ານຂາຍພຣະແຕ່ເຫິງແລ້ວ ກັບໄປປາກເຊ ບໍ່ຮູ້ກີ່ທ້ຽວກໍບໍ່ໄດ້ເອົາລົງລົດ ພໍດີເຫັນເຂົາເອົາພຣະແກ້ວ ມາຄິດວ່າມີທຽນຢູ່ທ້າຍລົດ ຈະເອົາທຽນມາຮ່ວມບຸນນຳເພິ່ນ ກໍເລີຍນຶກເຫັນພຣະວ່າຢູ່ໃນລົດ ຂ້ານ້ອຍກໍມາຂໍຖວາຍທີ່ວັດບ້ານເຮົາເລີຍ, ເປັນພຣະເກົ່າ ຊິສົມໂພດອີກກະໄດ້, ສົມໂພດແລ້ວ ກໍຖວາຍໄວ້ວັດ ບ້ານເຮົາເລີຍ".
- ອັນນີ້ ກໍຖືເປັນນິມິດໝາຍອັນດີ, ອີກອັນໜຶ່ງ ການທີ່ຮຽກວ່າພຣະອົງດຳ ເຈົ້າຂອງຖືຕາມຣືກທີ່ອາຕະມາ ອຸທານວ່າ "ເອົາວ໌...ພຣະອົງດຳນັ້ນ ເອົາມາຈາກໃສ ?"
- ທ່ານໃດ ຮູ້ເລື່ອງພຣະ ແລະຮູ້ທີ່ມາພຣະອົງນີ້ ກະຣຸນາໃຫ້ຄວາມເຫັນມາແນ່.

Wednesday, 21 September 2011

ມູນເຫດທີ່ພຣະສົງໃນສາສນາຕ້ອງແຖຜົມ

- ຖ້າມີຄົນຖາມວ່າ "ເປັນຫຍັງນັກບວດຈຶ່ງຕ້ອງເຖຜົມ ຫຼືໂກນຜົມ" ຖ້າຈະຕອບຕາມລັກສະນະແຫ່ງວິນັຍນັ້ນ ຕ້ອງຕອບວ່າ "ເພື່ອບໍ່ໃຫ້ເໝືອນຄະຣາວາດຊາວບ້ານເຂົາ" ຫຼືຈະຕອບວ່າ "ເພື່ອຄວາມສະເໝີພາກແຫ່ງຄະນະ" ຕອບສອງຢ່າງນີ້ແມ່ນບໍ່ຜິດ.

- ຄວາມເປັນມາຂອງການແຖຜົມ ທີ່ມາຈາກພຣະວິໄນ ດັ່ງນີ້ ຄື:
" ສະໄໝໜຶ່ງ ມີລູກຊາຍຂອງນາຍຊ່າງຄຳຫົວໂລ້ນຜູ້ໜຶ່ງ ຜິດກັບມານດາບິດາແລ້ວອອກໄປບວດໃນສຳນັກ ຂອງພຣະພິກຂຸ ຝ່າຍບິດາມານດາສືບທາວຫາເຂົາຢູ່ຫຼາຍທີ່ ໄດ້ເຂົ້າໄປຍັງສຳນັກພຣະພິກຂຸສົງ ແລ້ວຖາມ ພິກຂຸທັງຫຼາຍວ່າ ທ່ານຜູ້ຈະເຣີນ ທ່ານທັງຫຼາຍໄດ້ເຫັນເດັກຊາຍຜູ້ມີຮູບຮ່າງລັກສະນະເຊັ່ນນີ້ມາທາງນີ້ບໍ ? ພວກທີ່ບໍ່ຮູ້ກໍຕອບວ່າ ອາຕະມາບໍ່ຮູ້, ພວກທີ່ບໍ່ເຫັນກໍຕອບວ່າ ອາຕະມາບໍ່ເຫັນ.

- ຄັນຕໍ່ມາ ມານດາບິດາເຂົາສືບທາວຈົນເຫັນວ່າ ເຂົາບວດແລ້ວໃນສຳນັກຂອງພຣະພິກຂຸທັງຫຼາຍ ບິດາມານດາ ຂອງ ເດັກຊາຍນັ້ນຈຶ່ງກ່າວໂທດ ຕິຕຽນໂພນທະນາຈົ່ມວ່າ ພຣະສາມະນະເສື້ອສາຍສາກະຍະບຸຕເຫຼົ່ານີ້ ຈັ່ງ ແມ່ນບໍ່ອາຍ ເປັນຄົນທຸສີລເວົ້າຕົວະ ຮູ້ຢູ່ແທ້ໆກໍວ່າບໍ່ຮູ້ ເຫັນຢູ່ແທ້ໆກໍວ່າບໍ່ເຫັນ ເດັກນັ້ນບວດແລ້ວໃນສຳ ນັກຂອງພຣະພິກຂຸເຫຼົ່ານັ້ນ, ພິກຂຸທັງຫຼາຍໄດ້ຍິນມາດາ ບິດາຂອງບຸດຊ່າງຄຳຫົວໂລ້ນນັ້ນ ທີ່ກ່າວໂທດຕິຕຽນ ແລະໂພນທະນາຈົ່ມວ່າໃຫ້ພິກຂຸ ຈຶ່ງຂາບທູນແດ່ພຣະຜູ້ມີ ພຣະພາກເຈົ້າ.

- ພຣະພຸດທະອົງ ຈຶ່ງຮັບສັ່ງກັບພວກພິກຂຸທັງຫຼາຍວ່າ ດູກອນ ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ວ່າເຮົາອະນຸຍາດໃຫ້ອະນຸໂລມ ຕໍ່ສົງ ເພື່ອການປົງຜົມ(ແຖຜົມ)ນັບຈາກນັ້ນເປັນຕົ້ນມາພຣະສົງໃນສາສນາພຸດ ຈຶ່ງແຖຜົມນັນເອງ.
 
ຫາກມີຜູ້ຖາມ ກໍຕ້ອງຕອບດັ່ງທີ່ກ່າວໃນເບບື້ອງຕົ້ນແລ.

- ເຮົາພົບວ່າພຣະສົງໃນສາສນາພຸດລ້ວນແຕ່ແຖຜົມເປັນສ່ວນໃຫຍ່ ຜູ້ທີ່ອະທິຖານຕົນເປັນອຸປາສົກ ອຸປາສິການັ້ນ ບາງທີບໍ່ແຖຜົມກໍມີ ແຕ່ນຸ່ງຫົ່ມຄ້າຍພຣະສົງ-ສາມະເນນ ເຮົາຈະພົບໄດ້ໃນສາສນາພຸດຝ່າຍມະຫາຍານ.

- ແຕ່ເຮົາພົບສະເໝີວ່າ ພຣະໃນສາສນາພຸດຝ່າຍເຖຣະວາດນັ້ນ ຈະນຸ່ງຫົ່ມຜ້າຄ້າຍກັນ ແລະແຖຜົມເໝືອນ ກັນທັງໝົດ, ແຕ່ວ່າມີຄວາມແຕກຕ່າງກັນຢູ່ທີ່ວ່າ ພຣະສົງບາງປະເທດແຖຄິ້ວ ບາງປະເທດບໍ່ແຖຄິ້ວ

- ພຣະສົງທີ່ບໍ່ແຖຄິ້ວ ໃນສາສນາພຸດຝ່າຍທິນະຫາຍານ ຄື ພຣະສົງໃນລັງກາ, ພຣະສົງໃນອິນເດັຍ, ພຣະສົງໃນບັງຄລາເທດ ແລະພຣະສົງໃນພະມ້າ, ພຣະສົງໃນຈີນ(ຕອນຕາວເວັນຕົກສ່ຽງໃຕ້ ຄືໃນຊຽງຮຸ່ງ).

- ພຣະສົງທີ່ແຖຄິ້ວ ໃນສາສນາພຖດຝ່າຍທິນະຫາຍານ ຄື ພຣະສົງໃນປະເທດລາວ, ພຣະສົງໃນໄທຍ໌, ພຣະສົງໃນກັມປູເຈັຍ. ສ່ວນພຣະສົງໃນຫວຽດນາມໃຕ້ນັ້ນແຖຄິ້ວກໍມີ ບໍ່ແຖຄິ້ວກໍມີ.

- ແຕ່ຂໍ້ນີ້ ບໍ່ແມ່ນປະເດັນຫຼັກ ຄວາມເປັນພຣະ-ສົງສາມະເນນທີ່ແທ້ຈິງ ບໍ່ໄດ້ຢູ່ທີ່ແຖຄິ້ວ ຫຼືແຖຄິ້ວ ໃນພຣະ ວິໄນນັ້ນບອກໄວ້ວ່າ ແຖຜົມ, ແຖໜວດ, ໜຸ່ງຫົ່ມຜ້າກາສາວະພັດ ຖືເພດເປັນພິກຂຸ, ດັ່ງເຮົາຈະພົບວ່າກ່ອນບວດ ພຣະອຸປະຊາຈະໃຫ້ ຕະຈະກະປັນຈະກະກັມມະຖານ 5 ຄື ເກສາ, ໂລມາ, ນະຂາ, ທັນຕາ, ຕະໂຈ, ຄິ້ວເປັນເປັນຈຳພວກຂົນ ສະນັ້ນຈຶ່ງເຊື່ອວ່າມີການແຖຖິ້ມມາແຕ່ສະໄໝພຸດທະການແລ້ວ.

- ໃນສະໄໝພຣະພຸດທະອົງຊົງພຣະຊົນຢູ່ ສະໄໝແຮກໆພຣະອົງກໍບໍ່ໄດ້ໃຫ້ແຖຜົມ ແຖຄິ້ວ ແຕ່ມາຫຼັງໆ ເມື່ອມີ ຄົນທ້ວງຕິ (ເບິ່ງຕົວຢ່າງຕົ້ນໆ) ພຣະອົງກໍອະນຸຍາດໃຫ້ພຣະສົງ ແຖຜົມ ແຖຄິ້ວ ແຕ່ບໍ່ໄດ້ກ່າວໄວ້ວ່າແຖເຄົາ ແລະຄິ້ວ, ແຕ່ມາວ່າມາເບິ່ງຄວາມເປັນຈິງແລ້ວ ຫາກແຖຜົມ, ແຖໜວດແລ້ວ ຫາກຄົນມີເຄົາ ບໍ່ແຖເຄົາດ້ວຍ ກໍເບິ່ງບໍ່ງາມ ຍິ່ງບໍ່ແຖຄິ້ວພ້ອມກໍບໍ່ງາມ ເຊັ່ນກັນ ສະນັ້ນຈຶ່ງເຂົ້າໃຈວ່າສະໄໝແຮກໆໆໆ ນັບແຕ່ພຣະພຸດ ທະອົງຊົງອະນຸຍາດໃຫ້ພຣະສົງແຖຜົມ ແຖໜວດແລ້ວ ຄົງມີການແຖຄິ້ວ ແລະແຖເຄົາມາຕັ້ງພຸດທະການ ແລະຫຼັງພຸດທະການຫຼາຍສະຕະວັດ.

- ມາໃນໄລຍະຫຼັງໆນັ້ນ ຈະເຫັນວ່າ ພຣະສົງໃນສາສນາພຸດຝ່າຍເຖຣະວາດມີຝ່າຍແຖຄິ້ວ ແລະບໍ່ແຖຄິ້ວ ຈຶ່ງມີຂໍ້ ສົງໃສວ່າເປັນຫຍັງຈຶ່ງເປັນຈັ່ງຊັ້ນ, ອັນນີ້ ໄດ້ຟັງຈາກພຣະເຖຣະອົງສໍາຄັນ ໃນເມືອງໂຂງ ທີ່ຈົບການສຶກສາສູງ ຈາກຂະເໝນ ຈາກວຽງຈັນ ຈາກສຍາມ ບາງອົງເປັນພຣະເຖຣະຊົງຄຸນນະວຸດທິ ບາງອົງເປັນເຈົ້າຄະນະແຂວງ ແລະເຈົ້າຄະນະເມືອງ ໃນ ປີ 1974-1984 ເຊັ່ນ ພຣະອາຈານໃຫຍ່ຄຣູລ້ວນ ວັດຂະເໝົາໂພນຈຳປາ, ພຣະອາຈານຫຼັກຄຳແກ້ວ ສັບປຸນໂຍ ເຈົ້າຄະນະແຂວງສີທັນດອນ ວັດກາງໂຂງ, ພຣະອາຈານຫຼັກຄຳທອງ ເຈົ້າຄະນະເມືອງໂຂງ ວັດຈອມທອງ, ພຣະອາຈານຄຣູພຸມມາ ອະດີດເຈົ້ານະນະເມືອງ ວັດຫົວຮີ, ພຣະອາ ຈານພໍ່ເຖົ້າອ້ວນ ເວລາເພິ່ນມາບຸນວັດຂະເໝົາໂພນຈຳປາ ມັກຈະມີບັນດິດ ອາຈານັກປາດ ທີ່ເປັນຄະຣາວາດ ຖາມສະເໝີ ຜູ້ຂຽນມັກຟັງພຣະເຖຣະສົນທະນາກັນ ຈື່ໄດ້ຄວາມວ່າ ການທີ່ພຣະສົງລາວແຖຜົມ, ແຖຄິ້ວ, ແຖໜວດ, ແຖເຄົາ, ຕັດເລັບ, ສີຟັນ ເຮັດອະນາໄມຕ່າງໆນັ້ນ ເພາະສິ່ງເຫຼົ່ານີ້ເປັນຮັງຂອງໂຣກ ເປັນຂອງໜ້າ ກຽດໜ້າຊັງ, ພຣະພຸດທະອົງມີພຸດທານຸຍາດ ເປັນການເນັ້ນເຖິງຄວາມສະອາດ, ການແຖຜົມ, ແຖຄິ້ວ, ແຖໜວດ, ແຖເຄົາ, ຕັດເລັບ, ສີຟັນ ຕ່າງໆນັ້ນ ເປັນປະເພນີທີ່ປະຕິບັດມາແຕ່ພຸດທະການແລ້ວ.

- ມີການຖາມອີກວ່າ ເປັນຫຍັງພຣະສົງບາງປະເທດຈຶ່ງແຖຜົມ ບໍ່ແຖຄິ້ວ ? ທາງພຣະເຖຣະເລົ່ານັ້ນກໍຕອບ ທາງດຽວກັນວ່າ ພຣະສົງໃນບາງປະເທດບໍ່ແຖຄິ້ວນັ້ນ ມີເຫດທີ່ມາຫຼາຍປະການ ແລະມັກຈະເປັນພຣະສົງໃນ ສາສນາພຸດຝ່າຍມະຫາຍານ, ສ່ວນພຣະສົງຝ່າຍເຖຣະວາດເໝືອນເຮົາກໍມີຫຼາຍປະເທດ ເຊັ່ນ ພະມ້າ, ອິນເດັຍ ແລະສີລັງກາ ອັນນີ້ ພຣະເຖຣະເຫຼົ່ານັ້ນເວົ້າວ່າ ເພາະປະເທດເລົ່ານັ້ນ ມີການທຳສົງຄາມກັນລະຫວ່າງສາສນາອື່ນ ທີ່ປາບປາມພຣະສົງໃນສາສນາພຸດ ເຊັ່ນໃນອິນເດັຍນັ້ນ ບາງຍຸກຂອງກະສັດທີ່ສັດທາໃນ ສາສນາພຸດກໍອຸປະ ຖັມບໍາຣຸງສາສນາພຸດຢ່າງເຕັມທີ່ ແຕ່ໃນສະໄໝ ພຸດທະສະຕະວັດທີ 100-218 ນັ້ນ ໃນສະໄໝຂອງພຣະເຈົ້າ ອະໂສກນັ້ນ ພຣະອົງມີສັດທາໃນພຸດທະສາສນາ ແຕ່ວ່າໃນສະໄໝນັ້ນ ພວກເດັຍຣະຖີເຂົ້າປອມບວດໃນສາສນາ ຫຼາຍ ພຣະອົງມີພຣະໄທ ຈະຊຳຮະພຣະພຸດທະສາສນາ ຈຶ່ງທຳການປາບປາມພຣະພິກຂຸອາລັດຊີ ທີ່ພວກເດັຍ ຣະຖີປອມບວດນັ້ນ ແຕ່ພິກຂຸທັງຫຼາຍນັ້ນໃຜໆກໍອ້າງຕົນວ່າບໍຣິສຸດ ແລະເປັນອໍຣະຫັນ ສະນັ້ນພຣະເຈົ້າອະໂສກ ພ້ອມດ້ວຍປະທານສົງຈຶ່ງຕັດສິນໃນນິມົນໃຫ້ພຣະສົງເຫຼົ່ານັ້ນ ລົງເຮືອແພໄປໃນກາງທະເລ ແລ້ວທຳໃຫ້ແພແຕກ ປະກົດວ່າພຣະສົງທີ່ອ້າງຕົນວ່າເປັນອໍຣະຫັນເລົ່ານັ້ນ ອົງທີ່ເປັນອໍຣະຫັນແທ້ກໍທຳອະພິນິຫານເຂົ້າຊານ ແລະ ເຫາະກັບມາຍັງສະຖານທີ່ເດີມໄດ້, ສ່ວນທີ່ເປັນພວກເດັຍຣັດຖີປອມບວດ ພຣະສົງອາລັດຊີ ກໍລອຍຄໍໃນທະເລ ຫຼວງ ເຮັດໃຫ້ເຈົ້າອະໂສກ ເຂົ້າພຣະໄທວ່າພຣະສົງໝູ່ໃດເປັນພຣະສົງແທ້ ພຣະສົງເຫຼົ່າໃດເປັນອາລັດຊີປອມບວດ ເມື່ອເປັນເຊັ່ນນັ້ນພຣະສົງທີ່ເປັນຝ່າຍອາລັດຊີ ກໍກົວຢ້ານການປາບປາມຂອງພຣະເຈົ້າອະໂສກ ບາງຄົນກໍສິກ, ບາງຄົນບໍ່ສິກ ກໍແຕ່ງຕົວເໝືອນປະຊາຊົນແຕກໜີຂຶ້ນເໜືອ ລົງໃຕ້ໄປລີ້ຊ່ອນຢູ່ໃນຕະກູນຂອງເຂົາກໍມີ ເພື່ອ ຢາກໃຫ້ເໝືອນກັບປະຊາຊົນຄົນທັມມະດາ ຈື່ງນຸ່ງເຄື່ອງແບບ ປະຊາຊົນ ແລະແຖຜົມບໍ່ແຖຄິ້ວ ບໍ່ແຖໜວດ ແລ້ວພວກເຂົາກໍເຜີຍແຜ່ລັດທິຂອງເຂົາໄປ ຈຶ່ງເຫັນວ່າມີພຣະສົງບາງກຸ່ມໜຸ່ງເຄື່ອງແບບປະຊາຊົນ ບໍ່ແຖຄິ້ວ ກາຍເປັນພວກສາສນາຝ່າຍ ມະຫາຍານເທົ້າບັດນີ້, ສ່ວນບາງພວກທີ່ບໍ່ແຖຄິ້ວ ແຕ່ນຸ່ງຫົ່ມເໝືອນພຣະສົງ ກໍສືບຕໍ່ກັນມາຮອດປັດຈຸບັນນີ້ ອັນນີ້ເປັນການບອກເລົ່າຂອງພຣະເຖຣະຜູ້ຊົງຄຸນນະວຸດ ທີ່ຜູ້ຂຽນເຄີຍໄດ້ຍິນ ສະໄໝເປັນສັງກະລີແຕ່ ທ້າຍປີ 1973-1976.

- ມັນກະສອດຄ່ອງກັບ ທັມມະເທດສາສນາ ຂອງພຣະອາຈານພໍ່ເຖົ້າລ້ວນ ປະທານທີ່ປຶກສາວັດແສນເໝືອ ເມືອງໂຂງ ແຂວງຈຳປາສັກ ເຊິ່ງເປັນພຣະອາຈານສອນທັມມະ, ສອນໜັງ ສືທັມ ໃຫ້ແກ່ຂ້າພະເຈົ້າ ເພິ່ນ ມັກຈະເທດໃຫ້ພຣະເນນຟັງຟັງສະເໝີຫຼັງຈາກສູດມົນແລງ ບາງຄັ້ງກໍເທດທັມມະ ບາງຄັ້ງກໍເທດປະຫວັດພຸດທະ ສາສນາວ່າ ພຣະສົງບາງປະເທດກໍແຖຄິ້ວ ບາງປະເທດກໍບໍ່ແຖຄິ້ວ, ມີທີ່ມາສອດຄ່ອງກັບທີ່ໄດ້ຟັງຈາກພຣະເຖຣະ ທີ່ກ່າວແລ້ວ ແລະຍັງໄດ້ຍິນອີກວ່າ ໃນສະໄໝຕ່າງໆ ໃນປະເທດເລົ່ານັ້ນ ເຊັ່ນອິນເດັຍນັ້ນ ສາສນາມຸດສະລິມ ເຮືອງອຳນາດ ກະສັດບາງພຣະອົງຂອງອິນເດັຍ ນັບຖືສາສນາມຸດສະລິມ ກໍທຳການປາບປາມພຣະສົງດ້ວຍ ການເຜົາວັດ ຂ້າພຣະສົງ ເຮັດໃຫ້ພຣະສົງຢູ່ບໍ່ໄດ້ ກໍຫຼົບຊ່ອນລີ້ໂຕເຂົ້າໄປຢູ່ປ່າ ຫຼືຢູ່ໃນສຳຄອບຄົວ ວົງຕະກູນ ທຳຕົວເໝືອນຊາວບ້ານໃນຍາມປົກກະຕິ ເຖິງເວລາກໍປະຕິບັດທັມ ຫາກຍາມໃດປັກກະຕິກໍທຳໜ້າທີ່ທາງພຣະສົງ ແຕ່ຈົ່ງຄິ້ວໄວ້ເພື່ອປ້ອງກັນ ເວລາທາງຣາຊະສຳນັກປາບປາມກໍປ່ຽນເຄື່ອງໄປຖືຊົງແບບຊາວບ້ານ ເພື່ອຢາກໃຫ້ ເໝືອນຊາວບ້ານກໍຕ້ອງຈົ່ງຄິ້ວ ຫາກສງົບກໍກັບມານຸ່ງເຄື່ອງແບບພຣະສົງ ຈົນເວລາຜ່ານໄປຫຼາຍຊົ່ວອາຍຸຄົນ ກໍຖືກັນຈົນເປັນຮີດ ເປັນປະເພນີສືບຕໍ່ກັນມາຮອດບັດນີ້.

- ໃນບັນດາປະເທດເລົ່ານັ້ນ ຕາມປະຫວັດສາດຂອງສາສນາຂອງປະເທດເຂົາ ລ້ວນແຕ່ມີບັນຫາສົ່ງຄາມທຳ ລາຍພຣະສົງ ໂດຍສະເພາະໃນອິນເດັຍ, ບັງກລາເທດ, ສີລັງກາກໍເຫັນປາກົດມີ ເຖິງປານນັ້ນພຸດທະສາສນາ ໃນລັງກາຖືວ່າເປັນພຸດທະສາສນາທີ່ບໍຣິສຸດສົມຄວນ ກະສັດຫຼາຍພຣະອົງໃຫ້ຄວາມສັດທາໃນພຸດທະສາສນາ ແລະບຳລຸງພຸດທະສາສນາຕາມລຳດັບ ດັ່ງເຮົາຈະເຫັນໄດ້ວ່າ ໃນໄລຍະຫຼັງຊ່ວງ ພຸດທະສະຕະວັດທີ 1000-1500 ນັ້ນບັນດາປະເທດທີ່ນັບຖືສາສນາ ໃນອາຊີ ບໍ່ວ່າຈະເປັນປະເທດພະມ້າ, ໄທຍ໌, ຂະເໝນ ມັກຈະໄປສືບທອດພຸດທະສາສານໃນປະເທດສີລັງກາ, ແຕ່ລາວເຮົານັ້ນ ພຸດທະສາສາສນາໄດ້ສຶບທອດມາ ແຕ່ຍຸກແຮກໆ ຄື ນັບແຕ່ສະຕະວັດທີ ປີທີ 8 - 236 ຈະເຫັນວ່າຄະນະສົງມາຈາກອິນເດັຍໂດຍກົງ ຖືວ່າເປັນພຸດທະສາສນາດັ້ງເດີມເລື້ອຍໆ ຈົນມາຮອດປີ 1357 ພຣະເຈົ້າຟ້າມງຸ່ມກໍໄປນໍາ ເອົາພຸດທະສາສນາ ລັດທິລັງກາວົງ ທີ່ສືບທອດໃນຂະເໝນ ອຸປະຖັມໃນລ້ານຊ້າງຊຽງທອງ, ຈະເຫັນວ່າພຸດທະສາສນາໃນລາວ ເປັນສາສນາບໍຣິສຸດ ແລະດັ້ງເດີມ.

- ບໍ່ປາກົດວ່າພຣະສົງລາວໃນອະດີດ ແຖຄິ້ວ ຫຼືຈົ່ງຄິ້ວ ຫຼັກຖານນີ້ບໍ່ມີ ກໍເພາະວ່າການຈົ່ງຄິ້ວ ຫຼືແຖຄິ້ວບໍ່ແມ່ນ ເລື່ອງສຳຄັນໃນຄວາມເປັນພຣະ ຈຶ່ງບໍ່ມີຫຼັກຖານ ແຕ່ວ່າເຮົາໄດ້ສືບທອດພຸດທະສາສນາມາ 2 ທາງຄື:

1. ໃນສະໄໝສີໂຄດ-ຈັນທະບູຣີ ເຮົາຮັບພຸດທະສາສນາ ຈາກອິນເດັຍໂດຍກົງ ເປັນສາສນາຝ່າຍເຖຣະວາດທີ່ບໍຣິສຸດ ເພາະຜູ້ມາເຜີຍແຜ່ເປັນພຣະອໍຣະຫັນລ້ວນ ເຊັ່ນ ພຣະມະຫາພຸດທະວົງ,ພຣະມະຫາສັດສະດີ, ຕໍ່ມາ ກໍມີພຣະພຸດທະລິກຂິດ, ທັມມະລິກຂິດ, ສັງຄະລິຂິດ ເມື່ອສາສນາເຜີຍແຜ່ຢ່າງກວ້າງຂວາງແລ້ວ ເຮົາກໍໄດ້ ພຣະອໍຣະຫັນຊາວທ້ອງຖິ່ນ ຫຼືຊາວລາວລ້ວນໆ 5 ອົງ ເຊັ່ນພຣະມະຫາສຸວັນນະປາສາທະເປັນຕົ້ນ.

2. ເຮົາໄດ້ສືບທອດພຣະພຸດສາສນາຈາກຂະເໝນ (ແຕ່ເຊື່ອວ່າບໍ່ແມ່ນໄດ້ຈາກອັງກໍ ຄົງຈະໄດ້ຈາກຈຳປາສັກ ເຊັ່ນ ພຣະມະຫາປາສາມັນ) ສ່ວນຄຳພີສາສນາອາດມາຈາກ ອັງກໍ(ພຣະນະຄອນ), ໃນປີ 1357.

1. ເຮົາມາສຶກສານໍາກັນວ່າ ພຣະໄຕປິດົກຄັມພີທີ່ຄົງໄວ້ເຊິ່ງພຸດທະວະຈະນະ ສະນັ້ນ, ພຣະໄຕປີດົກນັ້ນ ກ່າວໄວ້ແຕ່ໃຫ້ພຣະສົງແຖຜົມ, ແຖຄິ້ວ, ແຕ່ວ່າໃນທາງປະຕິບັດ ຄັນແຖຜົມ ແຖໜວດແລ້ວ ບໍ່ແຖຄິ້ວ ແຖເຄົາ ແຖຂົນ ຄົງຈະເປັນສິິ່ງທີ່ບໍ່ງາມ ສະນັ້ນ ຈຶ່ງເຂົ້າໃຈວ່າພຣະມະຫາປາສາມັນໜ້າຊິແຖຄິ້ວມາກ່ອນ ຈຶ່ງເຮັດໃຫ້ພຣະສົງຊາວລ້ານຊ້າງ ແຖຄິ້ວມາເທົ້າບັດນີ້.
2. ດັ່ງທີ່ເຮົາເຂົ້າໃຈແລ້ວ ໃນປະວັດສາສນາໃນລາວນັ້ນ ກ່ອນທີ່ພຣະເຈົ້າຟ້າມງຸ່ມໄປນິມົນພຣະມະຫາປາມັນ ແລະນຳເອົາພຣະໄຕປິດົກຈາກຂະເໝນມານັ້ນ ສາສນາພຸດໃນ ດິນແດນລ້ານຊ້າງສ່ວນໜຶ່ງ ມີພຸດທະສາສນາສຶບທອດມາແຕ່ບູຮານ ຄືສະໄໝສີໂຄດ-ຈັນທະບູຣີແລ້ວ, ຈຶ່ງເຂົ້າໃຈວ່າ ພຣະສົງຍຸກກ່ອນ ທີ່ມີ່ແຕ່ ປີທີ 8 ຮອດ 236 ນັ້ນ ເປັນພຣະສົງເດີມໆທີ່ມາຈາກອິນເດັຍ ແລະເປັນພຣະສົງທີ່ສືບທອດມາຈາກພຣະເຖຣະອັນເປັນສາວົກຂອງພຣະພຸດທະເຈົ້າລ້ວນໆ ພຣະສົງເດີມເລົ່ານີ້ຕ້ອງແຖຄິ້ວມາກ່ອນ ຈຶ່ງເຮັດໃຫ້ ພຣະສົງຊາວລ້ານຊ້າງແຖຄິ້ວມາຮອດບັດນີ້.
3. ຖືເປັນຫົວໃຈຫຼັກຂອງພຸດທະສາສນາໃນລາວເລີຍກໍວ່າໄດ້ ວ່າພຸດທະສາສນາຕິກພັນກັບຊາດ ແລະປະຊາຊົນລາວໂດຍບໍແຍກກັນ ເຮົາສຶກສາປະຫວັດສາດລາວກໍດີ ປະຫວັດພຸດທະສາສນາໃນລາວກໍດີ ນັບແຕ່ໃນສະໄໝຈສີໂຄຕ-ຈັນທະບູຣີ ເຖົ້າຮອດລ້ານຊ້າງຊຽງທອງ ແລະລ້າານຊ້າງວຽງຈັນ ຈົນມາຮອດສະໄໝລາວຕົກເປັນຫົວເມືອງ ຂຶ້ນ ແລະກາຍມາເປັນ ສປປ.ລາວ ບັດນີ້ ບໍ່ມີຍຸກໃດເລີຍ ທີ່ພຣະມະຫາກະສັດລາວ-ແລະລັດຖະບານລາວ ທຳຮ້າຍພຸດທະສາສນາຈົນເຖິງຂັ້ນປະຫັດປະຫານກັນ ເໝືອນກັບບັນດາປະເທດທາງຝ່າຍເໜືອ ຍິ່ງໄປກວ່ານັ້ນ ຣາຊະສຳນັກລ້ານຊ້າງຍັງໃຫ້ອຸປະຖັມພຣະພຸດທະສາສນ ແລະຍົກສູງພຣະສົງເປັນບຸກຄົນພິເສດ ເໜືອກວ່າຊີວິດ ດ້ວຍເຫດນັ້ນ ສາຣະຖະສຳຄັນ ໃນທາງຮູບແບບສາສນາພຸດໃນລາວ ຈຶ່ງຄົງໄວ້ແບບເດີມໆໆໆໆສາເປັນສ່ວນໃຫຍ່.

- ຂໍ້ທີ່ວ່າ ການແຖຄິ້ວ ບໍ່ແຖຄິ້ວບໍ່ເປັນປະເດັນຂອງທາດແທ້ແຫ່ງສາສນາ ທາດແທ້ຂອງສາສນາ ຄື ພຣະທັມ-ວິໄນ ການແຖຜົມແລ້ວບໍ່ແຖຄິ້ວ ຄືວ່າເປັນປະເດັນຮອງ ທີ່ບົງບອກເພດ ຂອງບຸກຄົນໃນສາສນາວ່າ ແຖຜົມຫ່ົມເຫຼືອງຕ້ອງແມ່ນພຣະໃນສາສນາ ແຕ່ຫາກແຖຜົມແລ້ວບໍ່ແຖໜວດ ແຖຄິ້ວ ແຖເຄົານັ້ນ ມັນເປັນພຽງແຕ່ເຮັດໃຫ້ເບິ່ງ ໜ້າກຽດໜ້າອາຍເທົ່ານັ້ນ, ແລະຖ້າແຖຜົມ ແຖຄິ້ວ ແຖໜວດ ແຖເຄົາ ໃນອະດີດນັ້ນມັນເປັນສັນຍະລັກຂອງພຣະສົງລາວ ທີ່ມີຄວາມບໍຣິສຸດມາຕລອດໄລຍະປະຫວັດສາດເທົ່ານັ້ນເອງ.

- ແຕ່ປັດຈຸບັນນີ້ ການແຖຜົມ, ແຖຄິ້ວ, ແຖໜວດ,ແຖເຄົາ ແລະຫົ່ມເຫຼືອງ ມີຄວາມສຳຄັນທີ່ສຸດຕໍ່ພຸດທະສາສນາໃນລາວ ເພາະເຫດວ່າ
1. ມີຄວາມເປັນເອກພາບກັນຂອງຄະນະສົງ.
2. ຫຼິ້ກເວັ້ນການປອມຕົວຂອງບຸກຄົນ ທີ່ສະແຫວງປະໂຫຍດໃນເພດຄວາມເປັນສະມະນະ.
3. ຫຼິ້ກເວັ້ນການຕິຕຽນຂອງຊາວບ້ານ.
4. ອັນນີ້ຖືວ່າສຳຄັນ ຫຼິກເວັ້ນການສົງໃສຂອງອອກຕົນຍາດໂຍມທີ່ຈະເຂົ້າໃຈຜິດວ່າ ທ່ານເປັນພຣະປອມນັ້ນເອງ.

- ປີ 1980 ຜູ້ຂຽນໄດ້ຮັບຟັງການສັ່ງສອນຈາກພຣະອາຈານພໍ່ເຖົ້າອ້ວນ ທີ່ປຶກສາເຈົ້າອະທິການວັດແສນເໜືອ ແລະພຣະອາຈານສຸຄົນ ມະນີວົງເຈົ້າອະທິການວັດສະເໝີວ່າ ຕົກໝູ່ແຮ້ງໃຫ້ເປັນແຮ້ງ ຕົກໝູ່ກາໃຫ້່ເປັນກາ ແຕ່ເຮົາຕ້ອງຮູ້ວ່າເຮົາເປັນໃຜ ? ປີ 1985 ທີ່ຜູ້ຂຽນຈະອອກເດີນທາງໄປຮຽນ ພຣະອາຈານພໍ່ເຖົ້າ ອ້ວນກໍບໍ່ໄດ້ສັ່ງຫຍັງຫຼາຍ ມີແຕ່ສັ່ງຄຳດຽວເທົ່ານັ້ນ ຄື : ຕົກໝູ່ແຮ້ງໃຫ້ເປັນແຮ້ງ ຕົກໝູ່ກາໃຫ້່ເປັນກາ ແຕ່ເຮົາຕ້ອງຮູ້ວ່າເຮົາເປັນໃຜ ? ກໍຄື ຄວາມສັ່ງຄວາມສອນນີ້ມາຕລອດ.

ຕາທິບ(ທິພພະຈັກຂຸ)ມີຈິງ

ຕາທິບມີຈິງ(ທິພະຈັກຂຸ)
ຕາມພຸດທະປະວັດກ່າວວ່າ “ພຣະປັນຈະວັກຄີທັງ ໕” ໄດ້ທອດຖິ້ມພຣະສະມະນະສາກະຍະມຸນີ ໜີໄປກ່ອນທີ່ພຣະອົງຈະໄດ້ຕັດສະຮູ້ແລ້ວ, ເມື່ອພຣະອົງຕັດສະຮູ້ແລ້ວກໍສະເດັດໄປໂຜດພຣະປັນຈະວັກ ຄີ ເຊິ່ງຢູ່ທີ່ປ່າອິສິປະຕະນະມະຣິກຄະທາຍະວັນ ເມື່ອງພາຣານະສີ ເຊິ່ງເປັນໄຣຍະທາງທີ່ໃກຈາກທີ່ປະ ທັບພຣະອົງທີ່ສຸດ ພຣະອົງຊົງຮູ້ໄດ້ຢ່າງໃດວ່າ ພຣະປັນຈະວັກຄີຢູ່ທີ່ປ່າອິສິປະຕະນະມະຣິກຄະທາຍະ ວັນນັ້ນ ແລະພຣະອົງກໍສະເດັດໄປໂຜດປັນຈະວັກຄີທີ່ນັ້ນໄດ້ຢ່າງຖືກທີ່ ?.

ມີພຸດທະດຳຣັດຕອບວ່າ “ດູກອນ ພິກຂຸທັງຫຼາຍ…ເຮົາຈຶ່ງຄິດວ່າ ເຮົາຈັກສະແດງທັມເປັນຄັ້ງ ແຮກແກ່ໃຜນໍ ? ໃຜຈັກຮູ້ແຈ້ງໃນທັມນີ້ໄດ້ໂດຍໄວ ເຮົາຈຶ່ງຄິດວ່າປັນຈັກວະຄີຍະທີ່ໄດ້ອຸປັດຖາກເຮົາຜູ້ກຳ ລັງພໍ່າເພັງພຽນຢູ່ ເປັນຜູ້ມີອຸປະກາລະແກ່ເຮົາຫຼາຍ໌ ຖ້າຢ່າງນັ້ນ ເຮົາເພິ່ງສະແດງທັມແກ່ພວກເຂົາ ເຮົາກໍ ຮູ້ໄດ້ວ່າ ພິກຂຸປັນຈະວັກຄີຍະ ຢູ່ທີ່ປ່າອິສິປະຕະນະມະຣິກຄະທາຍະວັນ ເຂດນະຄອນພາຣານະສີ ດ້ວຍ ທິພພະຈັກຂຸທີ່ບໍຣິສຸດ ລ່ວງຈັກຂຸຂອງມະນຸດ ຄັນເຮົາຢູ່ທີ່ຕາແສງອຸຣຸເວລາພໍສົມຄວນແລ້ວ ຈຶ່ງໄດ້ອອກ ຈາຣີກໄປເມືອງພາຣານະສີ”.


ຈາກພຸດທະພົດນີ້ ໄດ້ຢັ້ງຢືນໄດ້ຈະແຈ້ງວ່າ “ທິພະຈັກຂຸ ຫຼືຕາມທິບນັ້ນມີຈິງ” ເນື່ອງຈາກໄລຍະ ທາງຈາກຕາແສງອຸຣຸເວລານິຄົມ ໄປຫາປ່າອິສິປະຕະນະມະຣິກຄະທາຍະວັນ ເຂດນະຄອນພາຣານະສີ ນັ້ນ ມີໄລຍະທາງຍາວໄກເຫຼືອເກີນ, ຫາກມາທຽບໃສ່ສະໄໝປັດຈຸບັນອາດຊິມີຄວາມງ່າຍຂຶ້ນໃນການ ຊອກຫາ ບໍ່ວ່າຈະເປັນການສື່ສານທາງການຄົມມະນາຄົມ, ການສື່ສານສາຣະສົນເທດອື່ນໆ, ແຕ່ໃນສະ ໄໝນັ້ນ ເປັນເຣື່ອງສຸດວິໄສສຳລັບຄົນທຳມະດາສາມັນ, ແມ່ນແຕ່ຄົນໃນຍຸກນີ້ການສືສານກວ້າງຂວາງ ແລະຫຼວງຫຼາຍໃຫ້ເລືອກໃຊ້ ກໍຍັງຮູ້ໄດ້ໂດຍຍາກແລ້ວ ດັ່ງທີ່ເຮົາຮູ້ນຳກັນ, ແຕ່ພຣະພຸດທະເຈົ້າກໍຮູ້ໄດ້ ໂດຍທິພະຈັກຂຸຍານ ດ່ັງທີ່ພຣະອົງໄດ້ມີພຸດທະດຳຣັດໄວ້.


ປາຣາສິສູຕຣ໌ ມູ. ມ. (໓໒໔)
ຕບ. ໑໒ : ໓໒໘ ຕທ.໑໒ : ໒໖໙

ຄວາມໝາຍຂອງກະຖິນ:

ຄວາມໝາຍ: ພິທີເຮັດບຸນທອດກະຖິນ ເປັນງານບຸນທີ່ນິຍົມເຮັດກັນຂຶ້ນປີລະຄັ້ງ ທ່ານຈຶ່ງຈັດຂຶ້ນເປັນ ກາລະທານແປວ່າຖວາຍທານນີ້ຕາມກາລສມັຍຄືກຳນົດກາລ ທີ່ ພຸດທະບັນຍັຕໄວ້ພຽງ ເດືອນທ້າຍຣະດູຝົນ.

ຄຳວ່າ ກະຖິນມີຄວາມໝາຍກ່ຽວຂ້ອງກັນຢູ່ຫຼາຍ ເຊິ່ງຄວາມໝາຍນັ້ນ ປາກົຕມີ ມາດ່ັງນີ້:
໑. ກະຖິນທີ່ເປັນຊື່ຂອງຂອບໄມ້: ຂອບໄມ້ແມ່ແບບສຳລັບເຮັດຈີວອນ ເຊິ່ງມີກາຣ ຮຽກກັນວ່າໄມ້ ສະດຶງກໍມີ, ເນື່ອງຈາກໃນສມັຍພຸດທະກາລ, ກາຣກະທຳຈີ ວອນໃຫ້ມີຮູບລັກສະນະຕາມພຸດທະກຳນົດ ກະທຳໄດ້ໂດຍຢາກ ຈຶ່ງຕ້ອງໄດ້ຕີແບບ ຫຼືເຮັດຂອບໄວ້ກ່ອນ, ຄືເອົາມາເຮັດຂອບໄວ້ກ່ອນ ເພື່ອເປັນອຸປະກອນສຳ ຄັນ ໃນກາຣເຮັດຜ້ານຸ່ງ ຫຼື ຜ້າຫົ່ມຊ້ອນ ທັງສາມຢ່າງ ຮຽກຣວມກັນວ່າຈີວະຣັງ ໃນພາສາປາລີ ຫຼືຜ້າຈີວວອນ ໃນພາສາລາວ”, ແຕ່ຖ້າຈະຮຽກເປັນແຕ່ລະປະເພດແຍກອອກເປັນ 3 ຜືນ ຕາມພາສາລາວຮຽກວ່າ
- ຜ້າຄຸມ: ເປັນຜ້າສຳລັບຫົ່ມ ຫຼືຄຸມໂຕ ຈຶ່ງຮຽກວ່າຜ້າຄຸມ.
- ຜ້າສັງຄາຕິ ຫຼືຮຽກວ່າ ສັງຄາຕເປັນຜ້າຫົ່ມຊ້ອນເວລາໜາວ ຫຼືຜ້າປູນອນ ຫຼືໝູນຫົວ ແຕ່ປັຈຈຸບັນນີ້ ເຮົາຈະປາກົດເຫັນພຣະສົງນຳມາພາດບ່າ ຢ່າງດຽວ ບາງສຳນັກຖືກັນໜັກຖືກັນໜາວ່າເປັນຜ້າພິເສດ.
- ຜ້າສະບົງ: ຄືຜ້ານຸ່ງ ມີຄວາມໝາຍດຽວກັບຄຳວ່າ ຜ້າສະໂລ້ງຂອງພໍ່ອອກ ນຸ່ງ.
ການກຳນົດເຮັດຜ້າກະຖິນນີ້ ທ່ານໃຫ້ກຳນົດເອົາຜ້າຜືນໃດຜືນໜຶ່ງ ໃນຈຳນວນ 3 ຜືນນີ້ ໃຫ້ເປັນຜ້າກະຖິນ, ຄືການເປັນຜ້າສຳລັບຜ້າກະຖິນ, ບໍ່ແມ່ນໝາຍເອົາຜ້າທັງຜືນ, ແຕ່ບາງສຳນັກຈະການເອົາທັງ 3 ຜືນກໍອາດຈະໄດ້ , ສຳຄັນວ່າ ເວລາຄອງຜ້າ ຫຼືຮັກສາຜ້າ ບໍ່ໃຫ້ຂາດ, ບໍ່ໃຫ້ເສັຍໄປຈົນຮອດເດືອນ 4 ນັ້ນຈະສາມາດຮັກສາຄົບທຸກຜືນບໍ່ນັ້ນເປັນເຣື່ອງ ຢາກ, ສະນັ້ນປະເພນີນິຍົມຈຶ່ງກົດນົດຜ້າສັງຄາຕິ ການເປັນຜ້າກະຖິນ.

ການທຳຜ້າໂດຍອາໄສແມ່ແບບເຊັ່ນນີ້ນັ້ນ, ວິທີການເຮັດກໍຄືເມື່ອໄດ້ແບບ ຫຼືໄມ້ສະດຶງ ທີ່ຈະມາຂຶງຜ້າແລ້ວ, ຜູ້ເຮັດ ຫຼືຄະນະສົງ ກໍຕ້ອງໄດ້ນຳເອົາຜ້ານັ້ນລົງໄປທາບກັບແມ່ແບບ ຫຼືໄມ້ຂຶງນັ້ນ ແລະ ຕັດ, ຫຍິບ, ຍ້ອມ ການເຮັດຜ້າມີຂໍ້ກຳນົດຄືໃຫ້ແລ້ວໃນວັນນັ້ນ, ດ້ວຍຄວາມສາມັກຄີຂອງສົງ ຖືເປັນກາຣຮ່ວມໃຈກັນກະທຳໃນກິດທີ່ເກີດຂຶ້ນ ຈຶ່ງຊື່ວ່າສັງຄະສາ ມັຄຄີ, ແລະ ເມື່ອທຳສຳເຣັດແລ້ວ ຫຼືເມື່ອພົ້ນກຳນົດກາຣແລ້ວ ແມ່ແບບຫຼືກະຖິນນັ້ນ ກໍຈະຮື້ເກັບຮັກສາໄວ້ໃນກາຣເຮັດຜ້າເຊັ່ນນັ້ນໃນປີຕໍ່ໆໄປ, ກາຣຮືແບບໄມ້ນີ້ຮຽກວ່າ ເດາະ ສະ ນັ້ນຄຳວ່າ ກະຖິນເດາະ ຫຼື ເດາະກະຖິນ ຈຶ່ງໝາຍເຖິງກາຣຮື້ໄມ້ແບບເພື່ອເກັບໄວ້ໃຊ້ໃນໂອ ກາສໜ້າ ນັ້ນເອງ.

໒. ກະຖິນເປັນຊື່ຂອງພັນໄມ້: ຕາມຄວາມໝາຍຂອງອາຈາຣຍ໌ທາງສາສນາບາງທ່ານວ່າ ຄຳວ່າ ກິນຖິນເປັນຊື່ຂອງພັນໄມ້ ທີ່ຈະນຳມາໃຊ້ເປັນໄມ້ສະດຶງ ເປັນແບບຂຶງຜ້າ ທີ່ຈະຕັດເປັນຜ້າຈີວອນນັ້ນ, ໃນສມັຍພຸດທະການ ໄມ້ຖະຖິນຄົງຈະເປັນໄມ້ຫາງ່າຍ ແລະ ເປັນເປັນໄມ້ທີ່ຕ້ອງຫ້າມຂອງທາງການສມັຍນັ້ນ, ພຣະສົງຈຶ່ງເອົາໄມ້ປະເພສນີ້ມາເຮັດໄມ້ສະດຶງ ເພື່ອຂຶງຜ້າຈີຈອນ ຄຳວ່າຜ້າກະຖິນ ກໍໄດ້ຊື່ຕາມໄມ້ທີ່ມາເຮັດນີ້.

໓. ກະຖິນເປັນຊື່ຂອງຜ້າ: ໝາຍເຖິງຜ້າທີ່ຖວາຍເປັນກະຖິນພາຍໃນກຳນົດກາຣ 1 ເດືອນ, ໂດຍເຣີ່ມຈາກແຮມ 1 ຄ່ຳ, ເດືອນ 11 ໄປົຈນເຖິງຂຶ້ນ 15 ຄ່ຳ ເດືອນ 12 ຜ້າທີ່ຈະຖວາຍນັ້ນຈະເປັນຜ້າໃໝ່ ຫຼືຜ້າທຽມໃໝ່(ຄຳວ່າຜ້າທຽມໃໝ່ ໝາຍວ່າຜ້າທີ່ເກັບຮັກສາໄວ້ມາຫຼາຍປີແລ້ວ, ຫຼືຜ້າເກ່ົາທີ່ເອົາມາຊັກຟອກໃຫ້ສະອາດແລ້ວ ນຳເອົາມາຍ້ອມໃຫ້ເປັນສີໃໝ່) ຜ້າເກົ່າ ຫຼືຜ້າບັງສະກຸນ(ຄືຜ້າທີ່ເຂົາຖີິ້ມແລ້ວ ແລະ ເປັນຜ້າທີ່ເປື້ນດ້ວຍຝຸ່ນ) ຫຼືຜ້າທີ່ຕົກ ຕາມຮ້ານ(ຄືຜ້າທີ່ເຂົາຂາຍໃນທ້ອງຕລາດ)ກໍໄດ້, ສ່ວນຜູ້ຖວາຍຈະເປັນຣືຫັດກໍໄດ້, ເປັນ ພຣະພິກຂຸ-ສາມະເນນກໍໄດ້ ແລ້ວນຳເອົາມາຖວາຍແກ່ສົງ ກໍເປັນອັນວ່າໃຊ້ໄດ້, ສິ່ງສຳຄັນການຖວາຍຜ້າມະຫາກະຖິນນີ້ ບໍ່ໄດ້ກົດນົດອາຍຸ ແລະ ຖານະຂອງຜູ້ຖວາຍກະຖິນ.

໔. ກະຖິນເປັນຊື່ຂອງທານປະເພດສັງຄະທານ: ກະຖິນ ຕາມພຸດທະບັນຍັຕແລ້ວ ຈັດເປັນສັງຄະທານປະເພສໜຶ່ງທີ່ສຳຄັນ, ເນື່ອງຈາກວ່າ ການທານກະຖິນນັ້ນ ຕ້ອງຖວາຍໃຫ້ແກ່ພຣະພິກຂຸສົງ ທີ່ສາມາດຮ່ວມສັງຄະກັມກັນໄດ້ ຄື:
ກ. ຈຳພັນສາຢູ່ວັດນັ້ນໆ ຄົບໄຕຣມາສ 3 ເດືອນ.
ຂ. ບໍ່ຕ້ອງສັງຄາທິເສດ.
ຄ. ພຣະພິກຂຸຈຳພັນສາຄົບ 3 ເດືອນ, ບໍ່ໃຫ້ຕ່ຳກວ່າ 5 ອົງ, ຕ່ຳກວ່າ 5 ພຣະວິນັຍບໍ່ອະນຸຍາຕ.
ງ. ເວລາຖວາຍຕ້ອງໃຫ້ພຣະສົງທີ່ຈຳພັນສາຢູ່ວັດນັ້ນ ຕ້ອງມີໜ້າໃນກາຣຖວາຍກະຖິນທຸກອົງ, ເວັ້ນເສັຍແຕ່ວ່າພຣະພິກຂຸສົງອົງໃດອອກມີທຸຣະອອກຈາກວັດໄປ ແລະ ປະຣະນາແກ່າຄະນະສົງ ໄວ້ວ່າຈະບໍ່ມາຮັບກະຖິນອີກ, ຄືອອກໄປເລີຍຈົນພົ້ນເຂດກະຖິນ, ຈຶ່ງກັບມາໄດ້.

໕. ກະຖິນເປັນຊື່ຂອງບຸນກິຣິຍາວັຕຖຸ ຄືກາຣທຳບຸນປະເພດໜຶ່ງ ທີ່ກຳນົດເອົາ ວັຕຖຸເປັນຊືຮຽກ.
ການຖວາຜ້າກະຖິນເປັນທານແກ່ຄະນະສົງ ຜູ້ຈຳພັນສາຢູ່ໃນວັດໃນວັດໜຶ່ງ, ຫຼືສຳນັກໃດສຳນັກໜຶ່ງ ຈຸດສົງ ແລະ ເປົ້າໝາຍຂອງຜູ້ຖວາຍນອກຈາກຄຳນຶ່ງເຖິງມະຫາກຸສົນອັກຈັກເກີດແກ່ຜູ້ເຮັດແລ້ວ, ຍັງເພື່ອສົງເຄາະ ອະນຸເຄາະແກ້ທ່ານຜູ້ປະພຶດດີປະຕິບັດຊອບ ໃຫ້ມີຜ້ານຸ່ງ ຫຼືຜ້າຫົ່ມໃໝ່, ຈະໄດໃຫ່ຜັດປ່ຽນຂອງເກົ່າທີ່ຈະຂາດ ຫຼືຊຳຣຸດຊຸດໂຊມ.

ການທຳບຸນຜ້າຖະຖິນ ຫຼືຮຽກວ່າບຸນທອດກະຖິນ ຄື ທອດເພື່ອວາງຜ້າລົງໄປແລ້ວກ່າວຄຳຖວາຍໃນທ່າມກາງສົງ ຮຽກໄດ້ວ່າ ເປັນສັງຄະທານຢ່າງໜຶ່ງ, ເປັນກາຣຖວາຍໃຫ້ແກ່ຄະນະສົງເປັນໃຫຍ່ໃນການຕັດສິນວ່າ ເມື່ອອະຕິເລກະລາບເກີດຂຶ້ນແລ້ວ ຄະນະສົງ ຈະແຕ່ງຕັ້ງ ພຣະສົງອົງໜຶ່ງແຈກພັຕ ຕາມພຣະທັມມະວິໄນ, ເຊິ່ງຮຽກວ່າ ອະປະໂລກະນາກັມ ຫຼືອຸປະໂລກກະຖິນນັ້ນເອງ ວິທີນີ້ຈະຮຽກວ່າເປັນຫຼັກປະຊາທິປະໄຕຣ ໃນທາງພຣະພຸທທະສາສນາໄດ້ວາງຮາກຖານໄວ້ ເພື່ອກຳຈັດຂໍຂັດແຍ້ງທາງພຣະທັມວິນັຍທີ່ອາດ ຈະເກີດຂຶ້ນຕໍ່ຄະນະສົງ(ໝູ່ຄະນະ)ໃນພາຍພາກໜ້າ ຫຼືຫຼັກວິທີກາຣຢູ່ຮ່ວມກັນໂດສັຍຕິ ຂອງ ຄົນຈຳນວນຫຼາຍນັ້ນເອງ.

ທີ່ຮຽກວ່າ ການທອດກະຖິນ ກໍເພາະວ່າບໍ່ໄດ້ປະເຄນເລີຍ ເພາະເມື່ອເຈົ້າພາບຫຼັງຈາກກ່າວຄຳຖວາຍແລ້ວ ຕ້ອງນຳເອົາຜ້າອົງກະຖິນນັ້ນລົງທ່າມກາງສົງ, ຫຼັງຈາກນັ້ນ ກໍປ່ອຍໃຫ້ຄະນະສົງຈັດກາຣກັນເອງຕາມພຣະທັມມະວິນັຍທີ່ກຳນົດ, ວິທີນີ້ໝາຍວ່າ ຍາກໂຍມ ຜູ້ເປັນເຈົ້າສັດທາກໍຕາມ, ພຣະພິກຂຸອົງໃດອົງໜຶ່ງກໍຕາມ ບໍ່ມີສິດທີຈັດກາຣ ອະຕິເລກ ກະລາບທີ່ເກີດຂຶ້ນນັ້ນໂດຍລຳພັງຕົນຜູ້ດຽວ, ຫາກເປັນໄປຕາມມະຕິຂອງຄະນະສົງ, ການທີ່ ຮຽກວ່າກາລະທານັ້ນ ກໍເພາະວ່າໃນປີໜຶ່ງທານໄດ້ຄັ້ງດຽວ ແລະ ວັດດຽວກໍມີສິດທີ່ຈະຮັບກະ ຖິນໄດ້ພຽງກອງດຽວເທົ່ານັ້ນ, ຄຳວ່າທານໄດ້ທານໄດ້ຄັ້ງດຽວ ເນື່ອງຈາກວ່າ ກຳນົດໃຫ້ທຽນ ພຽງເດືອນໜຶ່ງເທົ່ານັ້ນ ຕາມທີ່ກຳນົດແລ້ວ, ຫາກມີກາຣທານຂຶ້ນກ່ອນໜ້ານີ້ພຽງ 1 ວັນ ຫຼືທານກາຍວັນກຳນົດໄປແລ້ວພຽງໜຶ່ງວັນ ບໍ່ນັບວ່າເປັນຜ້າກະຖິນ, ຈະຮຽກຊື່ໄປຕ່າງໆກັນດ່ັງນີ້, ຖ້າຖວາຍກ່ອນພັນສາ ຫຼືກາລພັນສາ ມັກຈະຮຽກວ່າຜ້າຈຳນຳພັນສາ, ຫາກຖວາຍໃນ ຂຶ້ນ 8 ຄ່ຳ, ຈົນເຖິງ ຂຶ້ນ 15 ຄ່ຳເດືອນ 11 ໃຫ້ຮຽກວ່າຜ້າຈີວອນ, ຖ້າຖວາຍກາຍກຳນົດການຖະຖິນໄປໃຫ້ຮຽກວ່າ ຜ້າປ່າ, ຫຼືຖວານອັຕຖະ ເຫຼົ່ານີ້ເປັນຕົ້ນ.

໖. ກະຖິນ ເປັນຊື່ຂອງສັງຄະກັມ: ຄືກິດຈະກັມຂອງຂອງສົງກໍຈະມີກາຣສູຕ ປະ ກາດຂໍຮັບຄວາມເຫັນຊອບຈາກທີ່ປະຊຸມສົງ ໃນການມແບກະຖິນໃຫ້ແກ່ພຮະພິກຂຸສົງອົງໃດອົງໜຶ່ງ ເມື່ອກະທຳກະຖິນສະເຣັດແລ້ວດ້ວຍຄວາມຮ່ວມມື ຂອງພຮະພິກຂຸທັງຫຼາຍກໍຈະໄດ້ເປັນໂອກາດ ໃຫ້ໄດ້ຊ່ວຍກັນກະທຳຈີວອນ ໄດ້ອີກ 4 ເດືອນ, ທັງນີ້ເພາະໃນສມັຍພຸດ ທະກາລກາຣຫາຜ້າ ມາກະທຳເປັນຈີວອນຫາໄດ້ໂດຍຢາກ ສະນັ້ນພຣະພຸດທະອົງຈຶ່ງບໍ່ຊົງໃຫ້ສະສົມ(ເກັບມ້ຽນ)ໄວ້ເກີນ 10 ວັນ, ແຕ່ເມື່ອໄດ້ຊ່ວຍກັນໄດ້ທຳສັງຄະກັມເຣື່ອງຄະຖິນແລ້ວອະນຸຍາຕໃຫ້ສະແຫວງຫາຜ້າ ແລະ ເກັບມ້ຽນໄວ້ເພື່ອກະທຳເປັນຈີວອນ ໄດ້ຈົນຕລອດ ຣະດູໜາວ ຄືຈົນເຖິງວັນ 15 ຄ່ຳເດືອນ 4.

ຈາກຄວາມໝາຍຂ້າງຕົ້ນຈະເຫັນວ່າ ມີຄວາມກ່ຽວຂ້ອງກັນ 4 ປະກາຣ ເມື່ອສົງກະທຳສັງຄະກັມເຣື່ອງກະຖິນສຳເຣັດແລ້ວ ແລະ ປະຊຸມກັນອະນຸໂມທະນາກະຖິນ ຄືສະແດງຄວາມພໍໃຈ ວ່າໄດ້ກຣານກະຖິນສຳເຣັດແລ້ວ ກໍເປັນອັນສຳເຣັດພິທີ ຄຳວ່າກະຖິນຄືການປູຜ້າລົງທັບໄປກັບຂອບໄມ້ແມ່ແບບເພື່ອຕັດຫຍິບ ຍ້ອມ ແລະ ເຮັດໃຫ້ເປັນຜ້າຈີວອນຜືນໃດຜືນໜຶ່ງ ຍັງມີຄຳອີກຄຳໜຶ່ງເຮົາໄດ້ຍິນກັນກ່ອນຈະມີກາຣເຮັດບຸນກະຖິນ ຄື ການຈ່ອງກະຖິນ ໝາຍເຖິງກາຣສະແດງ ຄວາມຈຳນົງ ຫຼືເຈຕຈຳນົງທີ່ເປັນລາຍລັກອັກສອນ ຫຼືດ້ວຍວາຈາຕໍ່ທາງວັດວ່າ ຈະນຳກະຖິນມາທອດຖວາຍໃນອາວາດນີ້ ສະນັ້ນ, ກ່ອນຈະຖອດກະຖິນນັ້ນ ຈຶ່ງມີປະເພນີກາຣຈ່ອງກະຖິນ, ການຈ່ອງກະຖິນຕ້ອງຂຽນໃບຈ່ອງກະຖິນມາຕິດ ບາງຄັ້ງເພີ່ນກໍຮຽກວ່າປັກຖະຖິນ (ມີຄຳປັກກະຖິນຈະຮ່າງເປັນແບບໄວ້ໃນທ້າຍໜັງສືນີ້).

ການຈ່ອງກະຖິນ ຫຼືປັກກະຖິນຕ້ອງເຮັດເປັນເຈັ້ຍຫຼືວັດສະດຸທີ່ໃຊ້ແທນເຈັ້ຍ ແລະ ຂຽນຄຳປັກກະຖິນລົງໄປ ແລ້ວນຳໄປຕິດປະກາດໄປໄວ້ໃນສິມ, ຫໍແຈກ, ຫຼືກຸດຕິເຈົ້າອະທິ ກາຣວັດ ຫຼືທີ່ໃດກໍໄດ້, ແຕ່ຕ້ອງໃຫ້ພຣະສົງ-ສາມະເນນໃນວັດນັ້ນ ຫຼືຍາຕໂຍມທີ່ມາໃນວັດເຫັນ ຈຸດປະສົງກໍມີ 2 ປະການດ່ັງນີ້ ຄື
໑. ເພື່ອເຕືອນໃຫ້ພຣະພິກຂຸສົງໃນວັດນັ້ນຮູ້ວ່າມີກະຖິນຈະມາທອດຖວາຍໃນວັດນີ້ ຈະໄດ້ກຽມຕົວຕ້ອນຮັບ.
໒. ເພື່ອປ້ອງກັນບໍ່ໃຫ່ຍາດໂຍມຄົນອື່ນມາປັກກະຖິນທັບຊ້ອນກັນ, ເພາະມີຂໍ້ບັນຍັດວ່າວັດໜຶ່ງໆ ທອດ ແລະ ຮັບກະຖິນໄດ້ພຽງກອງດຽວເທົ່ານັ້ນ.

ເມື່ອໃກ້ອອກພັນສາ ຫຼືອອກພັນສາແລ້ວ ເຈົ້າພາຍຈຶ່ງໄດ້ເຂົ້າມາຍັງວັດ ເພື່ອຕົກລົງ ກຳນົດວັນທອດຜ້າມະຫາກະຖິນ ໃຫ້ເລືອກເອົາວັນໃດກໍໄດ້ ແຕ່ຕ້ອງໃຫ້ຢູ່ໃນເຂຕກະຖິນຄື ແຮມ 1 ຄ່ຳ ຫາ ຂຶ້ນ(ເພັງ) 15 ຄ່ຳ, (ທີ່ເຮົາໃຫ້ສັງເກຕງ່າຍໆກໍຄື ວັນຊ່ວງເຮືອປາກເຊ ຫຼືວຽງຈັນເປັນຕົ້ນໄປຈົນຈົນຮອດ ວັນຕັກບາຕງານບຸນນະມັດສະການພຣະທາຕຫຼວງ ແມ່ນ ສິ້ນສຸດ ກຳນົດທອດກະຖິນ).
ໃນປັຈຈຸບັນ ມີສັດທາຍາຕໂຍມທັງພຣະສົງ ແລະ ຄະຣືຫັດຖວາຍຜ້າມະຫາກະຖິນຫຼາຍຂຶ້ນ ບໍ່ວ່າແຕ່ອາຍຸຫຼາຍອາຍຸນ້ອຍ, ລ້ວນແຕ່ມີສັດທາຫຼວງຫຼາຍ, ເພາະກາຣເຮັດກະ ຖິນໃນສມັຍປັຈຈຸບັນ ມີຄວາມສະດວກສະບາຍຂຶ້ນ ເພາະປັຈຈັບຄືເງິນ ຍາຕໂຍມຫາໄດ້ຫຼາຍຂຶ້ນ, ຍາຕໂຍມມີສັດທາແກ່ກ້າຂຶ້ນ, ຜ້າທີ່ຈະນຳມາເຮັດຜ້າກະຖິນນັ້ນ ກໍຫາງ່າຍຂຶ້ນ, ກາຣທີ່ຈະເຮັດຜ້າກະຖິນດ້ວຍກາຣທີ່ເອົາໄມ້ມາເຮັດເປັນແບບ ໄມ້ສະດຶງຂຶງຜ້າແລ້ວຕັດ ຫຍິບຍ້ອມໃນມື້ໜຶ່ງວັນດຽວນັ້ນບໍ່ມີແລ້ວ, ວິທີກາຣແບບນັ້ນໄດ້ຍົກເລີກໄປຕັ້ງນານແລ້ວ ກາຣເຮັດບຸນກະຖິນຂອງຊາວພຸດທົ່ວໄປ ບໍ່ສະເພາະແຕ່ລາວ ຊາວພຸດຕ່າງປະເທດກໍຍົກເລີກແລ້ວ, ກາຣເຮັດບຸນກະຖິນໃນປັຈຈຸບັນນີ້ຍັງຄົງໄວ້ແຕ່ຊື່, ປະເພນີ, ວິທີກັມອັນສຳຄັນໄວ້ ບໍ່ຕ້ອງໃສ່ຂອບໄມ້ສະດຶງ, ເພາະດຽວນີ້ຄົນເຮົາເກັ່ງຂຶ້ນ ການຫັດຖະກັມເກັ່ງຂຶ້ນ ທີ່ສຳຄັນເຂົາມີຂາຍຕາມທ້ອງຕລາດ.

ບໍ່ເໝືອນສະໄໝພໍ່ແມ່ເຮົາ ກາຣທີ່ວ່າເຮັດກະຖິນຍາກນັ້ນ, ແມ່ນວ່າເພີ່ນຕ້ອງໄດ້ຮີບ ໂຮມເງິນ, ຄຳ, ຜ້າ, ແລະ ບໍຣິວານອື່ນໆເປັນປີ ບາງຄົນກຽມເຮັດບຸນກະຖິນຕັ້ງແຕ່ອາຍຸ

ກະຖິນໝາຍເຖິງ

ກະ໗ິນະທານ : ການທອດກະຖິນ, ການຖວາຍຜ້າກະ໗ິນ ຄືການທີ່ຄະຣືຫັດຜູ້ມີສັດທາ ຫຼືແມ່ນແຕ່ພິກຂຸສາມະເນນ ນຳຜ້າກະ໗ິນໄປຖວາຍແກ່ພຣະພິກຂຸສົງຜູ້ຈຳພັນສາແລ້ວ ໃນວັດໃດວັດໜຶ່ງ ເພື່ອທຳເປັນຜ້າກະຖິນ ຮຽກ ສາມັນວ່າ ທອດກະ໗ິນ.

- ເຫດທີ່ຮຽກວ່າ "ການທອດກະ໗ິນ" ເນື່ອງຈາກຜູ້ຖວາຍກະ໗ິນນັ້ນ ເມື່ອກ່າວຄຳຖວາຍຜ້າກະ໗ິນເສັດແລ້ວ ຕ້ອງໄດ້ເອົາຜ້າກະ໗ິນ ນັ້ນ ໄປວາງໄວ້ທ່າມກາງສົງບໍ່ໄດ້ປະເຄນ ຈຶ່ງຮຽກວ່າ "ທອດ" ແທນຄຳວ່າ "ຖວາຍ" ບາງຄັ້ງກໍວ່າ "ທອດຖວາຍ" ກໍມີ ກໍເນື່ອງ ດ້ວຍປັດຈຸບັນ ມີການນິຍົມຖວາຍປັດໄຈ ອື່ນໆອີ່ນເປັນຕົ້ນແມ່ນ ຜ້າໄກຈີວອນວອນສຳລັບ ພຣະພິກຂຸສົງ-ສາມະເນນ ເຄື່ອງຂອງຕ່າງຮຽກວ່າ ກອງກະ໗ິນ ປັດໄຈທັງໝົດທີ່ຮ່ວມລົງໃນການທອດກະ໗ິນຮຽກວ່າ ບໍຣິຂານກະຖິນ

- ນອກຈາກຜ້າກະ໗ິນແລ້ວ "ຜ້າປ່າ, ຜ້າຈີວອນ" ກໍຮຽກວ່າທອດຖວາຍເຊັ່ນກັນ.

ຄວາມເປັນມາຂອງບຸນທອດຜ້າກະຖິນ

    
 

ການທອດກະຖິນທອດໄດ້ພຽງແຕ່ປີລະ ໑ ຄັ້ງເທົ່ານັ້ນ ທ່ານຈຶ່ງຈັດໃຫ້ເປັນກາລະທານ ໝາຍຄວາມວ່າ ການຖວາຍທານຕາມກາລະສະໄໝ

ຄຳວ່າ ພິທີການທອດກະຖິນໝາຍຄວາມວ່າ ທຳວິທີການຂອງຜູ້ທີ່ມີສັດທາ ເຮັດຜ້າກະຖິນນັ້ນນຳໄປທອດໄວ້ ຫຼືວາງໄວ້ຖ່າມກາງສົງເຈົ້າພາບບໍ່ໄດ້ຍົກຜ້າກະຖິນນັ້ນປະເຄນໃຫ້ພຣະພິກຂຸ.

ຄຳວ່າ ກະຖິນເປັນຊື່ຂອງຂອບໄມ້ທີ່ຈະເອົາມາຂຶງເພື່ອເຮັດຈີວອນໃຫ້ໄດ້ຂະໜາດ ຮຽກຕາມຄວາມເດີມວ່າໄມ້ສະດຶງເນື່ອງຈາກການເຮັດຜ້າຈີວອນໃນສະໄໝພຸດທະການພຣະສົງໄດ້ເຮັດກັນເອງ ເພື່ອໃຫ້ງ່າຍຕໍ່ສະພາບຄວາມເປັນຢູ່ຂອງພຣະສົງທີ່ຢູ່ໂດຍປາສະຈາກພັນທະນາການຢູ່ແລ້ວ ແຕ່ຕ້ອງໃຫ້ຖືກຕ້ອງຕາມພຣະວິໄນດ້ວຍ ພຣະສົງກໍຕ້ອງກະຂະໜາດຂອງຜ້າຈີວອນ ທີ່ຕ້ອງການກ່ອນດ້ວຍການເອົາໄມ້ ກະຖິນເຊິ່ງເປັນໄມ້ທີ່ບໍ່ຕ້ອງຫ້າມມາຕັດກະໄວ້ດີແລ້ວ ຈຶ່ງເອົາຜ້າທີ່ຫາມາໄດ້ຈາກທີ່ຕ່າງໆ ມາແປະ ແລະຫຍິບຕໍ່ກັນໄປຈົນ ໄດ້ຕາມຖະໜາດນັ້ນ ວິທີຕັດກະແລະຫຍິບທັງໝົດ ທ່ານຮຽກວ່າການທຳຜ້າກະຖິນການທຳຜ້າກະຖິນນັ້ນ ຈຶ່ງຕ້ອງການພຣະສົງຕັ້ງແຕ່ ໕ ອົງຂຶ້ນໄປຕຳກວ່ານັ້ນບໍ່ໄດ້, ດ້ວຍເຫດວ່າມີພິທີການເຮັດຜ້າກະຖິນນັ້ນ ເປັນດັ່ງ ນີ້ ຄືວ່າ ພຣະພິກຂຸ ໔ ອົງ ທຳໜ້າທີ່ຂຶງຜ້າຢູ່ ໔ ແຈຂອງໄມ້ສະດຶງອົງລະແຈ ອີກອົງໜຶ່ງທີໜ້າທີ່ຫຍິບຜ້າ.

ຄຳວ່າ ການເຮັດຜ້າກະຖິນ ກໍຄືກຳນົດເອົາຜ້າຈີວອນຜືນໃດຝືນໜຶ່ງ ຜ້າຈີວອນແມ່ນຫຍັງ ?” ຜ້າຈີ ວອນນັ້ນເຮົາຮຽກເອົາຜ້າ ທັງໝົດທີ່ເປັນປັດໄຈສຳຄັນຂອງພຣະພິກຂຸຈີວອນໃນຄວາມໝາຍຂອງຜ້າ ກໍຄືໃນ ຮຽກຜ້ານຸ່ງຫົ່ມຂອງພຣະພິກຂຸທັງໝົດ ເຊິ່ງຮຽກຕາມພາສາປາລີວ່າ ຜ້າໄຕຣຫາກຮຽກຕາມຜາສາລາວວ່າ ຜາໄກຼຄຳວ່າ ຜ້າໄກຼ ຫຼືຜ້າໄຕຣກໍຕາມລ້ວນແຕ່ແປວ່າ ຜ້າ ໓ ຜືນໃນຜ້າສາມຜືນນັ້ນມີຄື ສັງຄາຕິ, ອຸຕຕະຣະສັງຄັງ, ອັນຕະຣະວະສັງສະກັງເມື່ອຮຽກຕາມພາສາລາວຮຽກວ່າ ຜ້າສັງຄາ, ຜ້າຄຸມ ແລະຜ້າສະບົງການເຮັດກະຖິນນັ້ນທ່ານໃຫ້ເຮັດຜືນໃດຜືນໜຶ່ງໃນ ໓ ຜືນກໍໄດ້ ຫຼືເຮັດທັງສາມຜືນກໍໄດ້ ທັງນີ້ແມ່ນອີງອາໄສ ເວລາ ແລະວັດຖຸພໍ, ແຕ່ເວລາອະທິຖານ ການ ແລະຄອງກະຖິນນັ້ນ ໃຫ້ກຳນົດເອົາສະເພາະຜ້າຜືນໃດ ຜືນໜຶ່ງໃນ ໓ ຜືນ ທັງນີ້ແມ່ນເພື່ອປະໂຫຍດໃນການຖືຄອງກະຖິນ ແລະນອກຈາກນັ້ນເປັນພຽງແຕ່ຜ້າປະກອບ ຮຽກວ່າ ປະຣິຂະຣະໂຈຣັນຈະຄືຜ້າບໍຣິຂານ ທີ່ໃຊ້ປະກອບໃນຜ້າໄກຼ, ຫາກມີຜ້ານອກຈາກໄກຼທີ່ເປັນອົງກະ ຖິນແລ້ວ ໃຫ້ຮຽກວ່າຜ້າບໍຣິວານກະຖິນວັດຖຸເຄື່ອງທານໃນກອງກະ ຖິນ ຈະເປັນຫຍັງກໍຕາມນັບແຕ່ຕຽງ ເສື່ອ ສາດ ໝອນ ມຸ່ງໃຫ້ຮຽກວ່າ ບໍຣິວານກະຖິນ ຫຼືເຄື່ອງກອງກະຖິນ, ຄວາມສຳຄັນກໍເດັ່ນໄປໃນການໃຊ້ສອຍ ຕາມໜ້າທີ່ຂອງສິ່ງຂອງນັ້ນໆໄປ, ຄຳວ່າ ຜ້າຈີວອນໃນຄວາມໝາຍຂອງພິທີກັມນັ້ນຄື ຊື່ຂອງພິທີເຮັດບຸນປະ ເພດໜຶ່ງ ເຊິ່ງມີພຣະບໍຣົມມະພຸດທານຸຍາດ ໃຫ້ທາຍົກທາຍິກາຜູ້ປັກກະຖິນໄວ້ແລ້ວ ຫຼືຜູ້ມີສັດທາຈະຖອດຜ້າ ກະຖິນ ແຕ່ມີຄວາມຈຳເປັນຢ້ານຢູ່ບໍ່ທັນຈົນຮອດການກະຖິນໄດ້ທອດຖວາຍກ່ອນອອກພັນສາ ໗ ວັນ, ນັບແຕ່ ອອກໃໝ່ ໘ ຄ່ຳ, ຈົນຮອດເພັງ ໑໕ ຄ່ຳ ແຕ່ໃຫ້ຮຽກວ່າ ທອດຖວາຍຜ້າຈີວອນວິທີທຳກໍຕ້ອງທຳແບບກະຖິນ ຄືມີການອຸປະໂຫລກຜ້ານັ້ນ ການອະນຸຍາດນັ້ນຊົງອະນຸຍາດໃຫ້ບຸກຄົນເຫຼົ່ານີ້ຄື:
໑. ຄົນປ່ວຍໄຂ້ ຄົນຊະຣາການ ມີຄວາມວິຕົກກັງວົນຕົນວ່າ ຈະຢູ່ບໍ່ຮອດວັນທອດກະຖິນຈຶ່ງຂໍທອດ ກ່ອນກໍຊົງອະນຸຍາດ.
໒. ຂ້າຣັດຖະການ ທະຫານ ຕຳຫຼວດ ຊຶ່ງມີໜ້າທີ່ປົກປ້ອງປະເທດຊາດບ້ານເມືອງ ຫາກຖືກໃຫ້ຍ້າຍ ໄປຈຳການ ຫຼືໄປສູ້ຮົບຈັບເສີກ ຢ້ານວ່າກັບມາບໍ່ທັນວັນທອດກະຖິນ ກໍຊົງອະນຸຍາດໃຫ້ຖວາຍກ່ອນ.

ການຖວາຍຜ້າຈີວອນ ທ່ານຮຽກວ່າຜ້າກ່ອນກະຖິນ ປັດຈຸບັນຍັງມີການເຮັດຢູ່ເຂດສີພັນດອນ.
(
ແກ້ຂໍ້ສົງໄສ ວິນິດໄສຕາມຂໍ້ຊົງອະນຸຍາດທັງສອງປະການຂ້າງຕົ້ນນີ້ບໍ່ຮູ້ ຈຶ່ງມີຄວາມເຊື່ອຈົນເຂົ້າກະ ດູກດຳຂອງຄົນບາງກຸ່ມວ່າ ຍັງບໍ່ທັນເຖົ້າຫ້າມເຮັດກະຖິນຖາມເຂົາວ່າ ເປັນຫຍັງຈຶ່ງບໍ່ໃຫ້ເຮັດ ກໍໄດ້ຄຳ ຕອບແບບໜ້າສົງສານວ່າ ຢ້ານຕາຍໄປຮັບກອງບຸນການເຊື່ອແບບນີ້ ຖືວ່າເປັນການຕັດຮອນກຳລັງສັດທາ ໃນຜູ້ມີສັດທາ, ການຕັດກຳລັງທາງສາສະໜາ, ເປັນການປະໝາດໃນຊີວິດ ແລະເປັນການຊີ້ທາງບາບ ຜູ້ແນະນຳ ແລະຜູ້ເຊື່ອຕາມຍ່ອມໄດ້ອະທິກັມທັງນັ້ນ).

ການເຮັດຜ້າກະຖິນ ໃນລັກສະນະນະເຊັ່ນນີ້ ຄືນັບແຕ່ຕັດ, ຫຍິບ, ຍ້ອມ ໃຫ້ສຳເຣັດລົງໃນວັນດຽວນັ້ນ ແມ່ນມີເປົ້າໝາຍໃຫ້ສົງພ້ອມພຽງກັນດ້ວຍຄວາມສາມັກຄີ ຮ່ວມໃຈກັນໃຫ້ເກີດຂຶ້ນແລ້ວໃນວັນນັ້ນ ແລະໃຫ້ສຳ ເລັດລົງໃນວັນນັ້ນ ຜ້າກະຖິນທ່ານຈຶ່ງຈັດເປັນ ມະຫາສາມັກຄີອີກທາງໜຶ່ງຮຽກວ່າສັງຄະສາມັກຄີການ ທອດຖວາຍຜ້າກະຖິນຈຶ່ງຈັດເຂົ້າໃນປະເພດ ສັງຄະທານ”, ສຳລັບໄມ້ສະດຶງ ທີ່ເປັນແມ່ແບບຂອງການຕັດຜ້າ ຈີວອນນັ້ນ ໃຫ້ເກັບມ້ຽນໄວ້ໃຊ້ໃນປີຕໍ່ໄປ ແຕ່ການເກັບຮຽກສາຈົນໃຫ້ເປັນຮູບຮ່າງໄວ້ນັ້ນແມ່ນໃຫ້ເກັບໄວ້ຈົນຮອດ ເດືອນ ໔ ເພັງແລ້ວຈຶ່ງທຳການຮື້ຖອນ ວິທີນີ້ຈຶ່ງຮຽກວ່າ ເດາະສະນັ້ນຄຳວ່າ ກະຖິນເດາະ ຫຼືເດາະກະຖິນໝາຍເຖິງການຮື້ໄມ້ແບບ ເພື່ອເກັບໄວ້ໃຊ້ໃນໂອກາດໜ້າ.
ກະຖິນນັ້ນເປັນຊື່ຂອງຜ້າ ແລະຕ້ອງເຮັດໃນເຂດທີ່ຊົງກຳນົດເວລາ ເຮັດກ່ອນຫຼືຫຼັງເຂດກຳນົດ ບໍ່ຖືວ່າ ຜ້າກະຖິນການທອດຖວາຍຜ້າກະຖິນກຳນົດໃຫ້ເຮັດພຽງ ໑ ເດືອນເທົ່ານັ້ນ ຄື ແຮມ ໑ ຄ່ຳເດືອນ ໑໑ ຈົນຮອດຂຶ້ນ ໑໒ ຄ່ຳ ເດືອນ ໑໒ ທີ່ເມືອງລາວໃນຈຳກັນງ່າຍໆ ຄື ນັບແຕ່ມືຊ່ວງເຮືອປາກເຊ ຫຼືຊ່ວງເຮືອວຽງຈັນ ໄປຈົນຮອດວັນບຸນທາດຫຼວງວັນສຸດທ້າຍ ນອກນັ້ນເລີຍເຂດກະຖິນ, ຜ້າທີ່ນຳເອົາເຮັດຜ້າກະຖິນໄດ້ຊົງມີອະນຸຍາດດັ່ງນີ້:
໑. ຜ້າໃໝ່ (ຄືຜ້າໃໝ່ໆຍັງບໍ່ທັນໄດ້ຕັດ, ຍ້ອມ ແລະຫາມາໃໝ່ໆ).
໒. ຜ້າທຽມໃໝ່ (ຄືຜ້າທີ່ທີ່ຮັກສາໄວ້ນານແລ້ວທີ່ຍັງບໍ່ທັນໃຊ້, ຜ້າໃຊ້ແລ້ວທັງເກົ່າດ້ວຍ ແຕ່ນຳມາຊັກ ຟອກຍ້ອມໃໝ່).
໓. ຜ້າບັງສະກຸນ (ຄືຜ້າທີ່ເຂົາຖິ້ມແລ້ວ, ຜ້າເປື້ອນດ້ວຍຝຸ່ນ, ຜ້າຫໍ່ສົບ ໄດ້ມາແລ້ວເອົາມາຊັກຟອກ ແລະ ຍ້ອມ).
໔. ຜ້າຕົກຕາມຮ້ານ (ໝາຍເອົາຜ້າທີ່ເຂົາຂາຍໃນຕລາດ ມີລັກສະນະ ໒ ແບບ ຄື ຜ້າທີ່ຕັດຫຍິບສຳເຣັດ ຮູບແລ້ວ, ແລະຜ້າທີ່ຍັງບໍ່ທັນຕັດສຳເຣັດຮູບ). 
ຜູ້ທີ່ຈະຖວາຍຜ້າກະຖິນ ຫຼືຜູ້ທີ່ເຮົາຮຽກວ່າເຈົ້າພາບກະຖິນນັ້ນບໍ່ມີກຳນົດວ່າເປັນໃຜ ? ບໍ່ກຳນົດອາ ຍຸ ໄດ້ແກ່ນັບຕັ້ງແຕ່ຜູ້ໃຫຍ່ຮອດເດັກນ້ອຍທີ່ຮູ້ຄວາມແລ້ວ, ບໍ່ກຳນົດຖານະທາງຊົນຊັ້ນ ນັບຕັ້ງແຕ່ຄົນທຸກ, ເສັຍອົງຄະສາງ ຄົນຮັ່ງມີສີສຸກ ເສດຖີມີຮັ່ງ ຈົນຮອດຜູ້ນຳຂັ້ນສູງ ສະໄໝບູຮານຄືຮອດພະຍາຣາຊາ ແລະພຣະພິຂຸສົງ ແລະສາມະເນນເອງກໍເປັນເຈົ້າສັດທາຖວາຍໄດ້.


ກະຖິນເປັນບຸນກິຣິຍາວັດຖຸ ໝາຍຄວາມວ່າການຖວາຍຜ້າກະຖິນະທານ ແກ່ພຣະພິກຂຸຜູ້ຈຳພັນສາ ການຖ້ວນໄຕຣມາດຄົບ ໓ ເດືອນ ເພື່ອສົງເຄາະ, ອະນຸເຄາະ ຜູ້ປະພຶດດີ ປະຕິບັດຊອບໃຫ້ມີຜ້ານຸ່ງຫົ່ມໃໝ່ ຈະໄດ້ຜັດປ່ຽນຂອງເກົ່າທີ່ຂາດເສັຍ, ການທຳບຸນດ້ວຍຜ້າກະຖິນ ຫຼືຮຽກວ່າ ທອດກະຖິນຄື ເຈົ້າພາບຖືຜ້າໄວ້ກ່າວຄຳຖວາຍຜ້າໃຫ້ເປັນຜ້າກະຖິນ ແລ້ວນຳເອົາຜ້າໄປວາງລົງທ່າມກາງພິກຂຸສົງ ພຣະພິກຂຸທີ່ລົງມະຕິກັນເອງຕາມພຣະວິໄນແລ້ວ ກ່າວຄຳອຸປະໂລກະນະກັມ(ອຸປະໂລກຜ້າກະຖິນ) ໝາຍຄວາມວ່າທຳໃຫ້ຜ້ານັ້ນ ເປັນຜ້າກະຖິນຕາມພຣະທັມມະວິໄນ ເຊິ່ງເປັນໜ້າທີ່ຂອງພຣະພິກຂຸໂດຍສ່ວນດຽວ ຕໍ່ແຕ່ນີ້ໄປຍາດໂຍມບໍ່ໄດ້ມີສ່ວນກ່ຽວຂອງແລ້ວ ຖືເປັນວຽກຂອງສົງ, ລັກສະນະເຊັ່ນນີ້ ຮຽກວ່າສັງຄະກັມ, ເປັນອັນວ່າແລ້ວວຽກການທອດກະ ຖິນສຳລັບສຳລັບຍາດໂຍມແລ້ວ.


ສຳລັບຍາດໂຍມ ນຶກວ່າການເຮັດຜ້າກະຖິນເປັນເລື່ອງຍາກ ກໍບໍ່ຍາກປານໃດສຳລັບປັດຈຸບັນ ເພາະມີ ສັງຄາມະຕິ ແລະຊົງອະນຸຍາດໃຫ້ເຮັດໄດ້ຫຼາຍວີທິເຊັ່ນ ການເລືອກຜ້າ, ການຫາຜ້າ, ກຳນົດອາຍຸ ແລະຊົນຊັ້ນ ຕະຫຼອດວິທິເຮັດນັ້ນກໍມີດັ່ງນີ້:
໑. ເຮັດເປັນຜ້າມະຫາກະຖິນ(ຕັ້ງກອງມະຫາທານອັນໃຫຍ່ມີບໍຣິຂານ ແລະບໍຣິວານອັນຫຼາຍ ແລະຊັກ ຊວນອວນຮຽກພີ່ນ້ອງລູກຫຼານທັງຢູ່ໃກ້ຢູ່ໃກມາຮ່ວມເປັນເຈົ້າພາບ ຮ່ວມອະນຸໂມທະນາ ຫ້າງຫາກະກຽມຫຼາຍວັນ).
໒. ຈຸລະກະຖິນ ຫຼືກະຖິນ (ຄືກະຖິນທີ່ບໍ່ໄດ້ກະກຽມຟ້າວເຮັດຟ້າວທຳໃຫ້ແລ້ວໃນມື້ໜຶ່ງວັນດຽວ ຈະມີບໍລິ ວານ ຫຼືບໍລິຂານຫຼາຍນ້ອຍພຽງໃດກໍໄດ້ ຂໍພຽງແຕ່ໃຫ້ມີຜ້າຈີວອນ ໑ ຜືນຂຶ້ນໄປເປັນອັນໃຊ້ໄດ້ ພ້ອມທັງບໍລິວານ ທີ່ຫາໄດ້).
໓. ກະຖິນສາມັກຄື (ຄືກັບຜ້າມະຫາກະຖິນທຸກຢ່າງຕ່າງແຕ່່ວ່າມີເຈົ້າພາບຫຼາຍຄົນ ຈະເປັນບຸກຄົນ ຫຼືອົງກອນຍ່ອມໄດ້ທັງນັ້ນ)
໔. ກະຖິນຕົກຄ້າງ (ຈະເຮັດແບບໃດກໍໄດ້ໃນ ໓ ແບບທີ່ວ່າມາ ພຽງແຕ່ວ່າວັດທີ່ໄປທອດນັ້ນບໍ່ມີໃຜປັກກະ ຖິນໄວ້ກ່ອນ ຫຼືວ່າປີນີ້ບໍ່ມີເຈົ້າພາບໃດມາທອດແນ່ນອນ ກໍໄປທອດຖວາຍວັດນັ້ນ ແມ່ນວິທີການແກ້ໄຂກະຖິນ ຕົກຄ້າງ).
ກະຖິນເປັນຊື່ຂອງສັງຄະກັມ ຄືກິດຈະກັມຂອງສົງ(ສົງໝາຍເຖິງໝູ່ ເຖິງຄະນະ) ຕ້ອງມີການສູດ ການ ປະກາດ ຄວາມເຫັນຊອບຈາກທີ່ປະຊຸມສົງ ໃນການທີ່ຈະມອບຜ້າກະຖິນໃຫ້ແກ່ພຣະພິກຂຸອົງໃດອົງໜຶ່ງ ເມື່ອທຳຈີວອນສຳເຣັດແລ້ວດ້ວຍຄວາມຮ່ວມມືຂອງພິກຂຸສົງທັງຫຼາຍ(ດຽວນີ້ພຣະສົງບໍ່ໄດ້ຕັດຜ້າຈີວອນເອງ) ເພື່ອ ຈະໄດ້ເປີດໂອກາດຂະຫຍາຍເວລາໃຫ້ພຣະພິກຂຸອົງອື່ນເຮັດ ຫຼືຮັບຈີວອນໄດ້ອີກ ຈຶ່ງມີພຸດທານຸຍາດໃຫ້ຂະ ຫຍາຍເວລາໄປຮອດເດືອນ ໔ ເພັງ, ທັງນີ້ກໍເພາະສະໄໝພຸດທະການນັ້ນການຫາຜ້າມາເຮັດຈີວອນ ແມ່ນຫາ ກັນໄດ້ໂດຍຍາກ ແລະກໍບໍ່ຊົງອະນຸຍາດໃຫ້ພິກຂຸສະສົມຜ້າໄວ້ເກີນ ໑໐ ວັນ ແຕ່ເມື່ອພຣະພິກຂຸອົງໃດ ໄດ້ຊ່ວຍ ກັນທຳຈີວອນ ຄືຮ່ວມສັງຄະກັມ ຫຼືຮ່ວມອະນຸໂມທະນາກະຖິນ ຊົງອະນຸຍາດໃຫ້ສະແຫວງຫາຜ້າ ແລະເກັບ ສະສົມຈີວອນໄດ້ຕົຈົນຕະຫຼອດລະດຸໜາວ ຈົນເຖິງ ໑໕ ຄ່ຳ ເດືອນ ໔ ວິທີເກັບຜ້ານີ້ຊົງຮຽກວ່າ ວິກັບເລີຍ ຈາກເດືອນ ໔ ເພັງໄປໃຫ້ສະຫຼະຜ້າ ດ້ວຍການຖອນຜ້າ, ຈາກຄວາມໝາຍຂ້າງເທິງນີ້ ມີຄວາມກ່ຽວຂ້ອງກັນ ຄື ເມື່ອສົງທຳສັງຄະກັມເຣື່ອງຜ້າກະຖິນແລ້ວ ສົງທຳການອະນຸໂມທະນາ ຄືສະແດງຄວາມຍິນດີ ວ່າໄດ້ການກະ ຖິນແລ້ວ, ຄຳວ່າການກະຖິນນັ້ນ ຄືການຄາດຜ້າ ກະຜ້າ ແລະທາບຜ້າລົງກັບໄມ້ ເພື່ອຕັດຫຍິບ ຍ້ອມເຮັດເປັນ ຜືນ ແລ້ວກຳນົດເອົາຜືນໃດຜືນໜຶ່ງໃນ ໓ ຜືນນັ້ນເຮັດເປັນກະຖິນ.


ຍັງມີຄຳອີກຄຳໜຶ່ງ ທີ່ເຮົາໄດ້ຍິນສະເໝີສຳລັບຜູ້ທີ່ຈະທອດກະຖິນ ຄື ການປັກກະຖິນ ຄືການ ຈ່ອງກະ ຖິນ ໝາຍເຖິງການສະແດງເຈດຈຳນົງວ່າຈະທອດກະຖິນໃນວັດນີ້ ຈະເປັນດ້ວຍວາຈາ ຫຼືດ້ວຍລາຍລັກອັກ ສອນ ແຕ່ເທົ່າທີ່ນິຍົມກັນນັ້ນແມ່ນດ້ວຍລາຍລັກອັກສອນ ຄືຂຽນເຈດຈຳນົງລົງໄປ ແລ້ວເອົາໄປຜິດປະກາດໄວ້ ໃນວັດບ່ອນທີ່ຄົນເຫັນງ່າຍ ຈະເປັນສາລາໂຮງທັມ, ສິມ ກຸຕິເຈົ້າອາວາດ ເມື່ອຈ່ອງແລ້ວກໍຕ້ອງນຳຜ້າກະຖິນ ໄປທອດຖວາຍພາຍໃນກຳນົດເວລາ ໑ ເດືອນ ຕາມກຳນົດທາງທັມວິໄນດັ່ງທີ່ກ່າວແລ້ວ.


ອີກຄຳໜຶ່ງ ທີ່ມັກໄດ້ຍິນໃນຂະນະທີ່ທອດກະຖິນນັ້ນ ຄືຄຳວ່າ ອະປະໂລກກະຖິນໝາຍເຖິງພຣະພິກ ຂຸອົງໃດອົງໜຶ່ງກ່າວຂຶ້ນໃນທີ່ປະຊຸມ ຖາມຄວາມເຫັນຊອບວ່າຄວນມີການການກະຖິນບໍຫຼືບໍ່ ? ເມື່ອເຫັນຊອບ ຮ່ວມກັນແລ້ວ ຄວນຖວາຍແກ່ພຣະພິກຂຸອົງໃດ ? ການປຶກສາຫາລືການຖາມຄວາມເຫັນເຊັ່ນນີ້ຮຽກວ່າອະປະ ໂລກ(ອ່ານວ່າ ອະ-ປະ-ໂຫຼກ) ເມື່ອອະປະໂລກແລ້ວ ກໍຕ້ອງສູດປະກາດເປັນການສົງ ຈຶ່ງຖືວ່າເປັນສັງຄະກັມ ຫຼືກະຖີນັຕຖາກິດ ດັ່ງທີ່ກ່າວໄວ້ແລ້ວ.

ມີຂໍສົງໄສອີກຢ່າງໜຶ່ງວ່າ ວັດທີ່ບໍ່ມີສິມທອດຖວາຍຜ້າກະຖິນໄດ້ບໍ ? ຄວາມຈິງແລ້ວການທອດກະຖິນ ນັ້ນຈະທອດທີ່ໃດກໍໄດ້ ທອດທີ່ວັດບ້ານ, ວັດປ່າ, ສຳນັກສົງທີ່ບໍ່ແມ່ນວັດ ແຕ່ພຣະສົງໄປຈຳພັນສາຢູ່ ກໍຍ່ອມໄດ້ ທັ້ງ ແຕ່ເວລາທຳສັງຄະກັມນັ້ນພຣະສົງກໍຕ້ອງໄປທຳກັນຢູ່ສິມ ຫຼືເຂດທີ່ສົງກຳນົດແລ້ວ, ເຊັ່ນໄປສູດຢູ່ສິມໃນວັດ ທີ່ມີສິມ ຫຼືກຳນົດສະຖານທີ່ຕ່າງໆຕາມພຣະວິໄນກຳນົດ (ໃຫ້ເບິ່ງໃນພຣະວິໄນວ່າດ້ວຍສິມ), ທັງນີ້ກໍມີຄຳ ຖາມທີ່ວ່າວັດວັດບໍ່ມີພຣະມີແຕ່ສາມະເນນເດ ຖອດກະຖິນໄດ້ບໍ ?” ຕ້ອງຕອບວ່າ ບໍ່ໄດ້ເພາະວ່າຄຳວ່າ ພິກຂຸສົງຈຶ່ງໝາຍເຖິງພຣະພິກຂຸແຕ່ ໔ ອົງຂຶ້ນໄປ, ແລ້ວວັດມີພຣະແຕ່ ໓ ອົງເດຖອດກະຖິນໄດ້ບໍ ? ກໍຕອບ ໃນທຳນອງດຽວກັນວ່າ ເພາະກະຖິນເປັນສັງຄະກັມ ຕ້ອງມີພຣະພິກຂຸສົງແຕ່ ໔ ອົງຂຶ້ນໄປ ແມ່ນແຕ່ມີພຣະ ເກີນ ໕ ອົງ ແຕ່ວ່າພຣະສົງທີ່ອະທິຖານເຂົ້າພັນສາພຽງແຕ່ ໓ ອົງ ຫຼືພຣະສົງບາງອົງຂາດພັນສາກໍຖວາຍຜ້າ ກະຖິນບໍ່ໄດ້ ແຕ່ກໍມີການອະນຸໂລມເຮັດກັນມາ ເນື່ອງຈາກວ່າວັດບາງວັດດຽວນີ້ ຫາພຣະເກີນຫ້າອົງຈຳພັນສາ ຍາກແລ້ວ.

ໃນປັດຈຸບັນນີ້ ມີຜູ້ຖວາຍຜ້າກະຖິນກັນຢ່າງແຜ່ຫຼາຍ ດ້ວຍປັດໄຈຫຼາຍປະການ ເຊັ່ນ ຄົນຮັ່ງມີຫຼາຍຂຶ້ນ, ການຫາຜ້າໄດ້ງ່າຍຂຶ້ນ, ດັ່ງທີ່ກ່າວໄວ້ແລ້ວໃນຕອນຕົ້ນວ່າການຫານຜ້າມາເຮັດກະຖິນນັ້ນມີລັກສະນະເຊັ່ນ ໃດ, ໂດຍສະເພາະແລ້ວແມ່ນການທີ່ຫາຜ້າມາເຮັດກະຖິນນັ້ນ ແມ່ນວ່າຫາຊື້ເອົາຕາມຮ້ານແມ່ນມີຫຼາຍ ການ ເຮັດຜ້າກະຖິນໃນເມື່ອກ່ອນຕ້ອງໄມ້ສະດຶງ ຈຶ່ງເລີກໃຊ້ກັນໄປໂດຍປະຣິຍາຍ ແລະອີກຢ່າງໜຶ່ງການນິຍົມກັນ ເຮັດບຸນກະຖິນຢ່າງແຜ່ຫຼາຍໃນທົ່ວປະເທດນັ້ນ ຖືເປັນປະເພນີນິຍົມທີ່ກໍ່ໃຫ້ເກີດມະຫາກຸສົນຫຼາຍຢ່າງ ໂດຍສະ ເພາະແລ້ວຖືເປັນການປົກປັກຮັກສາ ແລະສືບທອດຳພຣະພຸດທະສາສນາໃຫ້ຍືນຍົງສະຖາພອນໄປທົ່ວກາລະ ອາວະສານ ແລະການທອດກະຖິນຍັງເປັນການສ້າງສາທາລະນະປະໂຫຍດໃຫ້ແກ່ສາສນາ ກໍຄືຊາດ ໂດຍທີ່ ປັດໃຈເງິນຄຳທີ່ໄດ້ຈາກການອະນຸໂມທະ ນາບຸນຂອງຍາດພີ່ນ້ອງນັ້ນ ຍັງໄດ້ເອົາໄປປະຕິສັງສອນວັດ, ໂຮງຮຽນ ຂອງວັດ ຫຼືຂອງບ້ານໄດ້ ນັບວ່າພັດທະນາຊາດສາສນາໄປພ້ອມໆກັນ.
ສະນັ້ນ, ຍາດໂຍມຜູ້ຫວັງຄວາມສຸກຄວາມຈະເລີນໃນໂລກນີ້ ຈົ່ງຂ້ຽວເຮັດຂ້ຽວທຳ ຄັນເຮົາໄປລໍເວລາ ກໍກາຍເປັນການປະໝາດໃນຊີວິດ ແລະຊັບສິນ ເພາະທຸກຢ່າງບໍ່ແນ່ນອນນັ້ນເອງ.