ມັກວິໄສທັດຄົນນີ້ ບໍ່ແມ່ນວ່າເຂົາຍ້ອງ ແຕ່ມັກມູມມອງຂອງເຂົາ

- ມັກວິໄສທັດຄົນນີ້ ບໍ່ແມ່ນວ່າເຂົາຍ້ອງ ແຕ່ມັກມູມມອງຂອງເຂົາ, ຫາກຍາກທີ່ສຸດໃນສັງຄົມໄທຍ໌ ແມ່ນແຕ່ສັງຄົມ ລາວເອງ ເຊີນທ່ານເປີດເບິ່ງ ແລ້ວທ່ານຈະເຫັນວິໄສທັດຂອງຄົນນີ້ຢ່າງໃດ ?

ສະຫຼອງບຸນປີໃໝ່ລາວທີ່ປະເທດມາເລເຊັຍ

ສະຫຼອງບຸນປີໃໝ່ລາວທີ່ປະເທດມາເລເຊັຍ

- ເມື່ອວັນທີ 14-19 ເມສາ 2012 ຜ່ານມາອາຕະມາຖືກນິມົນໂດຍ ທ່ານຄຳພັນ ອັ່ນລາວັນ ເອກະອັກຄະລັດຖະ ທູດຜູ້ມີອຳນາດເຕັມແຫ່ງ ສປປລາວ ປະຈຳປະເທດມາເລເຊັຍ ທ່ານໄດ້ໄປຮັບໜ້າທີ່ໃໝ່ ປະມານ 6 ເດືອນ ເຫັນວ່າ ຄົນລາວທີ່ຢູ່ໃນປະເທດ ມາເລເຊັຍທັງທີ່ເປັນພະນັກງານສະຖານທູດ, ເປັນນັກສືຶກສາ ແລະຄົນທີ່ໄປແຕ່ງ ງານ ແລະທຳງານຢູ່ມາເລເຊັຍ ທີ່ຮູ້ແລ້ວກໍຈຳນວນຫຼວງຫຼາຍ ຄວນທີ່ຈະຈັດຕັ້ງໃຫ້ມີການທຳບຸນຂຶ້ນທີ່ສະຖານເອກ ອັກຄະລັດຖະທູດ ເປົ້າໝາຍຫຼັກແມ່ນເຕົ້າລວມຄວາມສາມັກຄິກັນລະຫວ່າງປະຊາຊົນລາວທັງມວນ ໂດຍເອົາ ພຣະພຸດທະສາສນາເປັນຈຸດໃຈກາງ ທາງໜຶ່ງກໍເປັນການປະສານຄວາມສາມັກຄີລະຫວ່າງປະຊາົຊລາວ ກັບປະຊາຊົນມາເລເຊັຍໃຫ້ແໜ້ນແຟ້ນຂຶ້ນ ຈຶ່ງນິມົນອາຕະມາໃນນາມສ່ວນຕົວໄປບຸກເບີກ ແລະຈັດຕັ້ງການທຳ ບຸນໃນ ສະຖານເອກອັກຄະລັດຖະທູດ ທາງໜຶ່ງກໍເປັນການສະຫຼອງປີໃໝ່ລາວ ຈ.ສ 1374 ດ້ວຍ.

- ບຸນສະຫຼອງປີໃໝ່ລາວ ທີ່ປະເທດມາເລເຊັຍ ເຊິ່ງສະຖານເອກະອັກຄະລັດຖະທູດລາວເປັນເຈົ້າພາບ ໄດ້ຈັດຂຶ້ນ ໃນວັນທີ 15 ເດືອນເມສາ 2012, ເຊິ່ງທ່ານຄຳພັນ ອັ່ນລາວັນ ພ້ອມດ້ວຍພັນລະຍາ, ພະນັກງານປະຈຳສະຖານເອກອັກຄະລັດຖະທູດ, ນັກຮຽນນັກສຶກສາທີ່ທຳການສຶກສາໃນມາເລເຊັຍ, ຊາວລາວທີ່ດຳລົງຊີວິດໃນມາເລເຊັຍ ແລະຊາວມາເລເຊັຍ ແລະຊາວໄທອີສານທີ່ດຳລົງຊີວິດໃນມາເລເຊັຍ ຈຳນວນໜຶ່ງ ພິເສດໄປກວ່ານັ້ນ ທ່ານເຈົ້າເມືອງກົວລາລຳເປີ ພ້ອມດ້ວຍຄອບຄົວ ລູກ ກໍໄດ້ມາຮ່ວມທັງຊ່ວຍ ເປັນເຈົ້າພາບປະກອບສ່ວນໃນການທຳບຸນຄັ້ງນີ້ດ້ວຍ.

- ການທຳບຸນປີໃໝ່ນັ້ນ ໄດ້ເລີ່ມຂຶ້ນຕອນເຊົ້າ ເວລາ 9:00 ໂມງ ຂອງວັນທີ 15 ເມສາ 2012 ເມື່ອຍາດໂຍມ ມາລວມເປັນເປັນສ່ວນຫຼາຍ ກໍມີການໄຫວ້ພຣະ ນຳໂດຍນັກສຶກສາວິຊາການສ້ອມແປງເຄື່ອງບິນເປັນຜູ້ນຳພາ ເພາະເຂົາເຄີຍບວດເປັນຈົວມກ່ອນ ທີ່ແຂວງສະຫວັນນະເຂດ ໄຫວ້ພຣະແລ້ວ ກໍມີການສະມາທານສີນ ສູດປະຣິດຕະມຸງຄຸນ ແລະຕັກບາດ ຖວາຍທານ ພຣະສົງໃນຮ່ວມງານມີອົງດຽວ ຄື ອາຕະມາ ພຣະອາຈານເນືອງພິລັກ ໂຊຕິທອນ ຫຼັງຈາກຈາກສັນພັດຕາຫານສຳເລັດແລ້ວ ກໍມີການຟັງທັມ ເຊິງບັນຍາຍ ທັມໂດຍພຣະຄູເນືອງພິລັກ ໂຊຕິທອນ ເລື່ອງບຸນປິໃໝ່ ແລະກະຕັນຍູກະຕະເວທີ ໃຫ້ພອນ ຍາດນໍ້າ ແລ້ວເປັນອັນຈົບພິທີທາງສາສະໜາ ຕໍ່ຈາກນັ້ນກໍມີການບາສີສູ່ຂວັນ ຫົດສົງນໍ້າ ແລະມ່ວນຊື່ນກັນຕາມປະເພນີ ລາວຈັດອຫານລ້ຽງ ຈົນຮອດເວລາ 19:00 ໂມງ ຈຶ່ງເລີກລາກັນໄປ.

 ເບິ່ງພາບປະກອບ

ປາຖະກະຖາປະຫວັດພຸດທະສາສະໜາໃນລາວໂດຍຫຍໍ້

ພຣະຄຣູເນືອງ ພິລັກໂຊຕິທອນ,ເຈົ້າອາວາດວັດວຽງຈະເລີນ ທັງເປັນຫົວໜ້າຫ້ອງການວິຊາການວິທະຍາໄລສົງ(ອົງຕື້) ໄດ້ປາຖະກະຖາກ່ຽວກັບປະຫວັດພຸດທະສາສະໜາໃນລາວໂດຍຫຍໍ້ ຕໍ່ນັກສຶກສາລະດັບປະລິນເອກຈາກມະຫາວິທະຍາໄລມະຫາມະກຸດ ເນື່ອງໃນວັນທີ່ພວກເຂົາເຈົ້າມາສະເໜີຜົນງານວິໄຈ ຕໍ່ສະພາວິທະຍາໄລສົງ. ເຊີນຮັບຟັງໄດ້ລຸ່ມນີ້

ເມື່ອຄົນກິນພືດຜັກຫຼາຍຂຶ້ນ ສັດທັງຫຼາຍກໍຍິ່ງດັບລົງ

(ບົດຄວາມພິເສດ)
- ດຽວນີ້ ມີຄົນຂົນຂວາຍກັນໃຫ້ກິນພືດຜັກຕະຫຼອດຊີວິດ ຄື ໃຫ້ເປັນມັງສາວິຣັດຕະຫຼອດຊີວິດ, ບາງຄົນເຖິງກັບ ຕັ້ງຕົນເປັນນັກມັງສາວິຣັດຊ້າຍຈັດ ບາງຄົນກໍຕັ້ງຕົວເປັນນັກມັງສາວິຣັດຂວາໂພດ.

- ບົດຂຽນນີ້ ບໍ່ໄດ້ຕໍ່ຕ້ານນັກມັງສາວິຣັດ ຫຼືບາງທ່ານຮູ້ພວກເຂົາວ່າ ຄົນກິນເຈນັ້ນ, ຄຳວ່າ ກິນເຈ ເປັນພາສາໃໝ່ ອາດໄດ້ມາຈາກຈີນ ແຕ່ເດີມນັ້ນຮຽກວ່າ "ການບໍຣິໂມກມັງສາວິຣັດ" ຜູ້ບໍຣິໂພກ "ຮຽກວ່ານັກມັງສາວິຣັດ" ປັດຈຸບັນເຮົາມັກຈະຮູ້ໃນນາມ ການຖືສິນກິນເຈ.

- ຕາມຄວາມເຊື່ອຂອງນັກກິນເຈສະໄໝວ່າ "ການກິນເຈ ດີຕໍ່ສຸຂະພາບ, ທັງໄດ້ບຸນພ້ອມ ເພາະບໍ່ໄດ້ບຽດບຽນ ສັດ".

- ສ່ວນທາງການແພດບໍ່ຖືວ່າ ການກິນເຈ ຫຼືການກິນແຕ່ພືດຜັກ ທຳໃຫ້ຂາດສານອາຫານ ເພາະບໍຣິໂພກອາຫານ ບໍ່ຄົບ 5 ໝູ່ຕາມຫຼັກໂພຊະນາການ;

- ທາງສາສນາອິສຣາມ ບໍ່ໄດ້ຍົກປະເດັນໃຫ້ຄົນຂອງເຂົາກິນເຈ ແຕ່ໃນຮອບປີໜຶ່ງໆ "ອິສລາມິກະຊົນທຸກຄົນຕ້ອງ ຖືສີລອົດ" ການຖືສີລອົດຂອງຊາວອິສລາມນັ້ນ ບໍ່ແມ່ນການກິນເຈ ແຕ່ເປັນການອົດອາຫານທຸກປະເພດ ແມ່ນກະທັງນໍ້າດື່ມກໍອົດ, ອາຫານເຂົາທີ່ບໍຣິໂພກໃນການຖືສີລອົດ ກໍແມ່ນອາຫານຕາມການບັນຍັດຂອງສາສນາ ເຂົາ.

- ສາສນາພຸດນັ້ນ ພຣະພຸດທະອົງຊົງສອນ ໃຫ້ມະນຸດເວັ້ນຈາກການຂ້າສັດ ເຊິ່ງບັນຍັດໃນສີລຂໍ້ທີ 1 ແລະໃຫ້ ມະ ນຸດມີເມດຕາຕໍ່ກັນ ບໍ່ເວັ້ນວ່າເປັນສັດ ແລະຄົນ ພູດຜີປີສາດ ແລະອື່ນ ຄື ມະນຸດ ແລະອະມະນຸດ ມະນຸດ ຄວນເວັ້ນຂາດຈາກການບຽດບຽນ ພຣະພຸດທະອົງບໍໄດ້ຊົງວາງມາດຕາການໄວ້ວ່າ ພຣະສົງໃນສາສະໜາ ຂອງພຣະອົງ ຕ້ອງເວັ້ນຈາກການບໍຣິໂພກໂດຍເດັດຂາດ ແຕ່ພຣະສົງຕ້ອງບໍຣິໂພກອາຫານແຕ່ພໍປະມານ "ໂພຊະເນ ມັດຕັນຍຸຕາ" ນອກຈາກນັ້ນ ຍັງບັນຍັດໄວ້ວ່າ "ພຣະສົງ ຈະໃຊ້ຈະບໍຣິໂພກໃນປັດໄຈ 4 ຕ້ອງພິຈາ ຣະນາ "ຕັງຂະນະປັດຈະເວກຂະນະວິທີ" ການຕີຄວາມໝາຍນີ້ ໝາຍວ່າ "ພຣະສົງຈະສັນອາຫານທີ່ເປັນມັງສະ ວິຣັດກໍໄດ້ ບໍ່ເປັນມັງສາວິຣັດກໍໄດ້ ແຕ່ການຖືໜັກໄປຂ້າງໃດຂ້າງໜຶ່ງນັ້ນບໍ່ຄວນ" ເຮົາຈະເຫັນໄດ້ວ່າ ໃນສາສນາ ພຸດຝ່າຍເຖຣະວາດ ອັນເປັນຝ່າຍດັ້ງເດີມສືບທອດມາຈາກພຸດທະເຈົ້າໂດຍກົງນັ້ນ ມັກຈະສັນອາຫານຕາມມີ ຕາມໄດ້ ໂດຍບໍ່ລັງກຽດ, ສ່ວນສາສນາຝ່າຍອາຈະຣິຍະວາດນັ້ນ ເປັນພຸດທະສາສນາຝ່າຍເໜືອ ມັກຈະສັນມັງ ສາວິຣັດ ອາດໄດ້ອີງຕາມຣັດທິຂອງສາສນາຮີນດູ ທີ່ມີການຫຼີ້ກເວັ້ນການກິນຊິ້ນສັດບາງປະເພດ ແລ້ວກໍຖືກັນ ຈົນເປັນແບບແຜນປະເພນີມາເທົ້າບັດນີ້, ແຕ່ໃນສາສນາຝ່າຍອາຈະຣິຍະວາດນັ້ນ ຕາມໄດ້ຍິນມາວ່າ ບາງນິກາຍ ກໍສັນອາຫານທີ່ ບໍ່ເປັນມັງສາວິຣັດໄດ້ ສັນມັງສາວິຣັດຕາມເວລາ ແລະເທດສະການເທົ່ານັ້ນ.

- ຢ່າງໃດ ກໍຕາມຈະກິນມັງສາວິຣັດ ຫຼືບໍ່ກິນມັງສາວິຣັດ(ເຈ)ນັ້ນ, ອີກຕາມຄວາມສັດທາ ແລະຄວາມອາດສາ ມາດຂອງແຕ່ລະຄົນ ຜູ້ທີ່ກິນມັງສາວິຣັດຕະຫຼອດຊີວິດ ທີ່ບໍ່ຖືຕົນເອງວ່າວິເສດວິໂສນັ້ນ ກໍຖືວ່າເປັນການສ້າງ ບຸນປະເພດໜຶ່ງ, ຫາກຜູ້ທີ່ກິນເປັນບາງຄັ້ງບາງຄາວ ບໍ່ມີຄວາມປາໝາດ ກໍຖືວ່າເປັນການສ້າງບຸນເຊັ່ນກັນ ສ່ວນຜູ້ທີບໍຣິໂພກຕາມປົກກະຕິຂອງໂລກນັ້ນ ແລະບໍ່ຕັ້ງຕົນໂດຍຄວາມປາໝາດ ຂາດສະຕິ ແລ້ວກໍຊື່ວ່າ ເປັນຄົນທີ່ສົມບູນໄດ້ເຊັ່ນກັນ ຫາກພ້ອມໄປດ້ວຍການໃຫ້ທານ, ການຮັກສາສີລ, ການຈະເຣີນເມດຕາພາວະ ນາກໍນັບວ່າເປັນເລີດໃນຄວາມເປັນມະນຸດ.

- ແຕ່ວ່າເມື່ອມາເບິ່ງສະຖານະການຂອງໂລກປັດຈຸບັນນີ້ ເຫັນວ່າໃນໄລຍະ 30 ປີຜ່ານມານີ້, ສັດໃນພູມີພາກ ອາຊີນັ້ນເຫັນວ່າເຣີ່ມລົດລົງຢ່າງມະຫັນ ເມື່ອເບິ່ງຕາມເຫດການແລ້ວ ສັດດັບລົງບໍ່ໄດ້ສືບເນື່ອງມາຈາກ ການບໍຣິໂພກຊິ້ນສັດເລີຍ, ໂດຍເຮົາຈະຍົກປະເດັນບັນຫາສະເພາະປະເທດລາວເຮົາ ເພື່ອເປັນຕົວຢ່າງ ຄື ໃນໄລຍະແຕ່ປີ 1980 ເປັນຕົ້ນມານັ້ນສັດປ່ານານາຊະນິດຫຼຸດລົງ ສັດບາງປະເພດສູນພັນ, ສັດບາງປະເພດ ໃກ້ສູນພັນ, ເມື່ອມາເບິ່ງຄົນລາວໃນອະດີດ ຈົນຮອດປັດຈຸບັນແລ້ວ ອາຫານທາງວັດທະນະທຳຂອງລາວນັ້ນ ຖືວ່າເປັນອາຫານທີ່ປາດສະຈາກຊີ້ນສັດ ແລະມີຊີ້ນສັດ ຫຼືມີທັງຊີ້ນ ແລະພືດຜັກພໍປະມານ ເມື່ອເບິ່ງແລ້ວ ຄົນລາວເປັນຄົນທີ່ບໍຣິໂພກພືດ ແລະສັດເທົ່າກັນ ຄື:

1. ອາຫານທີ່ປະກອບດ້ວຍຊີ້ນສັດ ຄື ອ່ອມ, ເກງ, ຕົ້ມ, ລາບ, ກ້ອຍ, ໝົກ ແລະອື່ນໆ ໃນອາຫານເລົ່ານີ້ ທີ່ເປັນອາຫານຂອງລາວປະກອບດ້ວຍຜັກຫຼາຍປະເພດ ເປັນຜັກທີ່ປະກອບອາຫານ ແລະຜັກກັບແກ້ມ ເຊັ່ນ, ອ່ອມນັ້ນມີຊິ້ນສັດພຽງ 1 ໃນສາມຂອງພືດ ຜັກ ແລະໝາກໄມ້, ແກງ ກໍມີຜັກປະມານເຄິ່ງຕໍ່ເຄີ່ງ, ສ່ວນຕົ້ມນັ້ນ ເຖິງວ່າຈະເນັ້ນເລື່ອງຊິ້ນສັດເປັນສ່ວນຫຼາຍ ຜັກກໍມີແຕ່ຜັກຫອມເທົ່ານັ້ນ ແຕ່ກໍບໍ່ໄດ້ໝາຍວ່າຈະຊິ້ນເປືອງຊີ້ນສັດ ຈະເນັ້ນເລື່ອງນໍ້າຫຼາຍເກີນກວ່າຊີ້ນສັດອີກ, ສຳລັບລາບ, ກ້ອຍ, ໝົກ, ປົ່ນ, ແຈ່ວ ຈະເນັ້ນເຖິງຊິ້ນສັດ ແຕ່ກໍມີປົ່ນ ແຈ້ວບາງຊະນິດບໍ່ຕ້ອງການຊິ້ນສັດປະກອບ.
2. ອາຫານທີ່ບໍ່ຕ້ອງການຊິ້ນສັດບາງຢ່າງ ເຊັ່ນແກງໜໍ່ໄມ້, ແກງເຫັດ ຫຼືຊຸບຜັກ, ພວກຜັກດອງ, ໝາກໄມ້ດອງ ແລະຂອງຫວານເກືອບທຸກປະເພດບໍ່ໄດ້ຕ້ອງການຊິ້ນສັດ ເປັນເຄື່ອງປຸງຫຼັກ.

- ນອກຈາກນີ້ ອາຫານປະເພດກັກຕູນ ແລະຖະໜອມໄວ້ກິນດົນຂອງລາວນັ້ນ ມີປາສົ້ມ, ປາຈາວ, ປາແດກ, ໝໍ້າປາ ແລະຊີ່ນ, ອາຫານປະເພດຢ້າງ, ຕາກແຫ້ງອື່ນໆນັ້ນ ເຫັນວ່າອາຫານບາງປະເພດມີກຳນົດພຽງ 6 ວັນ, ເຊັ່ນປາສົ້ມ, ອາຫານບາງປະເພດເອົາໄວ້ໄດ້ພຽງ 1 ເດືອນ, ເຊັ່ນອາຫານປະເພດຕາກແຫ້ງ, ຢ້າງ, ຫາກກາຍ ນັ້ນຂຶ້ນເຊື້ອລາວ ອາຫານປະເພດໝັກເອົາໄວ້ກິນເກີນ 6 ເດືອນກໍແມ່ນປາຈາວ ຫາກປະໄວ້ເກີນນັ້ນ ກໍກິນບໍ່ໄດ້, ອາຫານທີ່ຖະໜອມໄວ້ເກີນ 1 ປີ ຮອດ 3 ປີ ແມ່ນປາແດກ.

- ອາຫານປະເພດຖະໜອມໄວ້ກິນດົນນັ້ນ ບໍ່ເປັນແຮງຜັກດັນໃຫ້ຊາວລາວຕ້ອງລ່າເນື້ຶ້ອມາກິນຈົນດັບສູນໄດ້ ເພາະມີອາຫານປະເພດປາກໍມີຕາມລະດູການຢູ່ແລ້ວ, ເຂົາຖະໜອມອາຫານໄວ້ກໍເພື່ອກິນຍາມອືດເທົ່ານັ້ນ ເຂົາຍ່ອມສະສົມກັກຕູນອາຫານເລົ່ານັ້ນໄວ້ແຕ່ພຽງພໍປະມານ.
- ນອກຈາກນັ້ນ ປະເພນີບາງທ້ອງຖິ່ນກໍເລືອກບໍລິໂພກສັດບາງຊະນິດດ້ວຍ ຫາກເວົ້າຕາມພື້ນຖານທາງວັດທະ ນະທຳລາວບູຮານແລ້ວ ບາງທ້ອງຖິ່ນບໍ່ຣິໂພກສັດໃຫຍ່, ບາງທ້ອງກິ່ນບໍ່ກິນຂຽດ ແລະກົບ, ບາງທ້ອງຖິ່ນ ບໍ່ມີອາຊີບລ່າເນື້ຶ້ອ ມີແຕ່ບໍຣິໂພກປາ ແລະສັດບາງປະເພດ ບາງທ້ອງຖິ່ນບໍ່ກິນແມງໄມ້ບາງປະເພດເຊັ່ນ ຕັກແຕນ, ດ້ວງ ແລະອື່ນໆ ນອກຈາກນັ້ນປະເທດລາວ ເປັນຊາວພຸດ ຍັງຫຼີ້ກເວັ້ນມັງສັງ 10 ປະການອີກ, ຈຶ່ງວ່າ ຄົນລາວຈຳນວນຫຼວງຫຼາຍ ບໍ່ເປັນນັກມັງສະວິຣັດເຕັມຕົວ ແລະເປັນມັກມັງສາວິຣັດໂດຍທາງອ້ອມ.

- ເມື່ອອີງຕາມຄວາມເປັນຈິງ ໃນສັງຄົມລາວໃນໄລຍະ 40 ປີມານີ້ ຄົນລາວຈຳນວນໜຶ່ງບໍຣິໂພກສັດປ່າ ບາງປະເພດເທົ່ານັ້ນເປັນອາຫານ, ບາງທ້ອງຖິ່ນ ບໍ່ມີໂອກາດບໍລິໂພກສັດປ່າ ທີ່ເປັນສັດໃຫຍ່ໆເລີຍ, ບາງຄົນ ໄດ້ບໍຣິໂພກສັດປ່າ ກໍເນື່ອງຈາກໄດ້ອອກທ່ອງທ່ຽວໄປໃນຕ່າງຖິ່ນ ແລະມີຄົນຈຳນວນຫຼວງຫຼາຍ ໃນຊິວິດຂອງເຂົາ ບໍ່ເຄີຍເຫັນຊ້າງ, ເສືອ, ກວາງ, ຟານ ແລະອື່ນໆເລີຍ ເພາະຢູ່ໃນເຂດທີ່ບໍ່ມີແຫຼ່ງລ່າສັດ, ຢູ່ໃນເຂດທີ່ບໍນິຍົມຊີ້ນສັດ ແລະບໍ່ເຄີຍກິນ ກໍບໍ່ສະຫງວນຫາຊຶື້ມາກິນ ເຖິງມີຂາຍກໍບໍຊື້, ປັດຈຸບັນນີ້ ຄົນລາວຈຳ ນວນຫຼວງຫຼາຍ ກໍຮູ້ຈັກສັດທີ່ກິນໄດ້ ບໍ່ເກີນ 10 ຊື່ເທົ່ານັ້ນ ຄື ໄກ່, ເປັດ, ໝູ, ງົວ, ຄວາຍ, ປາ, ຫອຍ, ກຸ້ງ ແລະອື່ນໆ ບາງທ້ອງຖິ່ນ ໂດຍສະເພາະຄົນໃນເມືອງ ຮູ້ຊື່ປາ ມີແຕ່ປາລ້ຽງ ກັບປະແມ່ນໍ້າເທົ່ານັ້ນ. 

- ແລ້ວຕະຫຼອດໄລຍະ 30 ກວ່າປີມານີ້ ສັດປ່າໃນເມືອງລາວຈຳນວນຫຼາຍຫາຍໄປໃສໝົດ, ບາງຄົນອາດຊິຕອບງ່າຍໆວ່າ ຄົນລ່າໆໄປຫຼາຍ, ກັບດຽວນີ້ຄົນຫາບໍ່ພຽງແຕ່ກິນ ຫາຂາຍພ້ອມ.

- ແຕ່ເທົ່າທີ່ຜູ້ຂຽນສັງເກດມາ ແຕ່ປີ 1ໍ982 ປາກົດວ່າມີປັດໄຈ 2 ປະການຄື 1, ຄົນທຳລາຍປ່າໄມ້ ອັນເປັນ ທີ່ຢູ່ຂອງສັດປ່າເລົ່ານັ້ນ 2 ແມ່ນການທີ່ເມືອງລາວໃຊ້ຝຸ໊ຍ ແລະຢາຂ້າແມງ ໃນການກະເສດ.

ກ. ບັນຫາການທຳລາຍປ່າໄມ້ ແລະໃສ່ຝຸຍ ແລະຢາຂ້າແມງ ເປັນການທຳລາຍສັດໃຫ້ດັບສູນ ຄື.
- ການທຳລາຍປ່າໄມ້.
1. ການຕ້ອງການໄມ້ ເພື່ອເປັນສິນຄ້າ.
2. ການຖາງປ່າເມື່ອການກະສິກຳ.
3. ໄຟໃໝ້ປ່າຕາມລະດູ ແລະລ່າເນື້ອ 

 - ສາມບັນຫາໃຫຍ່ເປັນການກວນ ແລະແຍ້ງທີ່ຢູ່ຂອງສັດ ນອກຈາກນັ້ນການເຜົາທຳລາຍປ່າໄມ້ເພື່ອການກະ ເສດຍັງທຳລາຍສັດນ້ອຍໆ ທີ່ເປັນຄຸນຕໍ່ດິນ ແລະປ່າອີກ, ໄຟໃໝ້ປ່າຕາມທຳມະຊາດ ກໍເປັນອຸປະສັກເຊັ່ນ ແຕ່ບໍ່ ຮ້າຍແຮງກວ່າການຖາງປ່າເຮັດໄຮ່ ແລະການຕັດໄມ້ເພື່ອການຄ້າ ເພາະສັງສອງປະການນີ້ ເຮັດໃຫ້ມີການບຸກ ລຸກຖິ່ນທີ່ຢູ່ຂອງສັດ ເຂົ້າໄປເລິກໄກກວ່າ.

- ການໃສ່ຝຸຍ ແລະຢ່າຂ້າແມງ ນີ້ຖືວ່າອັນຕະລາຍລະດັບຮ້າຍແຮງຕໍ່ສັດທຸກປະເພດ ແລະຂະຫຍາຍວົງກວ້າງ ທັງຍາວນານ ຄືວ່າ ສັດບາງປະເພດຢູ່ໃນນໍ້າ ກໍຕາຍເພາະຕ້ານທານຕໍ່ສານເຄມີບໍ່ໄດ້, ສັດນ້ອຍໆ ທີ່ເປັນອາຫານ ຂອງສັດໃຫຍ່ໆ ແລະປະເພດນົກດັບສູນ ສັດເລົ່ານັ້ນກໍຕາຍ ສັດບາງປະເພດບໍ່ຕາຍ ແຕ່ກໍຂະຫຍາຍພັນບໍ່ໄດ້ ເພາະເປັນໝັນ, ການໃສ່ຝຸຍ ແລະຢາປາບສັດຕູພືດ ບໍ່ສະເພາະແຕ່ທຳລາຍສັດຢູ່ໃນເຂດຈຳເພາະເທົ່ານັ້ນ ຍັງຂະຫຍາຍຕົວໄປໄປນອກຈາກຖິ່ນທີ່ຢູ່ນັ້ນດ້ວຍ ເຊັ່ນ ມີການໃສ່ຝຸຍ ແລະຢາຂ້າແມງຢູ່ຕົ້ນນໍ້າ ສັດ ທີ່ຢູ່ຕົ້ນນໍ້າ ໃຕ້ນໍ້າກໍໄດ້ຮັບຜົນກະທົບດ້ວຍ.

- ຕົວຢ່າງທີ່ເລົ່າມານີ້ ເປັນພຽງການສະຫຼຸບສັງລວມ ຫຍໍ້ມາໃຫ້ເຫັນວ່າ ສັດດັບເພາະເຫດນີ້, ຫາກໃນອະນາຄົດ ຕໍ່ໄປເມື່ອມະນຸດຕ້ອງການບໍຣິໂພກພືດຜັກຫຼາຍຂຶ້ນ ການຕ້ອງການທີ່ດິນ ທີ່ຈະນຳເອົາມາເປັນທີ່ປູກພືດເພື່ອ ສະໜອງຕາມຄວາມຕ້ອງການກໍເພິ່ມຂຶ້ນ, ການເພີ່ມຜົນຜະລິດດ້ວຍການໃສ່ຝຸຍເຄມີ ແລະຢາຂ້າແມງເພີ່ມຂຶ້ນ ແລ້ວ ສັດປ່າ ແລະສັດລ້ຽງຈະຢູ່ໄດ້ຈັ່ງໃດ ? ອັນໜຶ່ງ ຫາກເປັນເຊັ່ນນັ້ນ ມະນຸດຜູ້ກິນເຈ ວ່າເປັນຄົນຜິເສດພິໂສ ບໍ່ບຽດບຽນສັດນັ້ນ ຈະກ່າວໄດ້ເຕັມສົບເຕັມປາກບໍ ?

- ວິທີແກ້ ຄື 
1. ລົດການບໍລິໂພກໃຫ້ນ້ອຍລົງ.
2. ບໍຣິໂພກອັນໃດ ກໍຕ້ອງພິຈາຣະນາ.
3. ບໍຣິໂພກທຸກຢ່າງແຕ່ພໍປະມານ.

- ເອົາແບບພຣະສົງໃນສາສນານີ້ ຊິບໍ່ດີກວ່າບໍ ? (ໂອ່ ພຣະທະອົງ ເປັນຍອດສັບພັນຍູ ໄດ້ຊື່ວ່າ ພຣະບໍຣົມມະສາດສະດາ ມອງເຫັນໄພໄວ້ໃນເບື້ອງໜ້າແລ້ວ ເຮົາຍັງຈະລື່ນຄອງທັມຂອງພຣະອົງຢູ່ບໍ ?
- ຈິຣັງ ຕິດຖາຕຸ ພຸດທະສາສະນັງ (ຂໍພຣະພຸດທະສາສນາຈົ່ງຕັ້ງຢູ່ຢ່າງໝັ້ນຄົງສະຖາພອນເທີ້ນ)
 

ມື້ນີ້ວັນສິນ ໑໕ ຄ່ຳເພັງເດືອນ ໔ ມື້ອື່ນວັນທີ ໘ ມິນາ ວັນແມ່ຍິງສາກົນ

- ວັນນີ້ ເປັນວັນສິນ ໑໕ ຄ່ຳເພັງເດືອນ ໔ ຍາດໂຍມ ເຂົ້າວັດທຳບຸນຕັກບາດ ດ້ວຍກຸສົນສັດທາ ອັນແຮງກ້າ ເບິ່ງແລ້ວ ບໍ່ໄດ້ມາຕາມປະເພນີລ້າໆ ຫາກແມ່ນມາເພາະສັດທາທີ່ຄົງໝັ້ນໃນພຸດທະສາສນາແທ້ໆໆ ອາຕະມາຈຶ່ງຂໍອັງເຊີນເອົາພຸດທະພົດມາສາທະຍາຍແກ່ຍາດໂຍມໄດ້ສະດັບ "ເຈຕະນາຫັງ ພິກຂາເວ ວະທາມິ ກັມມ" ເຊິ່ງແປວ່າ "ດູກອນ ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ກັມຍ່ອມສໍ່ສະແດງເຈຕະນາ".
- ກັມຄືການກະທຳ ການກະທຳຂອງທ່ານສາທຸຊົນທີ່ທຳໃນວັນນີ້ ແມ່ນວ່າມີການມາໃຫ້ທານ ມາຮັບສິນ ມາຟັງທຳ ເຊິ່ງທັງສາມນີ້ ແມ່ນການທຳບຸນໃນທາງພຣະພຸດທະສາສນາ ການກະທຳຂອງທ່ານ ແມ່ນການທຳຄວາມດີ ຫຼືການທຳບຸນ ດ້ວຍເຫດນັ້ນຜົນຂອງການກະທຳຂອງທ່ານທັງຫຼາຍ ສະແດງອອກເຖິງເຊິ່ງຄວາມດີ ກໍເລັ່ງເຫັນເຈດ ຕະນາຂອງທ່ານວ່າ ມີເຈດຕະນາດີ ເຈດຕະນາເປັນບຸນ ເມື່ອການກະທຳດີ ເຈດຕະນາກໍດີ ທ່ານກໍເປັນຄົນດີ ຕາມແບບສະບັບຂອງພຸດທະສາສນິກກະຊົນໂດຍແທ້.

- ມື້ນີ້ເປັນວັນສີເພັງ ກາງເດືອນ 4 ເປັນວັນສຳຄັນຂອງພຸດທະສາສນາ ແລະຊາວພຸດລາວທົ່ວປະເທດພາກັນ ເຂົ້າມາວັດເພື່ອທຳບຸນ ຖືເປັນກິດເປັນໜ້າທີ່ຂອງຊາວພຸດ ສ່ວນມື້ອື່ນ ວັນທີ 8 ມິນາ 2012 ອົງການສະຫາ ປະຊາຊາດກນົດເປັນກົດບັດສາກົນວ່າ ເປັນວັນແມ່ຍິງສາກົນ ສະນັ້ນ, ມື້ນີ້ຖືວ່າເປັນວັນພິເສດ ທີ່ແມ່່ອອກໄດ້ເຂົາມາ ທຳບຸນເປັນຈຳນວນຫຼາຍ ຈຶ່ງຂໍອ່ວຍພອນວັນແມ່ຍິ່ງສາກົນ ໂດຍສະເພາະແມ່ຍິງລາວທົ່ວປະເທດ ແລະທົ່ວໂລກ ຈົ່ງເປັນຜູ້ປະກອບດ້ວຍອາຍຸ ວັນນະ ສຸຂະ ພະລະ ພ້ອມທີ່ຈະທຳໜ້າທີ່ເພື່ອປົດປ່ອຍຕົນອອກຈາກຄວາມທຸກ ຍາຫຫຼ້າຫຼັງ ແລະພັດທະນາຕົນ ພັດທະນາສັງຄົມ ແລະພັັດທະນາປະເທດຊາດ ພຣະພຸດທະສາສນາ ໃຫ້ວັດທະນາຖາວອນ ແລະທີ່ສຳຄັນ ຄືຈົ່ງຊຳຮະຊະລ້າງແນວອັນຊົ່ວໆອອກຈາກກາຍໃຈ ສ້າງຕົນໃຫ້ເປັນຜູ້ມີຄວາມ ບໍຣຸດຜຸດຜ່ອງ ເພື່ອກ້າວຂຶ້ນສູ່ເປົ້າໝາຍໃຫຍ່ ຄືຄວາມອຸດົມສົມບູນ ທັງໃນຊາດນີ້ ແລະຊາດໜ້າເທີນ.

- ວັນແມ່ຍິງສາກົນນີ້ ເປົ້າໝາຍຂອງການກຳນົດວັນນີ້ ແມ່ນເພື່ອໃຫ້ຊາວໂລກ ຫັນມາໃຫ້ຄວາມສຳຄັນ ແກ່ເພດຍິງ ຄືໃຫ້ຜູ້ຍິງມີຄວາມສຳຄັນສະເໝີພາບທຽນເທົ່າກັນຊາຍ ຄື ສົ່ງເສີມບົດບາງຍິງຊາຍ ເຊິ່ງຮຽກຢ່າງໜຶ່ງສິດປະຊາທິ ປະໄຕລະຫວ່າງຍິງຊາຍ ເຊິ່ງໃນໂລກນີ້ໃນໄລຍະຜ່ານມາຍັງມີເພດຍິງຈຳນວນຫຼວງຫຼາຍ ຍັງບໍ່ມີສິດປະຊາທິປະໄຕ ສະເໝີຊາຍ.

- ສຳລັບປະເທດລາວເຮົາ ຍິງລາວຈຳນວນຫຼວງຫຼາຍ ມີຄວາມທຽບທັນກັບຊາຍເປັນສ່ວນຫຼາຍ ໂດຍສະເພາະວັດທະນະທຳລາວ ແລ້ວເກືອບກ່າວໄດ້ວ່າ ບໍ່ມີກົດກະຕິການເກືອດຫ້າມ ຫຼືກົດໜ່ວງປະຊາທິປະໄຕ ເພດຍິງເລີຍ ບໍ່ວ່າສິດການປະກອບອາຊີບ, ສິດການເລືອກຄູ່ຄອງ ແລະການຄອງຄູ່ ຕະຫຼອດສິນໃນການປາກເວົ້າ ການຮຽນ ການຂຽນ ແລະອ່ານ ໃນໄລຍະທີ່ປະເທດລ້ານຊ້າງຈະເລີນສູງສູດ ວັດທະນະທຳລາວຍິ່ງເປີດກວ້າງຕໍ່ເພດຍິງ ວັດທະນະທຳລາວຈັດສັນ ແບ່ງງານ ແບ່ງໜ້າທີ່ລະຫວ່າງຊາຍຍິງ ໄວ້ຢ່າງຮອບຄອບ ແລະເປັນທຳທີ່ສຸດ.

- ເມື່ອມາເວົ້າເບື້ອງພຣະພຸດທະສາສນາແລ້ວ ປະເທດລາວເປັນປະເທດພຣະພຸດທະສາສນາ ພຸດທະສາສນາ ອາດເປັນສາສນາດຽວ ທີ່ໃຫ້ສິດສະເໝີພາບລະຫວ່າງຍິງຊາຍ ເຊັ່ນສິດໃນການທຳບຸນກຸສົນ ທຳຕົນໃຫ້ບັນລຸທຳ ສູງສຸດ ສິດໃນການບວດ ແລະປະຕິບັດທຳ ໂດຍເຫັນໄດ້ຈະແຈ້ງ ຄື ຊາຍ ຫຼືຍິງສາມາດທຳຕົນໃຫ້ບັນລຸອໍ ຣະຫັນ ເຂົ້າສູ່ພຣະນິພພານ ສະເໝີເໝືອນເພດຊາຍ.

- ໃນຫຼັກທຳທາງພຸດທະສາສນາ ໄດ້ມີຫົວຂໍ້ທຳຫຼາຍຫົວຂໍ້ ທີ່ເວົ້າເຖິງຄວາມສະເໝີພາບຍິງຊາຍ ເຊິ່ງພຣະພຸດທະ ອົງໄດ້ສະເໜີໄວ້ເປັນເວລາ 2500 ກວ່າປີແລ້ວຄື.

- ຫຼັກຄວາມສະເໝີພາບຄອງຄູ່ຄອງ ແລະຄອບຄົວ 4 ປະການ ຄື

1. ສະມະສັດທາ ມີຄວາມເຊື່ອສະເໝີກັນ ເຊື່ອລັດທິສາສນາ, ເຊື່ອຄຳສອນ ແລະແນວທາງຕ່າງໆໃຫ້ສະເໝີກັນ ຄືໃຫ້ສົມກັນ.

2. ສະມາສີລາ ມີສີນ(ຄວາມງາມ, ຄວາມໜັກແໜ້ນ) ຄືມີຂໍ້ວັດປະຕິບັດສະເໝີກັນ.

3. ສະມະຈາຄະ ມີຄວາມເສັຍສະຫຼະ ເອື້ອເຟື້ອ ບໍລິຈາກສະເໝີກັນ.

4. ສະມະປັນຍາ ມີຄວາມຮູ້ໃນການປະກອບຊີວິດ ແບະຄວາມຮູ້ໃຫ້ວຽກງານໃດໆ ສະເໝີກັນ

- ຄວາມສົມກັນ ຫຼືສະເໝີກັນທັງ 4 ປະການນີ້ ຄືນະໂຍບາຍການສ້າງຄວາມເປັນເອກະພາບ ແລະຄວາມເປັນອັນໜຶ່ງອັນດຽວກັນຂອງຍິງ ຊາຍ ທີ່ພຣະພຸດທະເຈົ້າສະເໝີກັນ ເຊິ່ງເປັນຂໍ້ສະເໜີທີ່ສຳຄັນ ແລະກວາມລວມເອົາບັນຫາຊີວິດຂອງມະນຸດທຸກໆເຊື້ອຊາດວັນນະ.


- ວັນທີ 8 ມິນາ ຂໍໃຫ້ແມ່ຍິງທົ່ວໂລກ ຈົ່ງເທົ່າທຽມເພດຊາຍ ໂດຍທຳເທີ້ນ.

 

ກິນເຈ ກັບກິນຊິ້ນ ອັນໃດບາບຫຼາຍກວ່າກັນ ?

- ພໍ່ອອກມາຈາກ ບ້ານລາດຄວາຍຜູ້ດຽວກັບ ກັບທີ່ຖາມເລື່ອງເອົາຄວາຍງົວມາຂ້າທໍາບຸນ ແລະຊື້ທີ່ເຂົາຂ້າແລ້ວອັນໃດໄດ້ບາບກວ່າກັນ ? ເຂົາຖາມຕື່ມ ອີກວ່າ:
(ພໍ່ອອກ) ຍິນບອກເຂົາວ່າ "ກິນຊີ້ນກັບກິນເຈ ? ຢາກຖາມວ່າ ກິນເຈກັບກິນຊີ້ນ ອັນໃດບາບກວ່າກັນ ?
(ພຣະອາຈານ) ອັນນີ້ຕ້ອງຖາມພໍ່ອອກຄືນກ່ອນ ໄດ້ບໍ ?
(ພໍ່ອອກ) ໂດຍ ຂ້ານ້ອຍ ໄດ້.
(ພຣະອາຈານ) ຜູ້ກິນຊີ້ນ ຕ້ອງລ້ຽງສັດ ແລະຂ້າສັດ, ຫຼືຊື້ສັດທີ່ເຂົາຂ້າມາແລ້ວ ແມ່ນບໍ ?
(ພໍ່ອອກ) ໂດຍຂ້ານ້ອຍ.
(ພຣະອາຈານ) ຜູ້ກິນເຈ ຕ້ອງກິນພືດຜັກແມ່ນບໍ ?
(ພໍ່ອອກ) ໂດຍຂ້ານ້ອຍ.
(ພຣະອາຈານ) ຕ້ອງຊື້ຜັກ ຫຼືປູກຜັກທີ່ເຂົາປູກແລ້ວມາກິນແມ່ນບໍ ?
(ພໍ່ອອກ) ແມ່ນແລ້ວ ຂ້ານ້ອຍ.
(ພຣະອາຈານ) ທ່ານປູກຜັກ ໄດ້ໃສ່ຝຸຍ ແລະຢາຂ້າແມງແນ່ບໍ ?
(ພໍ່ອອກ) ໂດຍ ໃສ່ໃດຂ້ານ້ອຍ ບໍ່ໃສບໍ່ໄດ້ກິນດິນບໍ່ງາມຄູ່ມື້ນີ້.
(ພຣະອາຈານ) ທ່ານຄິດບໍ່ວ່າຝຸ໋ຍບາງຊະນິດ ເປັນສານເຄມີທໍາລາຍສັດທີ່ຢູ່ພື້ນດິນນັ້ນຕາຍຈັກໂຕ, ສ່ວນວ່າຢາຂ້າແມງເດຕາຍຈັກໂຕ ກວ່າຈະໄດ້ມາ ເຊິງຜັກທີ່ສວຍງາມນັ້ນ.
(ພໍ່ອອກ) ນັບບໍ່ໄດ້ຂ້ານ້ອຍ.
(ພຣະອາຈານ) ຄົນປູກຜັກເປັນການຄ້າ ແລະອຸດສະຫະກັມ ເຂົາຍິ່ງໃສມາກມາຍກ່າຍກອງ ເຂົາກໍມີສ່ວນໃນການຂ້າສັດ ແລ້ວຜູ້ບໍຣິໂພກພືດແລະຜັກ ເປັນຫຍັງຊິບໍ່ມີສ່ວນໄດ້ຂ້າສັດ ຍິ່ງຂ້າຫຼາຍກວ່າຜູ້ບໍລິໂພກສັດສາດ້ວຍ ເພາະຜັກໜານໜຶ່ງໆ ມີສັດທີ່ມີຊີວິດຢູ່ໃນທີ່ນັ້ນລ້ານໆໆໂຕ ແລ້ວມັນຈະໄປຕ່າງ ຫຍັງກັບຜູ້ບໍລິໂພກສັດໂດຍກົງລະ ?
(ພໍ່ອອກ) ໂດຍໆໆໆ ຂ້ານ້ອຍເຂົ້າໃຈແລ້ວ.

ເຮັດບຸນ ເອົາຊີ້ນສັດມາທານໄດ້ບຸນຫຼືໄດ້ບາບ ?

- ພໍ່ອອກມາຈາກບ້ານລາດຄວາຍ ຖາມອາຈານວ່າ:
(ຜູ້ຖາມ) ຂໍ້ທີໜຶ່ງເຮັດບຸນຊື້ງົວ ຊື້ຄວາຍມາຂ້າທານມີກໍາບໍ ? ຂໍ້ທີສອງ ເຮົາເຮັດບຸນ ຄົນອື່ນຂ້າງົວ ຂ້າຄວາຍແລ້ວເຮົາໄປຊື້ມາ ມີກໍາບໍ ?
(ຜູ້ຕອບຖາມຄືນ) ສອງເລື່ອງນີ້ບໍ ?
(ຜູ້ຖາມຕອບ) ໂດຍ ຂ້ານ້ອຍ.

(ຕອບ) ຈະເລີນພອນ, ຈະຕອບຈັ່ງຊີ້ ເລື່ອງນີ້ໜີ້ ທັງມະນຸດ ແລະສັດລ້ວນແຕ່ເກີດມາໃຊ້ກໍາ ການບໍລິໂພກອາຫານ ກໍມັນເປັນປະເພນີຂອງມະນຸດແລະສັດ, ສິ່ງທີ່ຈໍາເປັນຂອງທັງມະນຸດ ແລະສັດຄືມີປັດໄຈ 4 ໄດ້ແກ່ 1. ອາຫານ, 2.ເຄື່ອງນຸ່ງຫົ່ມ, 3.ທີ່ຢູ່ອາໄສ ແລະ 4.ຢາປົວພະຍາດ.

- ສັດເກີດຂຶ້ນມາ ມີຄວາມສະເໝີກັນກັບມະນຸດ ຄື ຕ້ອງການກິນ, ຖ່າຍ, ສືບພັນ, ພັກຜ່ອນ, ອັນໜຶ່ງ ທັງມະນຸດ ແລະສັດລ້ວນແຕ່ມີຄວາມສະເໝີກັນ ຄື ຮັກຕົວ ກົວຕາຍດ້ວຍກັນທັງນັ້ນ, ດ້ວຍເຫດນັ້ນທັງສັດ ແລະມະນຸດ ຈຶ່ງຕ້ອງຫາກິນ ແຕ່ວ່າປະເພນີຂອງການຫາກິນທັງມະນຸດ ແລະສັດມີຄວາມແຕກ ຕ່າງກັນຕາມໜ້າທີ່ ສໍາມະນຸດແລ້ວ ນອກຈາກຫາກິນຕາມໜ້າທີ່ແລ້ວ ຍັງຕ້ອງຫາກິນຕາມປະເພນີອີກດ້ວຍ.

- ທັງມະນຸດ ແລະສັດກໍຫາກິນຕາມປະເພນີ ຄື ສັດບາງຊະນິດ ເຄີຍກິນພືດ ກໍກິນແຕ່ພືດ, ສັດບາງປະເພດ ເຄີຍກິນສັດ ກໍກິນແຕ່ສັດ, ມີສັດອີກບາງ ປະເພດກິນທັງພືດທັງສັດ ພວກເຂົາກໍກິນຢ່າງນັ້ນ, ສ່ວນມະນຸດນັ້ນ ກິນທັງພືດທັງສັດ ອີງຕາມຮີດຄອງປະເພນີ ບາງທ້ອງຖີ່ນເຄີຍກິນພືດຊະນິດນີ້ ແຕ່ແຕ່ທ້ອງຖິ່ນອື່ນກັບບໍ່ກິນ, ບາງທ້ອງຖິ່ນເຄີບກິນສັດປະເພດນີ້ ທ້ອງຖິ່ນອື່ນກັບບໍ່ກິນ ແມ່ນແຕ່ບາງທ້ອງຖິ່ນ ກິນສັດປະເພດດຽວກັນ ແຕ່ອາໄວຍະວະ ບາງຢ່າງຂອງສັດນັ້ນກັບບໍ່ກິນ, ເຊັ່ນ ຄົນທາງເມືອງໂຂງກ່ອນປີ 1975 ບໍ່ມັກກິນເຄື່ອງໃນ ແລະໜັງຄວາຍ, ງົວ ແຕ່ທ້ອງຖິ່ນອື່ນກິນຈົນໝົດ(ດຽວນີ້ ກິນຄືກັນໝົດແລ້ວ)

- ເມື່ອສະຫຼຸບແລ້ວ ທັງສັດທັງມະນຸດລ້ວນແຕ່ເກີດມາເພື່ອກິນ ແລະຊອກຫາກິນຕາມໜ້າທີ່ ແລະປະເພນີຂອງແຕ່ລະເພົ່າພັນນັ້ນໆ, ໃນທາງພຣະພຸດທະສາສນາ ເລື່ອງການກິນມັງສາວິຣັດ ເຊິ່ງເຮົາຮຽກວ່າກິນເຈນີ້ ບໍ່ໄດ້ຫ້າມ ແລະບໍ່ໄດ້ອະນຸດຍາດໄວ້, ມີການຫ້າມໄວ້ໃນສິນຫ້າວ່າ "ຫຼີກເວັ້ນຂ້າ ແລະບຽດບຽນສັດ" ໃນສິນຂໍ້ທີໜຶ່ງ ປານາ ຕິປາຕາເວ ຣະມະນີ ສິກຂາ ປະທັງສະມາທິຍາມິ ແລະໄດ້ຊົງອະນຸຍາດເລື່ອງການບໍລິໂພກໄວ້ວ່າ "ໂພຊະເນ ມັດຕັນຍຸຕາ - ຄືບໍລິໂພກພໍປະມານ".

- ຫາກຈະຕອບວ່າ ການບໍລິໂພກສັດເປັນບາບບໍ ? ກໍອາດຈະຕອບວ່າ ບາບກະມີ ບໍ່ບາບກະມີ ຕ້ອງເບິ່ງເຈຕະນາ ດັ່ງພຸດທະພົດວ່າ "ເຈຕະນາຫັງ ພິກຂາເວ ວະທາມິກັມມັງ - ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ກັມສໍ່ສະແດງເຈຕະນາ" ອະທິບາຍວ່າ ການກະທໍາ ອັນວ່າກໍາຂອງມະນຸດນັ້ນສະແດງເຈຕະນາ ຫາກເຈຕະນາດີກໍເປັນດີ ຫາກເຈຕະນາຮ້າຍກໍເປັນຊົ່ວ.

- ສົມມຸດວ່າ "ຫາກການກະທໍານັ້ນ ເປັນການບຽດບຽນ ການທໍາຮ້າຍ ການທໍລະມານນັ້ນ ກໍເປັນກັມ ກໍາໜັກ ຫຼືເບົາເບິ່ງເຈຕະນາ, ຫາກວ່າ ມີເຈຕະນາ ເພື່ອຫວັງດີ ບໍ່ໄດ້ທໍາໜ້າທີ່ເພື່ອການບຽດບຽນ ການທໍາຮ້າຍ ແລະທໍລະມານ ກໍມີກໍານ້ອຍ ຈະໜ້ອຍຫຼືຫຼາຍຫຼືບໍ່ມີເລີຍກໍໄດ້ ເຊັ່ນການນໍາມາເພື່ອການ ປະກອບບຸນທາງພຸດທະສາສນາກໍອາຈະມີກໍານ້ອຍ ຫຼືບໍ່ມີເລີຍ ກ່າວໄດ້ວ່າ ໄດ້ບຸນຫຼາຍກວ່າບາບ ກໍເປັນບຸນນັ້ນເອງ.

- ສະນັ້ນ ຈະຕອບຂໍ້ທີ 1 ວ່າ "ຂໍ້ທີໜຶ່ງເຮັດບຸນຊື້ງົວ ຊື້ຄວາຍມາຂ້າທານມີກໍາບໍ ?" ອັນນີ້ ຫາກເຮົາຈັດແຈງ ແລະຈັດຫາມາເພື່ອຂ້າ ກໍຈະໄດ້ກໍານໍາດ້ວຍ, ເພາະເຮົາເປັນທຸລະຈັດຫາເອງ ແຕ່ວ່າເຈຕະນາທີ່ຍິ່ງໃຫຍ່ກວ່າ ເພື່ອການທານ ແລະການເຮັດບຸນ ຈິດເຮົາບໍລິສຸດທັງ ກ່ອນ, ກໍາລັງທໍາ ແລະທໍາໄປແລ້ວ ບຸນນນັ້ນກໍຫຼາຍກວ່າບາບ ກໍຖືວ່າເຮົາຍັງມີກໍາໄລຢູ່, ຂໍ້ທີສອງ ເຮົາເຮັດບຸນ ຄົນອື່ນຂ້າງົວ ຂ້າຄວາຍແລ້ວເຮົາໄປຊື້ມາ ມີກໍາບໍ ? ອັນນີ້ ຫາກເຮົາບໍລິສຸດໃຈທັງສາມສະຖານະດັ່ງທີ່ວ່າ ບາບກໍາອາດນ້ອຍທີ່ສຸດ ບຸນກໍຈະມີ ອະທິກໍາກໍບໍ່ມີ ເພາະບຸນ ແລະກຸສົນມັນເໜືອກວ່າແລ້ວ.