ບ້ານເກີດຂ້ອຍ

- ບ້ານເກີດພູມສະຖານເຄົ້າ ມາຕຸພາບບິດອນຮຽມ ຖິ່ນນັ້ນ
ນາມວ່າດອນຂະເໝົາ ບ່ອນຫາງສຸດໃຕ້
ໃກ້ກັບຫຼັກສາຍທອງນັ້ນ ຫຼັກສາຍຂອງຝຣັ່ງ
ດຽວນີ້ຍັງແຕ່ຕໍພໍໄດ້ຮູ້ ເຫັນຮູ້ເລື່ອງເກົ່າກາຍ

- ດອນຂະເໝົາບ້ານຂ້ອຍ ເປັນດອນໜຶ່ງໃນສາຍຂອງ
ນໍ້າອັ່ງນອງຍາມຝົນ ທ່ອງທຽວພໍໄດ້
ຫາກວ່າໄປຢາມແລ້ງ ນໍ້າບໍ່ໃຫຼໄປມາງ່າຍ
ເກົ້າຮ້ອຍປາຍແມັດແທ້ ຄວາມກວ້າງແມ່ນໍ້າຂອງ

- ບ້ານຂ້ອຍນີ້ຕັ້ງຢູ່ກ້ຳ ໃຕ້ຕໍ່າກິດຂະແມ
ເຂດທ່າເປືອຍທ່າແກ ດິນລາວຄາວກີ້
ດຽວນີ້ເປັນດິນຂະເໝນແລ້ວ ສຍາມ-ຝຣັ່ງເຂົາປັນແບ່ງ
ກຳປົງສເລົາກຳປົງສະແກນັ້ນ ຂະເໝນຕັ້ງຊື່ມັນ

- ຂອບເຂດດອນບ້ານຂ້ອຍນັ້ນ ກວ້າງສີ່ກິໂລກປາຍ
ບ່ອນທີ່ຮຽວຮອມສຸດ ໜຶ່ງກິໂລເຫັນຈະໄດ້
ສ່ວນາຕອນຫາງດອນນັ້ນ ພໍພຽງປຸກເຮືອນຢູ່
ໄດ້ໜຶ່ງຫຼັງເທົ່ານັ້ນ ເປັນບ່ອນຕັ້ງດ່ານແດນ

- ອັນວ່າຄວາມຍາວນັ້ນ ແທກໄດ້ເກົ້່າກິໂລ
ກັບອີກປາຍເຈັດຮ້ອຍແມັດ ຄາດໝາຍປະມານໄດ້
ເປັນດອນໂງງໍງ້ຽວ ລຽບຊາຍແດນສອງຝັ່ງ
ຝັ່ງຂະເໝນຕອນໃຕ້ ທາງເໜືອນັ້ນແມ່ນຝັ່ງລາວ

- ດອນຂະເໝົາບ້ານຂ້ອຍ ມີແປດໝູ່ບ້ານໃຫຍ່ເຈັດວັດ
ບ້ານດອນຂະເໝົາຫົວ ວັດກໍມີເດີມກີ້
ຕໍ່ມາວັດຂະເໝົາພູແມວໃຕ້ ລຽນລົງຕາເວັນອອກ
ວັດພູແມວເພິ່ນຕັ້ງ ເຫິງແລ້ວເຊັ່ນກັນ

- ຕໍ່ຈາກຫັ້ນມີບ້ານໃຫຍ່ ຂະເໝົາຫຼວງ
ບ້ານຂະເໝົາໂພນຈຳປາ ກໍວ່າກັນຕາມນັ້ນ
ມີວັດສຳຄັນເຫິງແລ້ວ ບົວລະພານາມວັດເກົ່າ
ຄົນທົ່ວໄປຮັບຮູ້ ວັດຂະເໝົາໂພນຈໍາປາບ້ານຂ້ອຍ ໃຜກໍຮູ້ຊື່ນາມ

- ວັດນີ້ລືຊື່ແທ້ ຕັ້ງແຕ່ເກົ່ານານເຫິງ
ຕັ້ງແຕ່ອາຈານພໍ່ເຖົ້າຍັງ ກໍຊ່າເຫິງນານລໍ້າ
ອາຈານພໍ່ເຖົ້າຄູລ້ວນ ຍານນະສັມປັນໂນນັ້ນ ຄົນທັງຫຼາຍຮູ້ຊື່
ດຽວນີ້ອາຈານບຸນຈອນ ແກ້ວສັນຕິໄຊ ເພີ່ນສ້າງ ຄົນຮູ້ທົ່ວອະນາ

- ຕໍ່ຈາກບ້ານຂະເໝົາໂພນຈຳປານັ້ນ ແມ່ນບ້ານເກີດຂອງຮຽມ ທ່ານເອີຍ
ໃຜຫາກທຽວໄປຫາ ອາຈານຈອນກໍຄົງຮູ້
ຂ້າມບັກຈາກເມືອງແສນພຸ້ນ ກໍມາເກີຍຕາຝັ່ງ
ບ້າຫາງຂະເໝົາບ້ານຂ້ອຍ ໃຜກໍຮູ້ແລະເຫັນ

- ບ້ານນີ້ຄາວກ່ອນກີ້ ມີວັດໂພນຈຳປາດຽວ
ດຽວນີ້ຊາວປະຊາຊົນ ໄດ້ສ້າງແປງວັດຂຶ້ນ
ຊື່ວ່າວັດຫາງດອນຂະເໝົາເຄົ້າ ວັດສຸວັນນາຣາມ ຕັ້ງຊື່
ວັດໂພນຕູມກໍຫາກເອີ້ນ ຄົນເຂົາເວົ້າຕໍ່ກັນ

- ບ້ານຫາງດອນຂະເໝົານັ້ນ ມີສອງຝັ່ງອອກຕົກ
ໄລ່ຈາກຫາງຂະເໝົາຂຶ້ນເໜືອ ແມ່ຂະເໝົາກາງກ້ຳ
ບໍ່ມີວັດກັບເຂົາຊໍ້າ ເປັນວັດດຽວແຕ່ມາເກົ່າກ່ອນ
ວັດຂະເໝົາໂພນຈຳປາບ່ອນບັ້ນ ເຄີຍສ້າງຕັ້ງແຕ່ເຫິງ

- ຕໍ່ຈາກນັ້ນແມ່ນບ້ານຊື່ ຂະເໝົາປາກເຊ
ບ່ອນປາກເຊລໍາເພົາ ປ່ອງຕົກລົງນັ້ນ
ມີວັດສໍາຄັນແທ້ສອງຮ້ອຍປີເປັນເຂດ
ບ້ານນີ້ລືຊື່ລໍ້າ ຍາມປາເຂົ້າອອກເຊ

- ຕໍ່ຈາກວັດຂະເໝົາປາກເຊນັ້ນ ແມ່ນບ້ານໜຶ່ງທີ່ມີວັດ ທ່ານເອີຍ
ຊື່ວ່າບ້ານຂະເໝົາໂພນເປືອຍ ຊື່ເດີມດາເຄົ້າ
ໃຜຫາກໄປທາງໃຕ້ ເຊີນໄປຊົມເຊົາແວ່
ດອນຂະເໝົາບ້ານຂ້ອຍ ມີຫຼາຍບ້ານຢູ່ດອນດຽວ

- ບ້ານຂ້ອຍງາມຍິ່ງລໍ້າ ລືຊື່ຕັ້ງແຕ່ເຫິງ
ຕັ້ງແຕ່ເປີງສຍາມຄອງ ຝຣັ່ງຄຸມຄາວນັ້ນ
ຍ້ອນວ່າເປັນດອນຂັ້ນ ແມ່ຂອງຂວາງຫຼາຍຍ່ານ
ການໄປມາຢາກຫຍຸ້ງ ຄົນຈຶ່ງບໍ່ໄດ້ໄປເຖິງ

- ດຽວນີ້ ຄົນທົ່ວກໍ້າ ຮູ້ຊື່ດອນຂະເໝົາ
ບ້ານເຮັດເຝີແຊບຫຼາຍ ແມ່ນບ້ານຫາງຂະເໝົານັ້ນ
ຄົນວຽງຈັນຫຼືຄົນໃຕ້ ແດນດິນທະວີບຕ່າງ
ໃຜກໍຮູ້ຊືນີ້ ຍ້ອນອາຈານເຈົ້າຜູ້ເດັ່ນດັງ

- ອາຈານໃຫຍ່ບ້ານຂ້ອຍ ນາມວ່າບຸນຈອນ
ນາມສະກຸນສັນຕິໄຊ ຊື່ງາມໃຜກໍຮູ້
ຫຼາຍຄົນເປັນສິດກໍ້າ ນັບຖືອາຈານໃຫຍ່
ເຂົາກໍໄປຂາບໄວ້ ທຽວຢາມຢື້ຢ່ອງເຖິງ

- ດຽວນີ້ ລົດກໍໄປຮອດແລ້ວ ຢ້າມຢ່ອງຈາກເມືອງແສນ
ທຽວໄປເຖິງກຸຕິວັດ ບ່ອນຈານເນົາຢັ້ງ
ໃຜຫາກຍັງບໍ່ທັນຮູ້ ບໍ່ທັນໄປຂໍເຊີນທ່ຽວ ທ່ານເອີຍ
ໄປຢາມດອນຂະເໝົາດອນໃຕ້ ຫາກິນກ້ອຍປາພອນ ແນ່ເດີ

ຄະນະຜ້າວັດວຽງຈະເຣີນ ໄປທອດທີ່ບ້ານຫາດຍືນນັ້ນ ກັບມາຮອດວຽງຈັນ 19:00 ໂມງພໍດີ

- ຄະນະຜ້າປ່າຈາກວັດວຽງຈະເຣີນ ໄດ້ອອກເດີນທາງຈາກວັດວຽງຈະເຣີນ ເມືອງໄຊເຊດຖາ ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ໄປທອດຖວາຍທີ່ວັດບ້ານຫາດຍື້ນ ເມືອງບໍຣິຄັນ ແຂວງບໍຣິຄໍາໄຊ ນໍາໂດຍພຣະຄຣູເນືອງພິລັກ ໂຊຕິທອນ ເຈົ້າອະທິການວັດໃໝ່ວຽງຈະເຣີນ ໄດ້ອອກເດີນທາງຈາກວັດວຽງຈະເຣີນ ເວລາ 08:45 ໂມງ ຂອງວັນທີ 20 ພຶດສະພາ 2011 ດ້ວຍລົດຕູ້ຈໍານວນ 5 ຄັນ ຈໍານວນພົນ 73 ຄົນ.

1. ຕອນໄປ
- ການເດີນທາງ ຂອງວັນທີ 20 ພຶດສະພານັ້ນ ຈາກວຽງຈັນ ມາຮອດບໍຣິຄໍາໄຊ ກໍໄດ້ມາຮັບປະທານອາຫານ ທີ່ເຮືອນນ້ອງສາວຂອງເຈົ້າແຂວງ(ທ່ານປ້ານ ພິລາວົງ) ເຊິ່ງນ້ອງສາວເຈົ້າແຂວງເຊິ່ງຢູ່ຕິດກັນ ເພາະວ່ານ້ອງສາວຂອງເຈົ້າແຂວງຮູ້ຈັກກັນກໍເລີຍໂທຫາ ເມື່ອຮູ້ວ່າຂະບວນຂອງເຮົາຈະຜ່ານໄປທາງນັ້ນ ນ້ອງສາວເຈົ້າແຂວງ ກໍໄດ້ນິມົນພຣະສັນເຂົ້າ ແລະຄະນະພວກເຮົາສັນເຂົ້າທີ່ເຮືອນເພິ່ນ 11:23 ນາທີຣົດພວກເຮົາໄດ້ໄປຮອດບ້ານພັກຂອງນ້ອງສາວເຈົ້າແຂວງ ເຊິ່ງມີທ່ານເຈົ້າແຂວງ ຄອບຄົວ ແລະຍາດພີ່ນ້ອງມາລໍຕ້ອນຮັບຫຼວງຫຼາຍ ຮອດແລ້ວເຈົ້າພາບກໍນິມົນພຣະສົງສັນເຂົ້າເລີຍ ເຊິ່ງອາຫານພ້ອມແລ້ວຮຽບຮ້ອຍຢູ່ເທິງໂຕ໊ະ ແລ້ວກໍເຊີນຍາດໂຍມທີ່ໄປກັບພວກເຮົາຮັບປະທານຕໍ່ກັນເລີຍ ເຊິ່ງເຂົາກໍກຽມອາຫານໄວ້ອີກຕ່າງຫາກ: ອາຫານວັນນັ້ນເຕັມພາ ທີ່ພໍຈື່ໄດ້ມີຕົ້ມປາໂຈກ ລາບປາໂຈກ ທອດຊີ້ນປາໂຈກ ແຈ່ວ ສົ້ມຜັກສ້ຽນ ສົ້ມຜັກກຸ່ມ ແລະປີ້ງໄກ່ ເມື່ອສັນອາຫານແລ້ວ ທ່ານເຈົ້າແຂວງ ຄອບຄົວ ແລະຍາດພີ່ນ້ອງກໍເອົາຊອງປັດໄຈມາຮ່ວມບຸນຖວາຍໃຫ້ອາຈານເນືອງພິລັກ ແລ້ວພຣະສົງກໍໃຫ້ພອນມອບຂອງຂວັນ ໃຫ້ເຈົ້າພາບແລ້ວ ກໍຂຶ້ນລົດອອກເດີນທາງໄປຍັງບ້ານຊົມຊື່ນ ຕາມສາຍທາງປາກຊັນເມືອງໃໝ່ບໍຣິຄັນ ເຊິ່ງເປັນຈຸດລົງເຮືອໄປບ້ານຫາດຍື້ນ(ທ່າເຮືອ) ເມື່ອໄປຮອດທ່າເຮືອພໍດີຝົນຕົກ 12:00 ໂມງຮອດ 13:00 ໂມງ ຄະນະພວກເຮົາກໍໄດ້ລົງເຮືອຫາງຍາວ ເຊິ່ງທາງອົງການຈັດຕັ້ງບ້ານຫາດຍື້ນ ຈັດມາຮັບຄະນະຜ້າປ່າ ຈະນວນ 14 ລໍາ ຄົນເດີນທາງໃນຄະນະຜ້າປ່າພວກເຮົາລົງເຮືອໄດ້ 12 ຄັນ ອີກ 2 ຄັນກໍບັນທຸກສາດ ເຄື່ອງກອງບຸນ ແລ້ວກໍອອກເດີນທາງໄປທາງເຮືອ ເຮືອແລ່ນເຮືອຂຶ້ນຕາມສາຍນໍ້າງຽບ ທີ່ນໍ້າມາກສົມຄວນ ເພາະໄລລະ 2-3 ທິດຜ່ານມາຝົນຕົກຫຼາຍ ເຮືອແລ່ນດ້ວຍຄວາມຊ້າ ຕາມລໍານໍ້າທີ່ແຄບໆປະມານບໍ່ເກີນ 200-300 ແມັດ ສອງຟາກຝັ່ງແມ່ນໍ້າເຕັມໄປດ້ວຍຕົ້ນໄມ້ນານາພັນ ທັງຕົ້ນໄມ້ໃຫຍ່ແລະນ້ອຍ ເຮືອຜ່ານໄປເຫິງໆ ຈຶ່ງເຫັນໄຮ່ ແລະກະຕູບຂອງປະຊາຊົນ ແລະໃນລໍານໍ້າຊັນກໍເຫັນດອນນ້ອຍໆ ທີ່ມີຕົ້ນໄມ້ໃຫຍ່ 2-3 ດອນ ເວລາຜ່ານໄປ 2 ຊົ່ວໂມງກັບ 14 ນາທີ ເຮືອຂອງຄະນະພວກເຮົາຈຶ່ງໄປເຖິງທ່ານວັດບ້ານຫາດຍື້ນ ເຊິ່ງຊາວບ້ານ ລໍຕ້ອນຮັບພວກເຮົາຈໍານວນຫຼວງຫຼາຍ.

2. ຕອນຢູ່ບ້ານຫາດຍື້ນ
2.ກ. ສະພາບຂອງບ້ານຫາດຍື້ນ.
- ຄະນະຜ້າປ່າພວກເຮົາໄປຮອດວັດເປັນທີ່ຮຽບຮ້ອຍແລ້ວ ເຖົ້າແກ່ຍິງຊາຍ ໄດ້ເຂົ້າມາຕ້ອນຮັບພວກເຮົາ ຕາມແບບສະບັບຊາວພວນ ແລະຊາວເມື້ອຍ, ຫຼັງຈາກທໍາພິທີແລ້ວ ກໍໄດ້ສົນທະນາກັບຄົນເຖົ້າຄົນແກ່ ແລະຄະນະອົງການຈັກຕັ້ງບ້ານ ອັນມີນາຍບ້ານ ເຖົ້າແກ່ແນວໂຮມ, ກໍຖາມສະພາບວັດ ແລະບ້ານ ຄະນບ້ານເປັນຕົວແທນລາຍງານ ດັ່ງນີ້

ກ. ບ້ານຫາດຍື້ນນີ້ ເປັນບ້ານເກົ່າແກ່ ສ້າງມາແຕ່ປີ 1885 ແຕ່ກ່ອນມີຄອບຄົວພຽງ 20 ຄອບຄົວເທົ່ານັ້ນ, ຊາວບ້ານນີ້ແຕ່ກ່ອນ ຢູ່ບ້ານຫາດຄໍາ ແຕ່ເມື່ອຝຣັ່ງມາເອົາແຮ່ຄໍາ ກໍຍ້າຍຊາວບ້ານມາຕັ້ງບ້ານຢູ່ທີ່ນີ້ (ຈ້າງຊາວບ້ານນີ້ເປັນກຸລີ) ກໍຮຽກວ່າບ້ານຫາດຍື້ນ ເມື່ອປີ 1972 ສົງຄາມເກີດຂື້ນ ມີການຖິ້ມລະເບີດ ຊາວບ້ານຍື້ນທັງໝົດກໍອົບພະຍົບອອກຈາກບ້ານໄປລີ້ຢູ່ປ່າ ຈົນປີ 1975 ຈຶ່ງໄດ້ກັບມາບ້ານ ນັບແຕ່ບັດນັ້ນມາຮອດປັດຈຸບັນນີ້ ບ້ານຍື້ນມີຄອບຄົວ 92 ຄອບຄົວ ແບ່ງເປັນສອງຄຸ້ມ ຄຸ້ມເດີມເຊິ່ງເປັນຄຸ້ນໃຕ້ວັດ ມີຊາວຢູ່ 72 ຄອບຄົວ ແລະຄຸ້ມເໜືອ ເຊິ່ງເປັນບ້ານຕັ້ງໃໝ່ຂອງຊາວມົ້ງ ມີ 20 ຄອບຄົວ.

ຂ. ວັດບ້ານຫາດຍື້ນນັ້ນ ມີການກ່າວກັນວ່າເປັນວັດທີ່ສ້າງມາເຫິງສົມຄວນ ແຕ່ສະພາບວັດນັ້ນ ຍັງບໍ່ເປັນວັດທີ່ສົມບູນແຕ່ກ່ອນເປັນວັດແບບເຮັດດ້ວຍໄມ້ ສະນັ້ນເມື່ອຜ່ານໄລຍະເວລາມາເຫິງນານ ວັດເພພັງຈຶ່ງບໍ່ມີຖາວອນວັດຖຸໃດຫຼົງເຫຼືອ ຈົນມາເຖິງປີ 2004 ເປັນຕົ້ນມາ ພຣະອາຈານຄໍາໝັ້ນ ໂຊຕິທັມໂມ (ເຈົ້າອະທິການວັດໄຊສະຖານ ຂະນະນັ້ນ, ບັດນີ້ສິກແລ້ວ) ຍ້ອນເພິ່ນເປັນຄົນບ້ານນັ້ນເອງ ໄດ້ພາຍາດໂຍມໄປສ້າງສາລາຖາວອນກວ້າງ 18 x 20 ແມັດ ສໍາເລັດແລ້ວປີ 2007, ວັດດັ່ງກ່າວມີສາສະໜາສະຖານ ຄື ກຸຕິໄມ້ເກົ່າໆ 1 ຫຼັງ, ກຸຕິໄມ້ສ້າງໃໝ່ ຍັງບໍ່ທັນແລ້ວ 1 ຫຼັງ ແລະສາລາໄມ້ສໍາລັບເປັນທີ່ພັກຍາດໂຍມ (ເປັນສາລາໂຮງທັມເກົ່າ) 1 ຫຼັງ, ມີພຣະ 1 ອົງ ເປັນພຣະອາຈານພໍ່ເຖົ້າ 1 ອົງບວດໄດ້ 4 ພັນສາ, ສາມະເນນ 2 ອົງ ບາດໄດ້ 2 ປີ ແລະອີກອົງໜຶ່ງຈັ່ງຫາກບວດໄດ້ 1 ເດືອນ.

ຄ. ໂຮງຮຽນ ແຕ່ປົດປ່ອຍມາ ປີ 1975 ມາຮອດປີ 2005 ໂຮງຮຽນບ້ານດັ່ງກ່າວ ມີ 1 ຫຼັງ ເປີດສອນຮອດຊັ້ນມູລະປະຖົມ ຄື ປໍ 3 ແຕ່ປີ 2005 ເປັນຕົ້ນມາ ມີການສອນຮອດປະຖົມສົມບູນ ຄື ປ 5 (ຈົບປະຖົມ) ກ່ອນໜ້ານີ້ເດັກນ້ອຍບ້ານນີ້ ຮຽນຈົບແຕ່ປະຖົມເທົ່ານັ້ນເພາະຈະຕໍ່ມັດທະຍົມຕ້ອງເຂົ້າໄປຮຽນ ທີ່ບ້ານຊົມຊື່ນ ຫຼືບ້ານອື່ນໆ ຫຼືທີ່ເຂົາມີພີ່ນ້ອງພໍທີ່ຈະຝາກຮຽນໄດ້, ຍັງດີແດ່ແຕ່ຜູ້ຊາຍ ໄດ້ບວດຮຽນເຂົ້າໄປຮຽນໃນເມືອງທາງສົງເລີຍ ປັດຈຸບັນນີ້ກໍເຊັ່ນດຽວກັບໃນອະດີດ ແຕ່ຈະດີແນ່ ກໍບ້ານເມືອງຈະເຣີນຂຶ້ນ ຜູ້ໃດມີຍາດພີ່ນ້ອງຢູ່ທີ່ໃດກໍເອົາລູກຂອງຕົນໄປຝາກຮຽນທີ່ນັ້ນ, ໂຮງຮຽນບ້ານຍື້ນປັດຈຸບັນ ມີ 3 ຫຼັງ ສອງຫຼັງປະຊາຊົນສ້າງເອງ ເຮັດດ້ວຍໄມ້ ສ່ວນ 1 ຫຼັງອົງການສາກົນຊ່ວຍເຫຼືອ ເຮັດດ້ວຍຊິມັງ.

ງ. ເສດຖະກິດຂອງບ້ານຢືນປູກຝັງ ແລະລ້ຽງສັດ ສັດທີ່ລ້ຽງມີສັດກາງບ້ານເປັນສ່ວນໃຫຍ່ ເຊັ່ນ ໄກ່, ເປັດ, ໝູ, ຕົ້ນໄມ້ເສດຖະກິດມີໝາກມ່ວງ, ພ້າວ ແລະອື່ນໆ, ຊາວບ້ານຫາດຍືນ ມີ 92 ຄອບຄົວ, ຄອບຄົວຊາວມົ້ງ 20 ຄອບຄົວເຮັດໄຮ່ທັງໝົດ, ສ່ວນຄອບຄົວຊາວລາວ 72 ຄອບຄົວ ຄອບຄົວທີ່ມີນາ ພຽງອຕ່ 2 ຄອບຄົວເທົ່ານັ້ນ, ໃນ 2 ຄອບຄົວນັ້ນເຖິງມີນາກໍມີນ້ອຍ ຈຶ່ງບໍ່ເຮັດນາຊໍ້າກັບມາເຮັດໄຮ່ກັນນໍາໝູ່ ເປັນອັນວ່າຊາວບ້ານຫາດຍື້ນທັງໝົດ ມີອາຊີບຊາວໄຮ່ ເນື່ອງຈາກວ່າທຸກຄອບຄົວລ້ວນແຕ່ ເຮັດໄຮ່ ຜົນຜະລິດດ້ານການກເສດທັງໝົດຈຶ່ງປອດສານພິດ, ສ່ວນການປະໂມງ ບໍ່ຖືວ່າເປັນອາຊີບ ເພາະຫາໄດ້ແຕ່ພໍກິນ.

ຈ. ສັງຄົມ ວັດທະນະທັມ ແລະປະຊາຊົນ
- ຊາວບ້ານຫາດຍືນເລີ່ມຕົ້ນຕັ້ງແຕ່ກໍາເນີດບ້ານພຸ້ນ ເຂົາຮຽກເຂົາເອງວ່າ ໄທລານ (ຖາມພວກເຂົາວ່າເປັນຫຍັງຈຶ່ງຮຽກວ່າ ໄທລານ ເຂົາກໍບໍ່ຈັກຊິຕອບ ມີແຕ່ບອກວ່າພໍ່ແມ່ມາເວົ້າຈັງຊີ້, ແຕ່ປັດຈຸບັນນີ້ຊາວບ້ານຫາດຍື້ນທັງໝົດ ມີຊົນເຜົາລາວ(ໄທລານ) ໄທເມີ້ຍ, ພວນ ແລະມົ້ງ.ວັດທະນະທັມຂອງບ້ານຍື້ນ ເໝືອນກັບວັດທະນະທັມລາວທົ່ວໄປໃນເຂດທ້ອງຖິ່ນບໍຣິຄັນ.
- ປະຊາຊົນໃນບ້ານຫາດຍື້ນຕາມສອບຖາມ ຜູ້ທີ່ອາຍຸສົງສຸດມີ 89, ປະຊາຊົນໃນບ້ານນີ້ ຄົນທີ່ອາຍຸ 89 ປີລົງມາຫາ 65 ປີເຫັນວ່າມີຈໍານວນຫຼາຍ, ແຕ່ 64-30 ກໍມີຈຳນວນຫຼາຍເຊັ່ນກັນ, ແຕ່ 30-ໄປຫາເດັກນ້ອຍບໍ່ຄ່ອຍຈະຫຼາຍ ເພາະວ່າ ໃນໄລຍະນີ້ແມ່ນໜ້າຝົນຄົນອອກໄຮ່ ແລະຈະໄປເຮັດວຽກຕ່າງຖິ່ນໃນຕົວເມືອງ ແລະຕ່າງເມືອງ ແລະວຽງຈັນ ສ່ວນມີເກນອາຍຸຍັງຮຽນ ກໍໄປຢູ່ບ້ານພີ່ນ້ອງໃນທີ່ອື່ນໆ ສະຫຼຸບແລ້ວບ້ານນີ້ ມີແຕ່ບ້ານຄົນເຖົ້າຄົນແກ່ 555555555555555

ສ. ການຄົມມະນາຄົມ
- ບ້ານຫາດຍື້ນ ບໍ່ໄກຈາກຕົວແຂວງບໍຣິຄໍາໄຊປານໄດ້ດອກລາວແລ້ວ ມີແຕ່ 80 ກໍເຫັນຈະໄດ້, ແຕ່ຊາວບ້ານຫາດຍື້ນຖືກຕັດຂາດຈາກສັງຄົມພາຍນອກດ້ວຍການຄົມມະ ນາຄົມ, ຖະໜົນເຂົ້າບ້ານຈາກທາງຢາງເມືອງບໍຣິຄັນ ເຂົ້າມາຫາບ້ານເປັນຖະນົນດິນແດງໄລຍະທາງປະມານ 40 ກິໂລແມັດ, ຈາກຈຸດນັ້ນເຂົ້າໄປຕົວແຂວງກໍ 40 ກິໂລແມັດ(ຕາມການໃຫ້ການຂອງນາຍບ້ານ ຜູ້ຂຽນຍັງບໍ່ທັນເຫັນ) ຖນົນເຂົ້າບ້ານໄລຍະ 40 ກິໂລແມັດນີ້ແລ້ວ ເຮັດໃຫ້ຂະບວນລົດຜ້າປ່າຂອງພວກເຮົາບໍ່ສາມາດເຂົ້າໄປເຖິງ ຈຶ່ງຕ້ອງລົງເຮືອທີ່ບ້ານຊົມຊື່ນ ຕ້ອງຂີ່ເຮືອທວນກະແສນໍ້າໄຫຼໄປໄລຍະທາງ 2 ຊົ່ວໂມງກວ່າ, ບ້ານທີ່ໃກ້ກັນດິນຕໍ່ແຜ່ນ ແມ່ນບ້ານເດື່ອ ໄລຍະທາງ 5-6 ກິໂລແມັດ
ບ້ານນີ້ ຈຶ່ງເປັນບ້ານຖືກປິດຢູ່ໂດດດ່ຽວ.
- ບ້ານນີ້ບາງຄອບຄົວມີໂທະທັດ ແຕ່ຕ້ອງເບິ່ງດ້ວຍເຄື່ອງຮັບດາວທຽມ ແຕ່ວ່າກະແສໄຟບໍ່ມີ ຈຶ່ງໃຊ້ກະແສໄຟແລ່ນດ້ວຍຈັກໄຟຟ້າ ແລະບາງຄົວເຮືອນ ໃຊ້ໄຟຟ້າແສງອາທິດ ກໍບໍ່ພໍໃຊ້ ໃຊ້ແຕ່ໃຕ້ຍາມກາງຄືນຢ່າງດຽວ.
- ໂທຣະສັບ ມີສອງບໍຣິສັດ ຄືລາວໂທລະຄົມ(ລາວຈີເອັສເອັມ) ແລະໂທລະຄົມລາວ(ອີທີແອລ) ສໍາລັບລາວໂທລະຄົມ ບາງວັນມີສັນຍານ ບາງວັນບໍ່ມີສັນຍານ, ສ່ວນຢູນິເທລ(ລາວສຕາຣ໌ ແລະທັງໂກບໍ່ມີ)
- ບ້ານເຮືອນຂອງຊາວບ້ານ ເປັນບ້ານໄມ້ເປັນສ່ວນຫຼາຍ ເປັນເຮືອນແບບຍົກພື້ນ ມຸງສັງກະສີ ແອ້ມແປ້ນ ປູແປ້ນ ສະພາບສົມບູນ ແລະເຄິ່ງສົມບູນ.

2.ຂ.ມອບເຄື່ອງຂອງ
- ສິ່ງຂອງທີ່ນໍາໄປຖວາຍເປັນກອງຜ້າປ່າຄັ້ງນີ້ມີ
1. ຖ້ວຍນ້ອຍ 300 ໃບ.
2. ຖ້ວຍແກງ 50 ໃບ.
3. ກະຕິກນໍ້າ 6 ໜ່ວຍ.
4. ສາດຍາວ 22 ຜີນ.
5. ສາດສັ້ນ 2 ຜືນ.
6. ບ່ວງ 10 ກັບ
7. ແລະເຄື່ອງຄົວຈໍານວນນໜຶ່ງ ຂອງເລົ່ານີ້ຈໍາເປັນຕ້ອງໃຊ້ໃນເວລາຄະນະພວກເຮົາຢູ່ໃນວັດ ແລະບ້ານນີ້ ຈຶ່ງກ່າວຖວາຍ ແລະມອບໃຫ້ເຈົ້າອະທິການເພິ່ນເປັນທີ່ຮຽບຮ້ອຍ ໃນເວລາ 05:00 ໂມງ.

2.ຄ. ສູດປະຣິດຕະມຸງຄຸນ
- ເມື່ອຍາດໂຍມຊາວບ້ານ ພ້ອມພຽງກັນເຂົ້າມາສູ່ສະລາໂຮງທັມ ຢ່າງຫຼວງຫຼາຍແລ້ວ ໃນເວລາ 19:00 ໂມງ, ສາລະວັດປະຈໍາບ້ານນັ້ນ ກໍນໍາພາໄຫວ້ພຣະຮັບສິນ ແລະສູດປະຣິດຕະມຸງຄຸນ ເຊິ່ງມີພຣະສົງຈໍານວນ 5 ອົງ, ສາມະເນນ 4 ອົງ, ລວມເປັນ 9 ອົງ, ພຣະນິມົນມາຈາກວັດຊົມຊື່ນ 1 ອົງ, ພຣະໃນວັດ 1 ອົງ, ສາມະເນນໃນວັດ 2 ອົງ, ເຫຼືອນັ້ນພຣະ ແລະສະມະເນນໄປກັບຄະບວນພວກເຮົາ.

2.ງ. ຕອນຮັບປະທານອາຫານ ແລະຟ້ອນລໍາວົງ ພັກຜ່ອນຫຼັບນອນ.
- ຫຼັງຈາກສູດປະຣິດຕະມຸງຄຸນ ແລະເທດສະໜາ 1 ກັນແລ້ວກໍໃຫ້ພອນ ຫຼັງຈາກນັ້ນຊາວບ້ານ ແລະຄະນະຍາດໂຍມຂອງພວກເຮົາ ກໍໄປຮັບປະທານອາຫານສາມັກຄີ ທີ່ເຂົາຈັດໂຕ໊ະໄວ້ທີ່ແຈວັດ ແລະເດີ່ນໂຮງຮຽນ ຫຼັງຈາກຮັບປະທານແລ້ວ ເຂົາກໍຈັດລໍາວົງສາມັກຄີມ່ວນຊື່ນກັນໄປ, ສ່ວນທີ່ສາລາຜູ້ເຖົ້າຜູ້ແກ່ກໍທະຍອຍກັນມາສົນທະນາ ກັບພຣະສົງ ຈົນຮອດ 9 ໂມງ ອາຕະມາກໍໄວ້ພຣະ ແລະກໍເຂົ້ານອນພັກ ທີ່ເຕັນເຊິ່ງສາມະເນນ ແລະສັງກະລີກະກຽມໄວ້ນອນຫຼັບຄັກດີຢູ່ດອກ ແຕ່ຕື່ນເປັນໄລຍະໄລຍະ ເໝືອນມີສັດນ້ອຍໆມາກັດ ຕື່ນຂຶ້ນມາຖາມຊາວບ້ານວ່າມີສັດນ້ອຍໆມາກັດ ເຂົາບອກວ່າແມ່ນຮິ້ນ ມັນມາກັບແສງໄຟ ສົງໄສມັນເຂົ້າເຕັນຕ໌ຕອນເປີດເຕັນຕ໌ໄວ້ ເຂົາບອກວ່າຖ້າບໍ່ເປີດໄຟແມ່ນບໍ່ມີ, ຖາມນາຍບ້ານວຽງຈະເລີນ ທີ່ໄປນໍາພວກເຮົາວ່າ ລໍາວົງເລີກຈັກໂມງ ເຂົາຕອບວ່າ ບ່າຍ 1 ໂມງ, ໄປນອນທີ່ໃດ ເຂົາຕອບວ່າ ຢາຍກັນນອນທີ່ເຮືອນປະຊາຊົນ ກໍໄປເຂົ້າຫ້ອງນໍ້າ ແລະອາບນໍ້າຮອດ ຝົນຕົກລົງມາຕັ້ງແຕ່ 5 ໂມງພຸ້ນ.

2.ຈ. ຕອນຕັກບາດຖວາຍສັງຄະທານ.
- ເຖິງຝົນຕົກກະຕາມຊາວບ້ານກໍພາກັນແຂ່ງຝົນ ເອົາພາຈັງຫັນ ແລະເຄື່ອງທານເຂົ້າມາວັດ, ຮອດເວລາ 07:00 ຕາມກໍານົດສາລະວັດນໍາພາໄຫວ້ພຣະ, ຮັບສິນ, ຖວາຍບິນທະບາດ ແລະຖວາຍກອງຜ້າປ່າເລີຍ ພຣະສົງສັນເຂົ້າແລ້ວ ເຂົາກໍອາຣາດທະນາຟັງເທດສລອງສັບພະທານ ແລະໃຫ້ພອນຢາດນໍ້າເປັນທີ່ຮຽບຮ້ອຍ, ໃນນັ້ນ ກໍໄດ້ຖວາຍເງິນຜ້າປ່າຈໍານວນ 12.750.000 ກີບ ເປັນຕົ້ນທືນສົມທົບສ້າງປະຕູໂຂງ.

3. ຕອນກັບ.
- ຕາມກໍານົດການຄະນະພວກເຮົາຈະນອນພັກທີ່ບ້ານຍື້ນນີ້ 2 ຄືນ, ແຕ່ມາເບິ່ງສະພາບການແລ້ວ ຄື.
1. ກິດຈະກໍາທໍາບຸນ ສໍາເລັດລຸລ່ວງໄປໂດຍດີ.
2. ບ້ານດັ່ງກ່າວເປັນບ້ານຖືກປິດ ຫຼືບ້ານບັງບົດ ຄືມີແຕ່ບ້ານດຽວເທົ່ານັ້ນ ເໜືອຂຶ້ນໄປຕາມລໍານໍ້າກໍເປັນປ່າ ລົງໄປໃຕ້ຕາມລໍານໍ້າກໍເປັນປ່າບໍ່ມີບ້ານຈົນໄປຮອດບ້ານຊົມຊືນ ມີບ້ານດຽວທີ່ໃກ້ກັນທາງທິດຕາເວັນອອກ ແຕ່ຕ້ອງຢ່າງໄປປະມານ 5-6 ກິໂລແມັດ.
3. ບໍ່ມີແຫຼ່ງທ່ອງທ່ຽວ ມີແຕ່ລົງຫາດ ແຕ່ວ່າຍາມນີ້ຫາດຈົມໝົດແລ້ວ.
- ດ້ວຍເຫດນັ້ນຄະນະພວກເຮົາກໍຕົກລົງກັບກັບໃນວັນນີ້ເລີຍ ຄືວັນເສົາ ວັນທີ 21 ພຶດສະພາ 2011 ຫຼັງເພນ, ຮອດເວລາເພນຍາດໂຍມ ຊາວບ້ານກໍມາຖວາຍເພນສໍາເລັດແລ້ວ ຍາດໂຍມກໍຮັບປະທານອາຫານ ຮອດ 13:00 ໂມງອອກຕົນຍາດໂຍມກໍທະຍອຍພາກັບລົງເຮືອ ເຮືອຂອງຜູ້ຂຽນອອກຈາກບ້ານຫາດຍືນ ເວລາ 13:46 ໂມງ-ລ່ອງມາຮອດບ້ານຊົມຊື່ນ 13:00 ໂມງ, ກະກຽມຂຶ້ນລົດເສັດສັບກໍແລ່ນອອກຈາກບ້ານຊົມຊື່ນ(ທ່າເຮືອ ມຸ້ງໜ້າສູ່ບໍຣິຄໍາໄຊທາງປູຢາງໃໝ່ ຮອດຕົວເມືອງ 14:00 ໂມງ ແລ້ວກໍມຸ້ງໜ້າສູ່ວຽງຈັນເລາະສົ່ງຄົນຕາມບ້ານຕ່າງໆ ກໍມາຮອດວັດ 19:00 ໂມງພໍດິບພໍດີ ເປັນອັນວ່າພາລະກິດພວກເຮົາສໍາເລັດລຸລ່ວງໂດຍດີ.
- ໝາຍເຫດ: ໄດ້ຂ່າວ່າຢູ່ເໜືອບ້ານຂຶ້ນໄປປະມານ 5-6 ກິໂລ ຈະມີການສ້າງເຂື່ອນໄຟຟ້ານໍ້າງຽບ.

ຄະນະຜ້າວັດວຽງຈະເຣີນ ໄປທອດທີ່ບ້ານຫາດຍືນນັ້ນ ກັບມາຮອດວຽງຈັນ 19:00 ໂມງພໍດີ

1. ຕອນໄປ
- ຄະນະຜ້າປ່າຈາກວັດວຽງຈະເຣີນ ໄດ້ອອກເດີນທາງຈາກວັດວຽງຈະເຣີນ ເມືອງໄຊເຊດຖາ ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ໄປທອດຖວາຍທີ່ວັດບ້ານຫາດຍື້ນ ເມືອງບໍຣິຄັນ ແຂວງບໍຣິຄໍາໄຊ ນໍາໂດຍພຣະຄຣູເນືອງພິລັກ ໂຊຕິທອນ ເຈົ້າອະທິການວັດໃໝ່ວຽງຈະເຣີນ ໄດ້ອອກເດີນທາງຈາກວັດວຽງຈະເຣີນ ເວລາ 08:45 ໂມງ ຂອງວັນທີ 20 ພຶດສະພາ 2011 ດ້ວຍລົດຕູ້ຈໍານວນ 5 ຄັນ ຈໍານວນພົນ 73 ຄົນ.


- ການເດີນທາງ ຂອງວັນທີ 20 ພຶດສະພານັ້ນ ຈາກວຽງຈັນ ມາຮອດບໍຣິຄໍາໄຊ ກໍໄດ້ມາຮັບປະທານອາຫານ ທີ່ເຮືອນນ້ອງສາວຂອງເຈົ້າແຂວງ(ທ່ານປ້ານ ພິລາວົງ) ເຊິ່ງນ້ອງສາວເຈົ້າແຂວງເຊິ່ງຢູ່ຕິດກັນ ເພາະວ່ານ້ອງສາວຂອງເຈົ້າແຂວງຮູ້ຈັກກັນກໍເລີຍໂທຫາ ເມື່ອຮູ້ວ່າຂະບວນຂອງເຮົາຈະຜ່ານໄປທາງນັ້ນ ນ້ອງສາວເຈົ້າແຂວງ ກໍໄດ້ນິມົນພຣະສັນເຂົ້າ ແລະຄະນະພວກເຮົາສັນເຂົ້າທີ່ເຮືອນເພິ່ນ 11:23 ນາທີຣົດພວກເຮົາໄດ້ໄປຮອດບ້ານພັກຂອງນ້ອງສາວເຈົ້າແຂວງ ເຊິ່ງມີທ່ານເຈົ້າແຂວງ ຄອບຄົວ ແລະຍາດພີ່ນ້ອງມາລໍຕ້ອນຮັບຫຼວງຫຼາຍ ຮອດແລ້ວເຈົ້າພາບກໍນິມົນພຣະສົງສັນເຂົ້າເລີຍ ເຊິ່ງອາຫານພ້ອມແລ້ວຮຽບຮ້ອຍຢູ່ເທິງໂຕ໊ະ ແລ້ວກໍເຊີນຍາດໂຍມທີ່ໄປກັບພວກເຮົາຮັບປະທານຕໍ່ກັນເລີຍ ເຊິ່ງເຂົາກໍກຽມອາຫານໄວ້ອີກຕ່າງຫາກ: ອາຫານວັນນັ້ນເຕັມພາ ທີ່ພໍຈື່ໄດ້ມີຕົ້ມປາໂຈກ ລາບປາໂຈກ ທອດຊີ້ນປາໂຈກ ແຈ່ວ ສົ້ມຜັກສ້ຽນ ສົ້ມຜັກກຸ່ມ ແລະປີ້ງໄກ່ ເມື່ອສັນອາຫານແລ້ວ ທ່ານເຈົ້າແຂວງ ຄອບຄົວ ແລະຍາດພີ່ນ້ອງກໍເອົາຊອງປັດໄຈມາຮ່ວມບຸນຖວາຍໃຫ້ອາຈານເນືອງພິລັກ ແລ້ວພຣະສົງກໍໃຫ້ພອນມອບຂອງຂວັນ ໃຫ້ເຈົ້າພາບແລ້ວ ກໍຂຶ້ນລົດອອກເດີນທາງໄປຍັງບ້ານຊົມຊື່ນ ຕາມສາຍທາງປາກຊັນເມືອງໃໝ່ບໍຣິຄັນ ເຊິ່ງເປັນຈຸດລົງເຮືອໄປບ້ານຫາດຍື້ນ(ທ່າເຮືອ) ເມື່ອໄປຮອດທ່າເຮືອພໍດີຝົນຕົກ 12:00 ໂມງຮອດ 13:00 ໂມງ ຄະນະພວກເຮົາກໍໄດ້ລົງເຮືອຫາງຍາວ ເຊິ່ງທາງອົງການຈັດຕັ້ງບ້ານຫາດຍື້ນ ຈັດມາຮັບຄະນະຜ້າປ່າ ຈະນວນ 14 ລໍາ ຄົນເດີນທາງໃນຄະນະຜ້າປ່າພວກເຮົາລົງເຮືອໄດ້ 12 ຄັນ ອີກ 2 ຄັນກໍບັນທຸກສາດ ເຄື່ອງກອງບຸນ ແລ້ວກໍອອກເດີນທາງໄປທາງເຮືອ ເຮືອແລ່ນເຮືອຂຶ້ນຕາມສາຍນໍ້າງຽບ ທີ່ນໍ້າມາກສົມຄວນ ເພາະໄລລະ 2-3 ທິດຜ່ານມາຝົນຕົກຫຼາຍ ເຮືອແລ່ນດ້ວຍຄວາມຊ້າ ຕາມລໍານໍ້າທີ່ແຄບໆປະມານບໍ່ເກີນ 200-300 ແມັດ ສອງຟາກຝັ່ງແມ່ນໍ້າເຕັມໄປດ້ວຍຕົ້ນໄມ້ນານາພັນ ທັງຕົ້ນໄມ້ໃຫຍ່ແລະນ້ອຍ ເຮືອຜ່ານໄປເຫິງໆ ຈຶ່ງເຫັນໄຮ່ ແລະກະຕູບຂອງປະຊາຊົນ ແລະໃນລໍານໍ້າຊັນກໍເຫັນດອນນ້ອຍໆ ທີ່ມີຕົ້ນໄມ້ໃຫຍ່ 2-3 ດອນ ເວລາຜ່ານໄປ 2 ຊົ່ວໂມງກັບ 14 ນາທີ ເຮືອຂອງຄະນະພວກເຮົາຈຶ່ງໄປເຖິງທ່ານວັດບ້ານຫາດຍື້ນ ເຊິ່ງຊາວບ້ານ ລໍຕ້ອນຮັບພວກເຮົາຈໍານວນຫຼວງຫຼາຍ.

2. ຕອນຢູ່ບ້ານຫາດຍື້ນ
2.ກ. ສະພາບຂອງບ້ານຫາດຍື້ນ.
- ຄະນະຜ້າປ່າພວກເຮົາໄປຮອດວັດເປັນທີ່ຮຽບຮ້ອຍແລ້ວ ເຖົ້າແກ່ຍິງຊາຍ ໄດ້ເຂົ້າມາຕ້ອນຮັບພວກເຮົາ ຕາມແບບສະບັບຊາວພວນ ແລະຊາວເມື້ອຍ, ຫຼັງຈາກທໍາພິທີແລ້ວ ກໍໄດ້ສົນທະນາກັບຄົນເຖົ້າຄົນແກ່ ແລະຄະນະອົງການຈັກຕັ້ງບ້ານ ອັນມີນາຍບ້ານ ເຖົ້າແກ່ແນວໂຮມ, ກໍຖາມສະພາບວັດ ແລະບ້ານ ຄະນບ້ານເປັນຕົວແທນລາຍງານ ດັ່ງນີ້

ກ. ບ້ານຫາດຍື້ນນີ້ ເປັນບ້ານເກົ່າແກ່ ສ້າງມາແຕ່ປີ 1885 ແຕ່ກ່ອນມີຄອບຄົວພຽງ 20 ຄອບຄົວເທົ່ານັ້ນ, ຊາວບ້ານນີ້ແຕ່ກ່ອນ ຢູ່ບ້ານຫາດຄໍາ ແຕ່ເມື່ອຝຣັ່ງມາເອົາແຮ່ຄໍາ ກໍຍ້າຍຊາວບ້ານມາຕັ້ງບ້ານຢູ່ທີ່ນີ້ (ຈ້າງຊາວບ້ານນີ້ເປັນກຸລີ) ກໍຮຽກວ່າບ້ານຫາດຍື້ນ ເມື່ອປີ 1972 ສົງຄາມເກີດຂື້ນ ມີການຖິ້ມລະເບີດ ຊາວບ້ານຍື້ນທັງໝົດກໍອົບພະຍົບອອກຈາກບ້ານໄປລີ້ຢູ່ປ່າ ຈົນປີ 1975 ຈຶ່ງໄດ້ກັບມາບ້ານ ນັບແຕ່ບັດນັ້ນມາຮອດປັດຈຸບັນນີ້ ບ້ານຍື້ນມີຄອບຄົວ 92 ຄອບຄົວ ແບ່ງເປັນສອງຄຸ້ມ ຄຸ້ມເດີມເຊິ່ງເປັນຄຸ້ນໃຕ້ວັດ ມີຊາວຢູ່ 72 ຄອບຄົວ ແລະຄຸ້ມເໜືອ ເຊິ່ງເປັນບ້ານຕັ້ງໃໝ່ຂອງຊາວມົ້ງ ມີ 20 ຄອບຄົວ.

ຂ. ວັດບ້ານຫາດຍື້ນນັ້ນ ມີການກ່າວກັນວ່າເປັນວັດທີ່ສ້າງມາເຫິງສົມຄວນ ແຕ່ສະພາບວັດນັ້ນ ຍັງບໍ່ເປັນວັດທີ່ສົມບູນແຕ່ກ່ອນເປັນວັດແບບເຮັດດ້ວຍໄມ້ ສະນັ້ນເມື່ອຜ່ານໄລຍະເວລາມາເຫິງນານ ວັດເພພັງຈຶ່ງບໍ່ມີຖາວອນວັດຖຸໃດຫຼົງເຫຼືອ ຈົນມາເຖິງປີ 2004 ເປັນຕົ້ນມາ ພຣະອາຈານຄໍາໝັ້ນ ໂຊຕິທັມໂມ (ເຈົ້າອະທິການວັດໄຊສະຖານ ຂະນະນັ້ນ, ບັດນີ້ສິກແລ້ວ) ຍ້ອນເພິ່ນເປັນຄົນບ້ານນັ້ນເອງ ໄດ້ພາຍາດໂຍມໄປສ້າງສາລາຖາວອນກວ້າງ 18 x 20 ແມັດ ສໍາເລັດແລ້ວປີ 2007, ວັດດັ່ງກ່າວມີສາສະໜາສະຖານ ຄື ກຸຕິໄມ້ເກົ່າໆ 1 ຫຼັງ, ກຸຕິໄມ້ສ້າງໃໝ່ ຍັງບໍ່ທັນແລ້ວ 1 ຫຼັງ ແລະສາລາໄມ້ສໍາລັບເປັນທີ່ພັກຍາດໂຍມ (ເປັນສາລາໂຮງທັມເກົ່າ) 1 ຫຼັງ, ມີພຣະ 1 ອົງ ເປັນພຣະອາຈານພໍ່ເຖົ້າ 1 ອົງບວດໄດ້ 4 ພັນສາ, ສາມະເນນ 2 ອົງ ບາດໄດ້ 2 ປີ ແລະອີກອົງໜຶ່ງຈັ່ງຫາກບວດໄດ້ 1 ເດືອນ.

ຄ. ໂຮງຮຽນ ແຕ່ປົດປ່ອຍມາ ປີ 1975 ມາຮອດປີ 2005 ໂຮງຮຽນບ້ານດັ່ງກ່າວ ມີ 1 ຫຼັງ ເປີດສອນຮອດຊັ້ນມູລະປະຖົມ ຄື ປໍ 3 ແຕ່ປີ 2005 ເປັນຕົ້ນມາ ມີການສອນຮອດປະຖົມສົມບູນ ຄື ປ 5 (ຈົບປະຖົມ) ກ່ອນໜ້ານີ້ເດັກນ້ອຍບ້ານນີ້ ຮຽນຈົບແຕ່ປະຖົມເທົ່ານັ້ນເພາະຈະຕໍ່ມັດທະຍົມຕ້ອງເຂົ້າໄປຮຽນ ທີ່ບ້ານຊົມຊື່ນ ຫຼືບ້ານອື່ນໆ ຫຼືທີ່ເຂົາມີພີ່ນ້ອງພໍທີ່ຈະຝາກຮຽນໄດ້, ຍັງດີແດ່ແຕ່ຜູ້ຊາຍ ໄດ້ບວດຮຽນເຂົ້າໄປຮຽນໃນເມືອງທາງສົງເລີຍ ປັດຈຸບັນນີ້ກໍເຊັ່ນດຽວກັບໃນອະດີດ ແຕ່ຈະດີແນ່ ກໍບ້ານເມືອງຈະເຣີນຂຶ້ນ ຜູ້ໃດມີຍາດພີ່ນ້ອງຢູ່ທີ່ໃດກໍເອົາລູກຂອງຕົນໄປຝາກຮຽນທີ່ນັ້ນ, ໂຮງຮຽນບ້ານຍື້ນປັດຈຸບັນ ມີ 3 ຫຼັງ ສອງຫຼັງປະຊາຊົນສ້າງເອງ ເຮັດດ້ວຍໄມ້ ສ່ວນ 1 ຫຼັງອົງການສາກົນຊ່ວຍເຫຼືອ ເຮັດດ້ວຍຊິມັງ.

ງ. ເສດຖະກິດຂອງບ້ານຢືນປູກຝັງ ແລະລ້ຽງສັດ ສັດທີ່ລ້ຽງມີສັດກາງບ້ານເປັນສ່ວນໃຫຍ່ ເຊັ່ນ ໄກ່, ເປັດ, ໝູ, ຕົ້ນໄມ້ເສດຖະກິດມີໝາກມ່ວງ, ພ້າວ ແລະອື່ນໆ, ຊາວບ້ານຫາດຍືນ ມີ 92 ຄອບຄົວ, ຄອບຄົວຊາວມົ້ງ 20 ຄອບຄົວເຮັດໄຮ່ທັງໝົດ, ສ່ວນຄອບຄົວຊາວລາວ 72 ຄອບຄົວ ຄອບຄົວທີ່ມີນາ ພຽງອຕ່ 2 ຄອບຄົວເທົ່ານັ້ນ, ໃນ 2 ຄອບຄົວນັ້ນເຖິງມີນາກໍມີນ້ອຍ ຈຶ່ງບໍ່ເຮັດນາຊໍ້າກັບມາເຮັດໄຮ່ກັນນໍາໝູ່ ເປັນອັນວ່າຊາວບ້ານຫາດຍື້ນທັງໝົດ ມີອາຊີບຊາວໄຮ່ ເນື່ອງຈາກວ່າທຸກຄອບຄົວລ້ວນແຕ່ ເຮັດໄຮ່ ຜົນຜະລິດດ້ານການກເສດທັງໝົດຈຶ່ງປອດສານພິດ, ສ່ວນການປະໂມງ ບໍ່ຖືວ່າເປັນອາຊີບ ເພາະຫາໄດ້ແຕ່ພໍກິນ.

ຈ. ສັງຄົມ ວັດທະນະທັມ ແລະປະຊາຊົນ
- ຊາວບ້ານຫາດຍືນເລີ່ມຕົ້ນຕັ້ງແຕ່ກໍາເນີດບ້ານພຸ້ນ ເຂົາຮຽກເຂົາເອງວ່າ ໄທລານ (ຖາມພວກເຂົາວ່າເປັນຫຍັງຈຶ່ງຮຽກວ່າ ໄທລານ ເຂົາກໍບໍ່ຈັກຊິຕອບ ມີແຕ່ບອກວ່າພໍ່ແມ່ມາເວົ້າຈັງຊີ້, ແຕ່ປັດຈຸບັນນີ້ຊາວບ້ານຫາດຍື້ນທັງໝົດ ມີຊົນເຜົາລາວ(ໄທລານ) ໄທເມີ້ຍ, ພວນ ແລະມົ້ງ.ວັດທະນະທັມຂອງບ້ານຍື້ນ ເໝືອນກັບວັດທະນະທັມລາວທົ່ວໄປໃນເຂດທ້ອງຖິ່ນບໍຣິຄັນ.
- ປະຊາຊົນໃນບ້ານຫາດຍື້ນຕາມສອບຖາມ ຜູ້ທີ່ອາຍຸສົງສຸດມີ 89, ປະຊາຊົນໃນບ້ານນີ້ ຄົນທີ່ອາຍຸ 89 ປີລົງມາຫາ 65 ປີເຫັນວ່າມີຈໍານວນຫຼາຍ, ແຕ່ 64-30 ກໍມີຈຳນວນຫຼາຍເຊັ່ນກັນ, ແຕ່ 30-ໄປຫາເດັກນ້ອຍບໍ່ຄ່ອຍຈະຫຼາຍ ເພາະວ່າ ໃນໄລຍະນີ້ແມ່ນໜ້າຝົນຄົນອອກໄຮ່ ແລະຈະໄປເຮັດວຽກຕ່າງຖິ່ນໃນຕົວເມືອງ ແລະຕ່າງເມືອງ ແລະວຽງຈັນ ສ່ວນມີເກນອາຍຸຍັງຮຽນ ກໍໄປຢູ່ບ້ານພີ່ນ້ອງໃນທີ່ອື່ນໆ ສະຫຼຸບແລ້ວບ້ານນີ້ ມີແຕ່ບ້ານຄົນເຖົ້າຄົນແກ່ 555555555555555

ສ. ການຄົມມະນາຄົມ
- ບ້ານຫາດຍື້ນ ບໍ່ໄກຈາກຕົວແຂວງບໍຣິຄໍາໄຊປານໄດ້ດອກລາວແລ້ວ ມີແຕ່ 80 ກໍເຫັນຈະໄດ້, ແຕ່ຊາວບ້ານຫາດຍື້ນຖືກຕັດຂາດຈາກສັງຄົມພາຍນອກດ້ວຍການຄົມມະ ນາຄົມ, ຖະໜົນເຂົ້າບ້ານຈາກທາງຢາງເມືອງບໍຣິຄັນ ເຂົ້າມາຫາບ້ານເປັນຖະນົນດິນແດງໄລຍະທາງປະມານ 40 ກິໂລແມັດ, ຈາກຈຸດນັ້ນເຂົ້າໄປຕົວແຂວງກໍ 40 ກິໂລແມັດ(ຕາມການໃຫ້ການຂອງນາຍບ້ານ ຜູ້ຂຽນຍັງບໍ່ທັນເຫັນ) ຖນົນເຂົ້າບ້ານໄລຍະ 40 ກິໂລແມັດນີ້ແລ້ວ ເຮັດໃຫ້ຂະບວນລົດຜ້າປ່າຂອງພວກເຮົາບໍ່ສາມາດເຂົ້າໄປເຖິງ ຈຶ່ງຕ້ອງລົງເຮືອທີ່ບ້ານຊົມຊື່ນ ຕ້ອງຂີ່ເຮືອທວນກະແສນໍ້າໄຫຼໄປໄລຍະທາງ 2 ຊົ່ວໂມງກວ່າ, ບ້ານທີ່ໃກ້ກັນດິນຕໍ່ແຜ່ນ ແມ່ນບ້ານເດື່ອ ໄລຍະທາງ 5-6 ກິໂລແມັດ
ບ້ານນີ້ ຈຶ່ງເປັນບ້ານຖືກປິດຢູ່ໂດດດ່ຽວ.
- ບ້ານນີ້ບາງຄອບຄົວມີໂທະທັດ ແຕ່ຕ້ອງເບິ່ງດ້ວຍເຄື່ອງຮັບດາວທຽມ ແຕ່ວ່າກະແສໄຟບໍ່ມີ ຈຶ່ງໃຊ້ກະແສໄຟແລ່ນດ້ວຍຈັກໄຟຟ້າ ແລະບາງຄົວເຮືອນ ໃຊ້ໄຟຟ້າແສງອາທິດ ກໍບໍ່ພໍໃຊ້ ໃຊ້ແຕ່ໃຕ້ຍາມກາງຄືນຢ່າງດຽວ.
- ໂທຣະສັບ ມີສອງບໍຣິສັດ ຄືລາວໂທລະຄົມ(ລາວຈີເອັສເອັມ) ແລະໂທລະຄົມລາວ(ອີທີແອລ) ສໍາລັບລາວໂທລະຄົມ ບາງວັນມີສັນຍານ ບາງວັນບໍ່ມີສັນຍານ, ສ່ວນຢູນິເທລ(ລາວສຕາຣ໌ ແລະທັງໂກບໍ່ມີ)
- ບ້ານເຮືອນຂອງຊາວບ້ານ ເປັນບ້ານໄມ້ເປັນສ່ວນຫຼາຍ ເປັນເຮືອນແບບຍົກພື້ນ ມຸງສັງກະສີ ແອ້ມ

2.ຂ.ມອບເຄື່ອງຂອງ
- ສິ່ງຂອງທີ່ນໍາໄປຖວາຍເປັນກອງຜ້າປ່າຄັ້ງນີ້ມີ
1. ຖ້ວຍນ້ອຍ 300 ໃບ.
2. ຖ້ວຍແກງ 50 ໃບ.
3. ກະຕິກນໍ້າ 6 ໜ່ວຍ.
4. ສາດຍາວ 22 ຜີນ.
5. ສາດສັ້ນ 2 ຜືນ.
6. ບ່ວງ 10 ກັບ
7. ແລະເຄື່ອງຄົວຈໍານວນນໜຶ່ງ ຂອງເລົ່ານີ້ຈໍາເປັນຕ້ອງໃຊ້ໃນເວລາຄະນະພວກເຮົາຢູ່ໃນວັດ ແລະບ້ານນີ້ ຈຶ່ງກ່າວຖວາຍ ແລະມອບໃຫ້ເຈົ້າອະທິການເພິ່ນເປັນທີ່ຮຽບຮ້ອຍ ໃນເວລາ 05:00 ໂມງ.

2.ຄ. ສູດປະຣິດຕະມຸງຄຸນ
- ເມື່ອຍາດໂຍມຊາວບ້ານ ພ້ອມພຽງກັນເຂົ້າມາສູ່ສະລາໂຮງທັມ ຢ່າງຫຼວງຫຼາຍແລ້ວ ໃນເວລາ 19:00 ໂມງ, ສາລະວັດປະຈໍາບ້ານນັ້ນ ກໍນໍາພາໄຫວ້ພຣະຮັບສິນ ແລະສູດປະຣິດຕະມຸງຄຸນ ເຊິ່ງມີພຣະສົງຈໍານວນ 5 ອົງ, ສາມະເນນ 4 ອົງ, ລວມເປັນ 9 ອົງ, ພຣະນິມົນມາຈາກວັດຊົມຊື່ນ 1 ອົງ, ພຣະໃນວັດ 1 ອົງ, ສາມະເນນໃນວັດ 2 ອົງ, ເຫຼືອນັ້ນພຣະ ແລະສະມະເນນໄປກັບຄະບວນພວກເຮົາ.

2.ງ. ຕອນຮັບປະທານອາຫານ ແລະຟ້ອນລໍາວົງ ພັກຜ່ອນຫຼັບນອນ.
- ຫຼັງຈາກສູດປະຣິດຕະມຸງຄຸນ ແລະເທດສະໜາ 1 ກັນແລ້ວກໍໃຫ້ພອນ ຫຼັງຈາກນັ້ນຊາວບ້ານ ແລະຄະນະຍາດໂຍມຂອງພວກເຮົາ ກໍໄປຮັບປະທານອາຫານສາມັກຄີ ທີ່ເຂົາຈັດໂຕ໊ະໄວ້ທີ່ແຈວັດ ແລະເດີ່ນໂຮງຮຽນ ຫຼັງຈາກຮັບປະທານແລ້ວ ເຂົາກໍຈັດລໍາວົງສາມັກຄີມ່ວນຊື່ນກັນໄປ, ສ່ວນທີ່ສາລາຜູ້ເຖົ້າຜູ້ແກ່ກໍທະຍອຍກັນມາສົນທະນາ ກັບພຣະສົງ ຈົນຮອດ 9 ໂມງ ອາຕະມາກໍໄວ້ພຣະ ແລະກໍເຂົ້ານອນພັກ ທີ່ເຕັນເຊິ່ງສາມະເນນ ແລະສັງກະລີກະກຽມໄວ້ນອນຫຼັບຄັກດີຢູ່ດອກ ແຕ່ຕື່ນເປັນໄລຍະໄລຍະ ເໝືອນມີສັດນ້ອຍໆມາກັດ ຕື່ນຂຶ້ນມາຖາມຊາວບ້ານວ່າມີສັດນ້ອຍໆມາກັດ ເຂົາບອກວ່າແມ່ນຮິ້ນ ມັນມາກັບແສງໄຟ ສົງໄສມັນເຂົ້າເຕັນຕ໌ຕອນເປີດເຕັນຕ໌ໄວ້ ເຂົາບອກວ່າຖ້າບໍ່ເປີດໄຟແມ່ນບໍ່ມີ, ຖາມນາຍບ້ານວຽງຈະເລີນ ທີ່ໄປນໍາພວກເຮົາວ່າ ລໍາວົງເລີກຈັກໂມງ ເຂົາຕອບວ່າ ບ່າຍ 1 ໂມງ, ໄປນອນທີ່ໃດ ເຂົາຕອບວ່າ ຢາຍກັນນອນທີ່ເຮືອນປະຊາຊົນ ກໍໄປເຂົ້າຫ້ອງນໍ້າ ແລະອາບນໍ້າຮອດ ຝົນຕົກລົງມາຕັ້ງແຕ່ 5 ໂມງພຸ້ນ.

2.ຈ. ຕອນຕັກບາດຖວາຍສັງຄະທານ.
- ເຖິງຝົນຕົກກະຕາມຊາວບ້ານກໍພາກັນແຂ່ງຝົນ ເອົາພາຈັງຫັນ ແລະເຄື່ອງທານເຂົ້າມາວັດ, ຮອດເວລາ 07:00 ຕາມກໍານົດສາລະວັດນໍາພາໄຫວ້ພຣະ, ຮັບສິນ, ຖວາຍບິນທະບາດ ແລະຖວາຍກອງຜ້າປ່າເລີຍ ພຣະສົງສັນເຂົ້າແລ້ວ ເຂົາກໍອາຣາດທະນາຟັງເທດສລອງສັບພະທານ ແລະໃຫ້ພອນຢາດນໍ້າເປັນທີ່ຮຽບຮ້ອຍ, ໃນນັ້ນ ກໍໄດ້ຖວາຍເງິນຜ້າປ່າຈໍານວນ 12.750.000 ກີບ ເປັນຕົ້ນທືນສົມທົບສ້າງປະຕູໂຂງ.

3. ຕອນກັບ.
- ຕາມກໍານົດການຄະນະພວກເຮົາຈະນອນພັກທີ່ບ້ານຍື້ນນີ້ 2 ຄືນ, ແຕ່ມາເບິ່ງສະພາບການແລ້ວ ຄື.
1. ກິດຈະກໍາທໍາບຸນ ສໍາເລັດລຸລ່ວງໄປໂດຍດີ.
2. ບ້ານດັ່ງກ່າວເປັນບ້ານຖືກປິດ ຫຼືບ້ານບັງບົດ ຄືມີແຕ່ບ້ານດຽວເທົ່ານັ້ນ ເໜືອຂຶ້ນໄປຕາມລໍານໍ້າກໍເປັນປ່າ ລົງໄປໃຕ້ຕາມລໍານໍ້າກໍເປັນປ່າບໍ່ມີບ້ານຈົນໄປຮອດບ້ານຊົມຊືນ ມີບ້ານດຽວທີ່ໃກ້ກັນທາງທິດຕາເວັນອອກ ແຕ່ຕ້ອງຢ່າງໄປປະມານ 5-6 ກິໂລແມັດ.
3. ບໍ່ມີແຫຼ່ງທ່ອງທ່ຽວ ມີແຕ່ລົງຫາດ ແຕ່ວ່າຍາມນີ້ຫາດຈົມໝົດແລ້ວ.
- ດ້ວຍເຫດນັ້ນຄະນະພວກເຮົາກໍຕົກລົງກັບກັບໃນວັນນີ້ເລີຍ ຄືວັນເສົາ ວັນທີ 21 ພຶດສະພາ 2011 ຫຼັງເພນ, ຮອດເວລາເພນຍາດໂຍມ ຊາວບ້ານກໍມາຖວາຍເພນສໍາເລັດແລ້ວ ຍາດໂຍມກໍຮັບປະທານອາຫານ ຮອດ 13:00 ໂມງອອກຕົນຍາດໂຍມກໍທະຍອຍພາກັບລົງເຮືອ ເຮືອຂອງຜູ້ຂຽນອອກຈາກບ້ານຫາດຍືນ ເວລາ 13:46 ໂມງ-ລ່ອງມາຮອດບ້ານຊົມຊື່ນ 13:00 ໂມງ, ກະກຽມຂຶ້ນລົດເສັດສັບກໍແລ່ນອອກຈາກບ້ານຊົມຊື່ນ(ທ່າເຮືອ ມຸ້ງໜ້າສູ່ບໍຣິຄໍາໄຊທາງປູຢາງໃໝ່ ຮອດຕົວເມືອງ 14:00 ໂມງ ແລ້ວກໍມຸ້ງໜ້າສູ່ວຽງຈັນເລາະສົ່ງຄົນຕາມບ້ານຕ່າງໆ ກໍມາຮອດວັດ 19:00 ໂມງພໍດິບພໍດີ ເປັນອັນວ່າພາລະກິດພວກເຮົາສໍາເລັດລຸລ່ວງໂດຍດີ.
- ໝາຍເຫດ: ໄດ້ຂ່າວ່າຢູ່ເໜືອບ້ານຂຶ້ນໄປປະມານ 5-6 ກິໂລ ຈະມີການສ້າງເຂື່ອນໄຟຟ້ານໍ້າງຽບ.

ວິສາຂະບູຊາວັນບຸນວັດທະນະທັມລາວ ວັນສຳຄັນສາກົນແຫ່ງໂລກ

1. ຄວາມເປັນມາຂອງວັນວິສາຂະບູຊາໃນລາວ.

- ວັນບຸນວິສາຂະບູຊາ ໄດ້ປາກົດຢ່າງຈະແຈ້ງໃນຮີດ 12 ອັນເປັນແມ່ບົດທາງວັດທະນະທັມລາວ ເຊິ່ງທາງຣາຊະການໃນອານາຈັກລ້ານຊ້າງ ໄດ້ກໍານົດເອົາວັນສໍາຄັນທາງສາສນາ ເປັນວັນທີ່ຊາວລ້ານຊ້າງໄດ້ປະພຶດປະຕິດບັດຕາບເທົ້າທຸກວັນນີ້ ຊາວລາວໃນຂອງເຂດທົ່ວປະເທດ ທີ່ເປັນຊາວພຸດ ໄດ້ສືບທອດປະຕິບັດມາ ໂດຍປະເພນີ ເຊິ່ງຊາວພຸດລາວທັງມວນໃຜໆ ກໍຮັບຮູ້ຄວາມໝາຍຄວາມຄໍາຄັນຂອງວັນດັ່ງກ່າວ ທັງຍັງໄດ້ສືບທອດປະຕິບັດຢ່າງສະໝໍ່າສະເໝີໂດຍບໍ່ລະຮີດໃຫ້ໝອງ ບໍ່ລະຄອງໃຫ້ເສົ້າ ເຖິງແມ່ນວ່າໃນຍາມປະເທດຊາດຢູ່ໃນພາວະສົງຄາມ ຫຍຸ້ງຍາກເໝືອນໃນອະດີດຜ່ານມາ ມາຮອດປັດຈຸບັນປະເທດຊາດ ແລະປະຊາຊົນລາວແມ່ນຢູ່ໃນພາວະ ການສ້າງສາ ແລະພັດທະນາປະເທດຊາດພັກ-ລັດຖະບານ ແລະອົງການພຸດທະສາສນາຍິ່ງໄດ້ເພີ່ມທະວີວຽກງານດ້ານພຸດທະສາສນາຢ່າງຕັ້ງໜ້າ.

2. ພຸດທະສາສນາເຂົ້າສູ່ດິນແດນລາວ ແລະປະເທດລ້ານຊ້າງ.

- ດິນແດນທີ່ເປັນພາກພື້ນຂອງອະນຸທະວີບອາຊີອາຄະເນນີ້ ເປັນດິນແດນຂອງຊົນຊາດຫຼາຍເຜົ່າຊົນ, ເມື່ອ 2500 ກວ່າປີຜ່ານມາມີນະຄອນລັດຫຼາຍນະຄອນລັດກໍາເນີດ ເກີດຂຶ້ນຕາມສອງຟາກຝັ່ງແມ່ນໍ້າຂອງ ນະຄອນລັດຕ່າງໆເລົ່ານັ້ນ ມີມະຫານະຄອນລັດທີ່ມີອຳນາດຫຼາຍນະຄອນລັດເກົ່າແກ່ ນັກປະຫວັດທັງໃນ ແລະນອກປະເທດ ໄດ້ຍອມຮັບຊື່ນະຄອນລັດເລົ່ານັ້ນວ່າ ມີອາຣະຍະທັມເກົ່າແກ່ທີ່ສຸດ ຄື

ກ. ນະຄອນສີໂຄຕປະປຸຣະ(ນະຄອນສີໂຄດຕະບອງ)

ຂ. ນະຄອນຈັນທະບູຣີ (ວຽງຈັນປັດຈຸບັນ)

ຄ. ນະຄອນຊຽງດົງ, ຊຽງທອງ (ຫຼວງພຣະບາງປັດຈຸບັນ)

ງ. ນະຄອນສຸວັນນະໂຄມຄຳ (ເມືອງຫ້ວຍຊາຍ-ຊຽງແສນ)

ຈ. ນະຄອນລາວະຣັດຖະ (ລົບບູຣີ)

- ບັນດາຫົວເມືອງເລົ່ານີ້ ປັນນະຄອນຣັດບູຮານທີ່ເກົ່າແກ່, ໄດ້ປາກົດຕົວໃນດິນແດນນີ້ມາຍາວນານ ມີຫຼັກຖານທາງປະຫວັດສາດທີ່ເປັນລາຍລັກອັກສອນ ປະເພດຕຳນານ ແລະຫຼັກຖານທາງວັດຖຸຫຼວງຫຼາຍພາຍມາກ, ນະຄອນລັດເລົ່ານີ້ ໄດ້ກາຍມາເປັນດິນແດນຂອງຊົນຊາດລາວ ທີ່ເປັນເຈົ້າຂອງ ເຖິງບາງສ່ວນຈະກາຍເປັນດິນແດນຂອງຊາດ ອື່ນໄປແລ້ວ ແຕ່ຊົນຊາດທີ່ເປັນເຈົ້າຂອງດິນແດນເລົ່ານັ້ນກໍເຕັມໄປດ້ວຍຊົນຊາດທີ່ເປັນເຊື້ອສາຍໄທລາວຢູ່ຢ່າງນັ້ນ.

- ຈຳເດີມແຕ່ 45 ປີກ່ອນຄິດຕະສັງກາດນັ້ນ ມາຮອດປີນີ້ ພຣະພຸດທະສາສນາກໍາເນີດຂຶ້ນມາແລ້ວໃນໂລກ 2599 ປີ, ແນວທາງຄຳສອນຂອງພຣະພຸດທະສາສນາ ໄດ້ຂະຫຍາຍຕົວໄປສູ່ດິນແດນແວ້ນແຄວ້ນຕ່າງໆໃນໂລກ ໄດ້ກ່າຍເປັນສາສນາທີ່ສໍາຄັນ ແລະມີປະໂຫຍດຫຼວງຫຼາຍພາຍມາກຕໍ່ຈິດວິນຍານຂອງມວນມະນຸດສະຍະຊາດ,

- ການເຂົ້າມາຂອງພຣະພຸດທະສາສນາໃນອະນຸພາກພື້ນນີ້ນັ້ນ ປະຫວັດສາດໃນຍຸກຂອງຕໍານານ ທີ່ປະກົດຕົວໃນເລື່ອງອຸຣັງຄະນິທານໄດ້ຢັ້ງຢືນວ່າພຣະພຸດທະສາສນາ ເຂົ້າມາຍັງນະຄອນສີໂຄຕະປຸຣະ ໃນປີ ພ.ສ 8 ຫຼັງຈາກພຣະພຸດທະເຈົ້າປະຣິນິພານແລ້ວ 8 ປີ, ຕໍ່ຈາກນັ້ນພຸດທະສາສນາກໍໄດ້ປະກົດຕົວໃນນະຄອນຈັນທະບູຣີ ໃນປີ ພ.ສ 236, ໃນຫຼັກຖານຕໍານານດຽວກັນຍັງໄດ້ກ່າວເຖິງນະຄອນລາວະຣັດຖະດ້ວຍ, ນອກຈາກນີ້ສຸວັນນະໂຄມຄໍາ ແລະຊຽງດົງຊຽງທອງ ກໍປາກົດຫຼັກຖານພຸດທະສາສນາ ໃນຍຸກຕໍ່ເນື່ອງ ແລະສືບທອດກັນນັ້ນ

- ຕາມການຄົ້ນຄວ້າຢັ້ງຢືນຂອງນັກປະຫວັດສາດສາສນາໄດ້ຍອມຮັບເປັນເອກະສັນວ່າ ພຣະພຸດທະສາສນາເຂົ້າມາສູ່ດິນແດນນີ້ແລ້ວ ເຖິງ 2 ຍຸກ ຄື ຍຸກສີໂຄຕະປຸຣະ ແລະຍຸກຈັນທະບູຣີ ກ່ອນທີ່ຍຸກແຫ່ງປະຫວັດສາດຂອງຊາດລາວຈະປະກົດຕົວຢ່າງເດັ່ນຊັດ ໃນປີ ພ.ສ 1902 ຫຼັງຈາກທີ່ພຣະບາດສົມເດັດພຣະເຈົ້າຟ້າງຸ່ມມະຫາຣາດ ໄດ້ສາະຖາປານາມະຫາອານາຈັກລ້ານຊ້າງໃຫ້ເຂັ້ມແຂງ ແລະກວ້າງກວ້າງຂວາງນັ້ນ, ພຣະພຸດທະສາສນານິກາຍເຖຣະວາດ ລັດທິລັງກາວົງ ກໍໄດ້ເຂົ້າມາແທນທີ່ສາສນາພຸດ ແບບເດີມ ແລະຕັ້ງໝັ້ນໃນນະຄອນຊຽງດົງຊຽງທອງ ແລ້ວກໍແຜ່ຂະຫຍາຍໃນຂອບເຂດຣາຊະສີມາແຫ່ງອານາຈັກລ້ານຊ້າງຢ່າງກວ້າງຂວາງ.

- ນັບແຕ່ນັ້ນມາທາງມະຫາອານຈັກລ້ານຊ້າງ ແລະຫົວເມືອງໃນກໍາກັບລ້ານຊ້າງ ໄດ້ຍອມຮັບນັບຖືພຣະພຸດທະສາສນາຢ່າງເປັນເອກະສັນ ເຖິງເຊິ້ງເຮົາເຫັນໄດ້ຈາກຫຼັກຖານ ທາງຮູບປະທັມ ແລະນາມະທັມ ທີ່ປະກົດຕົວໃນວິຖີຊີວິດຂອງຊາວລ້ານຊ້າງ ຫຼືຊາວລາວເຮົາເລື້ອຍມາຕາບເທົ້າປັດຈຸບັນ, ສະນັ້ນ ວິຖີຊີວິດຈອງຊາວພຸດລາວນັ້ນ ຈຶ່ງແບບແຜນ ແລະບໍຣິບົດເຕັມໄປດ້ວຍແບບແຜນພຸດທະສາສນິກະຊົນ ໃນຮອບ 12 ເດືອນຂອງປີໜຶ່ງ ຊາວລາວໄດ້ມີຮີດຄອງຂອງຕົນ 12 ຮີດຄອງທີ່ເຮົາຮຽກວ້າຮີດສິບສອງດ ຮີດສິບສອງນີ້ລ້ວນແຕ່ແມ່ນຮີດທາງພຸດທະສາສນາ ໄດ້ກາຍເປັນແມ່ແບບທາງວັດທະນະທັມລາວ ສະນັ້ນຈຶ່ງເວົ້າໄດ້ຢ່າງທະນົງອົງອາດວ່າ ຄົນລາວເປັນຊາດພຸດ,

- ພຸດທະສາສນາ ເປັນສາສນາຂອງຊາດລາວ ຄົນລາວໄດ້ຕິດພັນກັບພຸດທະສາສນາມາຕັ້ງແຕ່ກໍາເນີດຊາດ, ໃນວິຖີຊີວິດຂອງຄົນລາວກໍເຊັ່ນດຽວກັນ ນັບແຕ່ມື້ເກີດຄົນຮອດມື້ຕາຍ ນັບແຕ່ຕື່ນຈົນຮອດເຂົ້ານອນ ລ້ວນແຕ່ແມ່ນປະຕິບັດຮີດຂອງຕົນຕາມແບບແຜນພຣະພຸດທະສາສນາ, ບໍ່ວ່າຍາມປະເທດຊາດຈະເລີນຮຸ່ງ ເຮືອງ ຫຼືປະເທດຊາດຕົກຢູ່ໃນພາວະຍຸ້ງຍາກ ຊາວລາວບໍ່ໄດ້ປະລະວັດວາພຸດທະສາສນາ.

(ມື້ອື່ນມາອ່ານຕໍ່)

ວິສາຂະບູຊາວັນບຸນວັດທະນະທັມລາວ ວັນສຳຄັນສາກົນແຫ່ງໂລກ

1. ຄວາມເປັນມາຂອງວັນວິສາຂະບູຊາໃນລາວ.

- ວັນບຸນວິສາຂະບູຊາ ໄດ້ປາກົດຢ່າງຈະແຈ້ງໃນຮີດ 12 ອັນເປັນແມ່ບົດທາງວັດທະນະທັມລາວ ເຊິ່ງທາງຣາຊະການໃນອານາຈັກລ້ານຊ້າງ ໄດ້ກໍານົດເອົາວັນສໍາຄັນທາງສາສນາ ເປັນວັນທີ່ຊາວລ້ານຊ້າງໄດ້ປະພຶດປະຕິດບັດຕາບເທົ້າທຸກວັນນີ້ ຊາວລາວໃນຂອງເຂດທົ່ວປະເທດ ທີ່ເປັນຊາວພຸດ ໄດ້ສືບທອດປະຕິບັດມາ ໂດຍປະເພນີ ເຊິ່ງຊາວພຸດລາວທັງມວນໃຜໆ ກໍຮັບຮູ້ຄວາມໝາຍຄວາມຄໍາຄັນຂອງວັນດັ່ງກ່າວ ທັງຍັງໄດ້ສືບທອດປະຕິບັດຢ່າງສະໝໍ່າສະເໝີໂດຍບໍ່ລະຮີດໃຫ້ໝອງ ບໍ່ລະຄອງໃຫ້ເສົ້າ ເຖິງແມ່ນວ່າໃນຍາມປະເທດຊາດຢູ່ໃນພາວະສົງຄາມ ຫຍຸ້ງຍາກເໝືອນໃນອະດີດຜ່ານມາ ມາຮອດປັດຈຸບັນປະເທດຊາດ ແລະປະຊາຊົນລາວແມ່ນຢູ່ໃນພາວະ ການສ້າງສາ ແລະພັດທະນາປະເທດຊາດພັກ-ລັດຖະບານ ແລະອົງການພຸດທະສາສນາຍິ່ງໄດ້ເພີ່ມທະວີວຽກງານດ້ານພຸດທະສາສນາຢ່າງຕັ້ງໜ້າ.

2. ພຸດທະສາສນາເຂົ້າສູ່ດິນແດນລາວ ແລະປະເທດລ້ານຊ້າງ.

- ດິນແດນທີ່ເປັນພາກພື້ນຂອງອະນຸທະວີບອາຊີອາຄະເນນີ້ ເປັນດິນແດນຂອງຊົນຊາດຫຼາຍເຜົ່າຊົນ, ເມື່ອ 2500 ກວ່າປີຜ່ານມາມີນະຄອນລັດຫຼາຍນະຄອນລັດກໍາເນີດ ເກີດຂຶ້ນຕາມສອງຟາກຝັ່ງແມ່ນໍ້າຂອງ ນະຄອນລັດຕ່າງໆເລົ່ານັ້ນ ມີມະຫານະຄອນລັດທີ່ມີອຳນາດຫຼາຍນະຄອນລັດເກົ່າແກ່ ນັກປະຫວັດທັງໃນ ແລະນອກປະເທດ ໄດ້ຍອມຮັບຊື່ນະຄອນລັດເລົ່ານັ້ນວ່າ ມີອາຣະຍະທັມເກົ່າແກ່ທີ່ສຸດ ຄື

ກ. ນະຄອນສີໂຄຕປະປຸຣະ(ນະຄອນສີໂຄດຕະບອງ)

ຂ. ນະຄອນຈັນທະບູຣີ (ວຽງຈັນປັດຈຸບັນ)

ຄ. ນະຄອນຊຽງດົງ, ຊຽງທອງ (ຫຼວງພຣະບາງປັດຈຸບັນ)

ງ. ນະຄອນສຸວັນນະໂຄມຄຳ (ເມືອງຫ້ວຍຊາຍ-ຊຽງແສນ)

ຈ. ນະຄອນລາວະຣັດຖະ (ລົບບູຣີ)

- ບັນດາຫົວເມືອງເລົ່ານີ້ ປັນນະຄອນຣັດບູຮານທີ່ເກົ່າແກ່, ໄດ້ປາກົດຕົວໃນດິນແດນນີ້ມາຍາວນານ ມີຫຼັກຖານທາງປະຫວັດສາດທີ່ເປັນລາຍລັກອັກສອນ ປະເພດຕຳນານ ແລະຫຼັກຖານທາງວັດຖຸຫຼວງຫຼາຍພາຍມາກ, ນະຄອນລັດເລົ່ານີ້ ໄດ້ກາຍມາເປັນດິນແດນຂອງຊົນຊາດລາວ ທີ່ເປັນເຈົ້າຂອງ ເຖິງບາງສ່ວນຈະກາຍເປັນດິນແດນຂອງຊາດ ອື່ນໄປແລ້ວ ແຕ່ຊົນຊາດທີ່ເປັນເຈົ້າຂອງດິນແດນເລົ່ານັ້ນກໍເຕັມໄປດ້ວຍຊົນຊາດທີ່ເປັນເຊື້ອສາຍໄທລາວຢູ່ຢ່າງນັ້ນ.

- ຈຳເດີມແຕ່ 45 ປີກ່ອນຄິດຕະສັງກາດນັ້ນ ມາຮອດປີນີ້ ພຣະພຸດທະສາສນາກໍາເນີດຂຶ້ນມາແລ້ວໃນໂລກ 2599 ປີ, ແນວທາງຄຳສອນຂອງພຣະພຸດທະສາສນາ ໄດ້ຂະຫຍາຍຕົວໄປສູ່ດິນແດນແວ້ນແຄວ້ນຕ່າງໆໃນໂລກ ໄດ້ກ່າຍເປັນສາສນາທີ່ສໍາຄັນ ແລະມີປະໂຫຍດຫຼວງຫຼາຍພາຍມາກຕໍ່ຈິດວິນຍານຂອງມວນມະນຸດສະຍະຊາດ,

- ການເຂົ້າມາຂອງພຣະພຸດທະສາສນາໃນອະນຸພາກພື້ນນີ້ນັ້ນ ປະຫວັດສາດໃນຍຸກຂອງຕໍານານ ທີ່ປະກົດຕົວໃນເລື່ອງອຸຣັງຄະນິທານໄດ້ຢັ້ງຢືນວ່າພຣະພຸດທະສາສນາ ເຂົ້າມາຍັງນະຄອນສີໂຄຕະປຸຣະ ໃນປີ ພ.ສ 8 ຫຼັງຈາກພຣະພຸດທະເຈົ້າປະຣິນິພານແລ້ວ 8 ປີ, ຕໍ່ຈາກນັ້ນພຸດທະສາສນາກໍໄດ້ປະກົດຕົວໃນນະຄອນຈັນທະບູຣີ ໃນປີ ພ.ສ 236, ໃນຫຼັກຖານຕໍານານດຽວກັນຍັງໄດ້ກ່າວເຖິງນະຄອນລາວະຣັດຖະດ້ວຍ, ນອກຈາກນີ້ສຸວັນນະໂຄມຄໍາ ແລະຊຽງດົງຊຽງທອງ ກໍປາກົດຫຼັກຖານພຸດທະສາສນາ ໃນຍຸກຕໍ່ເນື່ອງ ແລະສືບທອດກັນນັ້ນ

- ຕາມການຄົ້ນຄວ້າຢັ້ງຢືນຂອງນັກປະຫວັດສາດສາສນາໄດ້ຍອມຮັບເປັນເອກະສັນວ່າ ພຣະພຸດທະສາສນາເຂົ້າມາສູ່ດິນແດນນີ້ແລ້ວ ເຖິງ 2 ຍຸກ ຄື ຍຸກສີໂຄຕະປຸຣະ ແລະຍຸກຈັນທະບູຣີ ກ່ອນທີ່ຍຸກແຫ່ງປະຫວັດສາດຂອງຊາດລາວຈະປະກົດຕົວຢ່າງເດັ່ນຊັດ ໃນປີ ພ.ສ 1902 ຫຼັງຈາກທີ່ພຣະບາດສົມເດັດພຣະເຈົ້າຟ້າງຸ່ມມະຫາຣາດ ໄດ້ສາະຖາປານາມະຫາອານາຈັກລ້ານຊ້າງໃຫ້ເຂັ້ມແຂງ ແລະກວ້າງກວ້າງຂວາງນັ້ນ, ພຣະພຸດທະສາສນານິກາຍເຖຣະວາດ ລັດທິລັງກາວົງ ກໍໄດ້ເຂົ້າມາແທນທີ່ສາສນາພຸດ ແບບເດີມ ແລະຕັ້ງໝັ້ນໃນນະຄອນຊຽງດົງຊຽງທອງ ແລ້ວກໍແຜ່ຂະຫຍາຍໃນຂອບເຂດຣາຊະສີມາແຫ່ງອານາຈັກລ້ານຊ້າງຢ່າງກວ້າງຂວາງ.

- ນັບແຕ່ນັ້ນມາທາງມະຫາອານຈັກລ້ານຊ້າງ ແລະຫົວເມືອງໃນກໍາກັບລ້ານຊ້າງ ໄດ້ຍອມຮັບນັບຖືພຣະພຸດທະສາສນາຢ່າງເປັນເອກະສັນ ເຖິງເຊິ້ງເຮົາເຫັນໄດ້ຈາກຫຼັກຖານ ທາງຮູບປະທັມ ແລະນາມະທັມ ທີ່ປະກົດຕົວໃນວິຖີຊີວິດຂອງຊາວລ້ານຊ້າງ ຫຼືຊາວລາວເຮົາເລື້ອຍມາຕາບເທົ້າປັດຈຸບັນ, ສະນັ້ນ ວິຖີຊີວິດຈອງຊາວພຸດລາວນັ້ນ ຈຶ່ງແບບແຜນ ແລະບໍຣິບົດເຕັມໄປດ້ວຍແບບແຜນພຸດທະສາສນິກະຊົນ ໃນຮອບ 12 ເດືອນຂອງປີໜຶ່ງ ຊາວລາວໄດ້ມີຮີດຄອງຂອງຕົນ 12 ຮີດຄອງທີ່ເຮົາຮຽກວ້າຮີດສິບສອງດ ຮີດສິບສອງນີ້ລ້ວນແຕ່ແມ່ນຮີດທາງພຸດທະສາສນາ ໄດ້ກາຍເປັນແມ່ແບບທາງວັດທະນະທັມລາວ ສະນັ້ນຈຶ່ງເວົ້າໄດ້ຢ່າງທະນົງອົງອາດວ່າ ຄົນລາວເປັນຊາດພຸດ,

- ພຸດທະສາສນາ ເປັນສາສນາຂອງຊາດລາວ ຄົນລາວໄດ້ຕິດພັນກັບພຸດທະສາສນາມາຕັ້ງແຕ່ກໍາເນີດຊາດ, ໃນວິຖີຊີວິດຂອງຄົນລາວກໍເຊັ່ນດຽວກັນ ນັບແຕ່ມື້ເກີດຄົນຮອດມື້ຕາຍ ນັບແຕ່ຕື່ນຈົນຮອດເຂົ້ານອນ ລ້ວນແຕ່ແມ່ນປະຕິບັດຮີດຂອງຕົນຕາມແບບແຜນພຣະພຸດທະສາສນາ, ບໍ່ວ່າຍາມປະເທດຊາດຈະເລີນຮຸ່ງ ເຮືອງ ຫຼືປະເທດຊາດຕົກຢູ່ໃນພາວະຍຸ້ງຍາກ ຊາວລາວບໍ່ໄດ້ປະລະວັດວາພຸດທະສາສນາ.

(ມື້ອື່ນມາອ່ານຕໍ່)

ຄວາມເປັນມາຂອງບຸນທອດຜ້າກະຖິນ

ການທອດກະຖິນທອດໄດ້ພຽງແຕ່ປີລະ ໑ ຄັ້ງເທົ່ານັ້ນ ທ່ານຈຶ່ງຈັດໃຫ້ເປັນກາລະທານ ໝາຍຄວາມວ່າ “ການຖວາຍທານຕາມກາລະສະໄໝ” ຄຳວ່າພິທີການທອດກະຖິນໝາຍຄວາມວ່າ “ທຳພິທີເອົາຜູ້ທີ່ຕ້ອງການ ເຮັດເປັນກຜ້າກະຖິນນັ້ນນຳໄປທອດໄວ້ ວາງໄວ້ຖ່າມກາງສົງ” ເຈົ້າພາບບໍ່ໄດ້ຍົກຜ້າກະຖິນນັ້ນປະເຄນໃຫ້ ພຣະພິກຂຸ.
ຄຳວ່າ “ກະຖິນ” ເປັນຊື່ຂອງຂອບໄມ້ທີ່ຈະເອົາມາຂຶງເພື່ອເຮັດຈີວອນໃຫ້ໄດ້ຂະໜາດ ຮຽກຕາມຄວາມ ເດີມວ່າ “ໄມ້ສະດຶງ” ເນື່ອງຈາກການເຮັດຜ້າຈີວອນໃນສະໄໝພຸດທະການພຣະສົງໄດ້ເຮັດກັນເອງ ເພື່ອໃຫ້ ງ່າຍຕໍ່ສະພາບຄວາມເປັນຢູ່ຂອງພຣະສົງທີ່ຢູ່ໂດຍປາສະຈາກພັນທະນາການຢູ່ແລ້ວ ແຕ່ຕ້ອງຖືກຕ້ອງຕາມ ພຣະວິໄນດ້ວຍ ພຣະສົງກໍຕ້ອງກະຂະໜາດຂອງຜ້າຈີວອນທີ່ຕ້ອງການກ່ອນດ້ວຍການເອົາໄມ້ “ກະຖິນ” ເຊິ່ງ ເປັນໄມ້ທີ່ບໍ່ຕ້ອງຫ້າມມາຕັດກະໄວ້ດີແລ້ວ ຈຶ່ງເອົາຜ້າທີ່ຫາມາໄດ້ຈາກທີ່ຕ່າງໆ ມາແປະແລະຫຍິບຕໍ່ກັນໄປຈົນ ໄດ້ຕາມຖະໜາດນັ້ນ ວິທີຕັດກະແລະຫຍິບທັງໝົດ ທ່ານຮຽກວ່າ “ການທຳຜ້າກະຖິນ” ການທຳຜ້າກະຖິນນັ້ນ ຈຶ່ງຕ້ອງການພຣະສົງຕັ້ງແຕ່ ໕ ອົງຂຶ້ນໄປຕຳກວ່ານັ້ນບໍ່ໄດ້, ດ້ວຍເຫດວ່າມີພິທີການເຮັດຜ້າກະຖິນນັ້ນ ເປັນດັ່ງ ນີ້ ຄືວ່າ “ພຣະພິກຂຸ ໔ ອົງ ທຳໜ້າທີ່ຂຶງຜ້າຢູ່ ໔ ແຈຂອງໄມ້ສະດຶງອົງລະແຈ ອີກອົງໜຶ່ງທີໜ້າທີ່ຫຍິບຜ້າ.
ຄຳວ່າ ການເຮັດຜ້າກະຖິນ ກໍຄືກຳນົດເອົາຜ້າຈີວອນຜືນໃດຝືນໜຶ່ງ “ຜ້າຈີວອນແມ່ນຫຍັງ ?” ຜ້າຈີ ວອນນັ້ນເຮົາຮຽກເອົາຜ້າ “ທັງໝົດທີ່ເປັນປັດໄຈສຳຄັນຂອງພຣະພິກຂຸ” ຈີວອນໃນຄວາມໝາຍຂອງຜ້າ ກໍຄືໃນ ຮຽກຜ້ານຸ່ງຫົ່ມຂອງພຣະພິກຂຸທັງໝົດ ເຊິ່ງຮຽກຕາມພາສາປາລີວ່າ “ຜ້າໄຕຣ” ຫາກຮຽກຕາມຜາສາລາວວ່າ “ຜາໄກຼ” ຄຳວ່າ “ຜ້າໄກຼ ຫຼືຜ້າໄຕຣ” ກໍຕາມລ້ວນແຕ່ແປວ່າ “ຜ້າ ໓ ຜືນ” ໃນຜ້າສາມຜືນນັ້ນມີຄື “ສັງຄາຕິ, ອຸຕຕະຣະສັງຄັງ, ອັນຕະຣະວະສັງສະກັງ” ເມື່ອຮຽກຕາມພາສາລາວຮຽກວ່າ “ຜ້າສັງຄາ, ຜ້າຄຸມ ແລະຜ້າສະບົງ” ການເຮັດກະຖິນນັ້ນທ່ານໃຫ້ເຮັດຜືນໃດຜືນໜຶ່ງໃນ ໓ ຜືນກໍໄດ້ ຫຼືເຮັດທັງສາມຜືນກໍໄດ້ ທັງນີ້ແມ່ນອີງອາໄສ ເວລາ ແລະວັດຖຸພໍ, ແຕ່ເວລາອະທິຖານ ການ ແລະຄອງກະຖິນນັ້ນ ໃຫ້ກຳນົດເອົາສະເພາະຜ້າຜືນໃດ ຜືນໜຶ່ງໃນ ໓ ຜືນ ທັງນີ້ແມ່ນເພື່ອປະໂຫຍດໃນການຖືຄອງກະຖິນ ແລະນອກຈາກນັ້ນເປັນພຽງແຕ່ຜ້າປະກອບ ຮຽກວ່າ “ປະຣິຂະຣະໂຈຣັນຈະ” ຄືຜ້າບໍຣິຂານ ທີ່ໃຊ້ປະກອບໃນຜ້າໄກຼ, ຫາກມີຜ້ານອກຈາກໄກຼທີ່ເປັນອົງກະ ຖິນແລ້ວ ໃຫ້ຮຽກວ່າ “ຜ້າບໍຣິວານກະຖິນ” ວັດຖຸເຄື່ອງທານໃນກອງກະ ຖິນ ຈະເປັນຫຍັງກໍຕາມນັບແຕ່ຕຽງ ເສື່ອ ສາດ ໝອນ ມຸ່ງໃຫ້ຮຽກວ່າ ບໍຣິວານກະຖິນ ຫຼືເຄື່ອງກອງກະຖິນ, ຄວາມສຳຄັນກໍເດັ່ນໄປໃນການໃຊ້ສອຍ ຕາມໜ້າທີ່ຂອງສິ່ງຂອງນັ້ນໆໄປ, ຄຳວ່າ “ຜ້າຈີວອນ” ໃນຄວາມໝາຍຂອງພິທີກັມນັ້ນຄື ຊື່ຂອງພິທີເຮັດບຸນປະ ເພດໜຶ່ງ ເຊິ່ງມີພຣະບໍຣົມມະພຸດທານຸຍາດ ໃຫ້ທາຍົກທາຍິກາຜູ້ປັກກະຖິນໄວ້ແລ້ວ ຫຼືຜູ້ມີສັດທາຈະຖອດຜ້າ ກະຖິນ ແຕ່ມີຄວາມຈຳເປັນຢ້ານຢູ່ບໍ່ທັນຈົນຮອດການກະຖິນໄດ້ທອດຖວາຍກ່ອນອອກພັນສາ ໗ ວັນ, ນັບແຕ່ ອອກໃໝ່ ໘ ຄ່ຳ, ຈົນຮອດເພັງ ໑໕ ຄ່ຳ ແຕ່ໃຫ້ຮຽກວ່າ “ທອດຖວາຍຜ້າຈີວອນ” ວິທີທຳກໍຕ້ອງທຳແບບກະຖິນ ຄືມີການອຸປະໂຫລກຜ້ານັ້ນ ການອະນຸຍາດນັ້ນຊົງອະນຸຍາດໃຫ້ບຸກຄົນເຫຼົ່ານີ້ຄື:
໑. ຄົນປ່ວຍໄຂ້ ຄົນຊະຣາການ ມີຄວາມວິຕົກກັງວົນຕົນວ່າ ຈະຢູ່ບໍ່ຮອດວັນທອດກະຖິນຈຶ່ງຂໍທອດ ກ່ອນກໍຊົງອະນຸຍາດ.
໒. ຂ້າຣັດຖະການ ທະຫານ ຕຳຫຼວດ ຊຶ່ງມີໜ້າທີ່ປົກປ້ອງປະເທດຊາດບ້ານເມືອງ ຫາກຖືກໃຫ້ຍ້າຍ ໄປຈຳການ ຫຼືໄປສູ້ຮົບຈັບເສີກ ຢ້ານວ່າກັບມາບໍ່ທັນວັນທອດກະຖິນ ກໍຊົງອະນຸຍາດໃຫ້ຖວາຍກ່ອນ.
ການຖວາຍຜ້າຈີວອນ ທ່ານຮຽກວ່າຜ້າກ່ອນກະຖິນ ປັດຈຸບັນຍັງມີການເຮັດຢູ່ເຂດສີພັນດອນ.
(ແກ້ຂໍ້ສົງໄສ ວິນິດໄສຕາມຂໍ້ຊົງອະນຸຍາດທັງສອງປະການຂ້າງຕົ້ນນີ້ບໍ່ຮູ້ ຈຶ່ງມີຄວາມເຊື່ອຈົນເຂົ້າກະ ດູກດຳຂອງຄົນບາງກຸ່ມວ່າ “ຍັງບໍ່ທັນເຖົ້າຫ້າມເຮັດກະຖິນ” ຖາມເຂົາວ່າ ເປັນຫຍັງຈຶ່ງບໍ່ໃຫ້ເຮັດ “ກໍໄດ້ຄຳ ຕອບແບບໜ້າສົງສານວ່າ “ຢ້ານຕາຍໄປຮັບກອງບຸນ” ການເຊື່ອແບບນີ້ ຖືວ່າເປັນການຕັດຮອນກຳລັງສັດທາ ໃນຜູ້ມີສັດທາ, ການຕັດກຳລັງທາງສາສະໜາ, ເປັນການປະໝາດໃນຊີວິດ ແລະເປັນການຊີ້ທາງບາບ ຜູ້ແນະ ນຳ ແລະຜູ້ເຊື່ອຕາມຍ່ອມໄດ້ອະທິກັມທັງນັ້ນ).
ການເຮັດຜ້າກະຖິນ ໃນລັກສະນະນະເຊັ່ນນີ້ ຄືນັບແຕ່ຕັດ, ຫຍິບ, ຍ້ອມ ໃຫ້ສຳເຣັດລົງໃນວັນດຽວນັ້ນ ແມ່ນມີເປົ້າໝາຍໃຫ້ສົງພ້ອມພຽງກັນດ້ວຍຄວາມສາມັກຄີ ຮ່ວມໃຈກັນໃຫ້ເກີດຂຶ້ນແລ້ວໃນວັນນັ້ນ ແລະໃຫ້ສຳ ເລັດລົງໃນວັນນັ້ນ ຜ້າກະຖິນທ່ານຈຶ່ງຈັດເປັນ “ມະຫາສາມັກຄີອີກທາງໜຶ່ງ” ຮຽກວ່າ “ສັງຄະສາມັກຄີ” ການ ທອດຖວາຍຜ້າກະຖິນຈຶ່ງຈັດເຂົ້າໃນປະເພດ “ສັງຄະທານ”, ສຳລັບໄມ້ສະດຶງ ທີ່ເປັນແມ່ແບບຂອງການຕັດຜ້າ ຈີວອນນັ້ນ ໃຫ້ເກັບມ້ຽນໄວ້ໃຊ້ໃນປີຕໍ່ໄປ ແຕ່ການເກັບຮຽກສາຈົນໃຫ້ເປັນຮູບຮ່າງໄວ້ນັ້ນແມ່ນໃຫ້ເກັບໄວ້ຈົນຮອດ ເດືອນ ໔ ເພັງແລ້ວຈຶ່ງທຳການຮື້ຖອນ ວິທີນີ້ຈຶ່ງຮຽກວ່າ “ເດາະ” ສະນັ້ນຄຳວ່າ “ກະຖິນເດາະ ຫຼືເດາະກະຖິນ” ໝາຍເຖິງການຮື້ໄມ້ແບບ ເພື່ອເກັບໄວ້ໃຊ້ໃນໂອກາດໜ້າ.
ກະຖິນນັ້ນເປັນຊື່ຂອງຜ້າ ແລະຕ້ອງເຮັດໃນເຂດທີ່ຊົງກຳນົດເວລາ ເຮັດກ່ອນຫຼືຫຼັງເຂດກຳນົດ ບໍ່ຖືວ່າ “ຜ້າກະຖິນ” ການທອດຖວາຍຜ້າກະຖິນກຳນົດໃຫ້ເຮັດພຽງ ໑ ເດືອນເທົ່ານັ້ນ ຄື ແຮມ ໑ ຄ່ຳເດືອນ ໑໑ ຈົນຮອດຂຶ້ນ ໑໒ ຄ່ຳ ເດືອນ ໑໒ ທີ່ເມືອງລາວໃນຈຳກັນງ່າຍໆ ຄື ນັບແຕ່ມືຊ່ວງເຮືອປາກເຊ ຫຼືຊ່ວງເຮືອວຽງຈັນ ໄປຈົນຮອດວັນບຸນທາດຫຼວງວັນສຸດທ້າຍ ນອກນັ້ນເລີຍເຂດກະຖິນ, ຜ້າທີ່ນຳເອົາເຮັດຜ້າກະຖິນໄດ້ຊົງມີອະນຸຍາດດັ່ງນີ້:
໑. ຜ້າໃໝ່ (ຄືຜ້າໃໝ່ໆຍັງບໍ່ທັນໄດ້ຕັດ, ຍ້ອມ ແລະຫາມາໃໝ່ໆ).
໒. ຜ້າທຽມໃໝ່ (ຄືຜ້າທີ່ທີ່ຮັກສາໄວ້ນານແລ້ວທີ່ຍັງບໍ່ທັນໃຊ້, ຜ້າໃຊ້ແລ້ວທັງເກົ່າດ້ວຍ ແຕ່ນຳມາຊັກ ຟອກຍ້ອມໃໝ່)
໓. ຜ້າບັງສະກຸນ (ຄືຜ້າທີ່ເຂົາຖິ້ມແລ້ວ, ຜ້າເປື້ອນດ້ວຍຝຸ່ນ, ຜ້າຫໍ່ສົບ ໄດ້ມາແລ້ວເອົາມາຊັກຟອກ ແລະ ຍ້ອມ).
໔. ຜ້າຕົກຕາມຮ້ານ (ໝາຍເອົາຜ້າທີ່ເຂົາຂາຍໃນຕລາດ ມີລັກສະນະ ໒ ແບບ ຄື ຜ້າທີ່ຕັດຫຍິບສຳເຣັດ ຮູບແລ້ວ, ແລະຜ້າທີ່ຍັງບໍ່ທັນຕັດສຳເຣັດຮູບ).
ຜູ້ທີ່ຈະຖວາຍຜ້າກະຖິນ ຫຼືຜູ້ທີ່ເຮົາຮຽກວ່າ “ເຈົ້າພາບກະຖິນນັ້ນ” ບໍ່ມີກຳນົດວ່າເປັນໃຜ ? ບໍ່ກຳນົດອາ ຍຸ ໄດ້ແກ່ນັບຕັ້ງແຕ່ຜູ້ໃຫຍ່ຮອດເດັກນ້ອຍທີ່ຮູ້ຄວາມແລ້ວ, ບໍ່ກຳນົດຖານະທາງຊົນຊັ້ນ ນັບຕັ້ງແຕ່ຄົນທຸກ, ເສັຍອົງຄະສາງ ຄົນຮັ່ງມີສີສຸກ ເສດຖີມີຮັ່ງ ຈົນຮອດຜູ້ນຳຂັ້ນສູງ ສະໄໝບູຮານຄືຮອດພະຍາຣາຊາ ແລະພຣະພິຂຸສົງ ແລະສາມະເນນເອງກໍເປັນເຈົ້າສັດທາຖວາຍໄດ້.
ກະຖິນເປັນບຸນກິຣິຍາວັດຖຸ ໝາຍຄວາມວ່າການຖວາຍຜ້າກະຖິນະທານ ແກ່ພຣະພິກຂຸຜູ້ຈຳພັນສາ ການຖ້ວນໄຕຣມາດຄົບ ໓ ເດືອນ ເພື່ອສົງເຄາະ, ອະນຸເຄາະ ຜູ້ປະພຶດດີ ປະຕິບັດຊອບໃຫ້ມີຜ້ານຸ່ງຫົ່ມໃໝ່ ຈະໄດ້ຜັດປ່ຽນຂອງເກົ່າທີ່ຂາດເສັຍ, ການທຳບຸນດ້ວຍຜ້າກະຖິນ ຫຼືຮຽກວ່າ “ທອດກະຖິນ” ຄື ເຈົ້າພາບຖືຜ້າໄວ້ກ່າວຄຳຖວາຍຜ້າໃຫ້ເປັນຜ້າກະຖິນ ແລ້ວນຳເອົາຜ້າໄປວາງລົງທ່າມກາງພິກຂຸສົງ ພຣະພິກຂຸທີ່ລົງມະຕິກັນເອງຕາມພຣະວິໄນແລ້ວ ກ່າວຄຳອຸປະໂລກະນະກັມ(ອຸປະໂລກຜ້າກະຖິນ) ໝາຍຄວາມວ່າທຳໃຫ້ຜ້ານັ້ນ ເປັນຜ້າກະຖິນຕາມພຣະທັມມະວິໄນ ເຊິ່ງເປັນໜ້າທີ່ຂອງພຣະພິກຂຸໂດຍສ່ວນດຽວ ຕໍ່ແຕ່ນີ້ໄປຍາດໂຍມບໍ່ໄດ້ມີສ່ວນກ່ຽວຂອງແລ້ວ ຖືເປັນວຽກຂອງສົງ, ລັກສະນະເຊັ່ນນີ້ ຮຽກວ່າສັງຄະກັມ, ເປັນອັນວ່າແລ້ວວຽກການທອດກະ ຖິນສຳລັບສຳລັບຍາດໂຍມແລ້ວ.
ສຳລັບຍາດໂຍມ ນຶກວ່າການເຮັດຜ້າກະຖິນເປັນເລື່ອງຍາກ ກໍບໍ່ຍາກປານໃດສຳລັບປັດຈຸບັນ ເພາະມີ ສັງຄາມະຕິ ແລະຊົງອະນຸຍາດໃຫ້ເຮັດໄດ້ຫຼາຍວີທິເຊັ່ນ ການເລືອກຜ້າ, ການຫາຜ້າ, ກຳນົດອາຍຸ ແລະຊົນຊັ້ນ ຕະຫຼອດວິທິເຮັດນັ້ນກໍມີດັ່ງນີ້:
໑. ເຮັດເປັນຜ້າມະຫາກະຖິນ(ຕັ້ງກອງມະຫາທານອັນໃຫຍ່ມີບໍຣິຂານ ແລະບໍຣິວານອັນຫຼາຍ ແລະຊັກ ຊວນອວນຮຽກພີ່ນ້ອງລູກຫຼານທັງຢູ່ໃກ້ຢູ່ໃກມາຮ່ວມເປັນເຈົ້າພາບ ຮ່ວມອະນຸໂມທະນາ ຫ້າງຫາກະກຽມຫຼາຍວັນ)
໒. ຈຸລະກະຖິນ ຫຼືກະຖິນ (ຄືກະຖິນທີ່ບໍ່ໄດ້ກະກຽມຟ້າວເຮັດຟ້າວທຳໃຫ້ແລ້ວໃນມື້ໜຶ່ງວັນດຽວ ຈະມີບໍລິ ວານ ຫຼືບໍລິຂານຫຼາຍນ້ອຍພຽງໃດກໍໄດ້ ຂໍພຽງແຕ່ໃຫ້ມີຜ້າຈີວອນ ໑ ຜືນຂຶ້ນໄປເປັນອັນໃຊ້ໄດ້ ພ້ອມທັງບໍລິວານ ທີ່ຫາໄດ້).
໓. ກະຖິນສາມັກຄື (ຄືກັບຜ້າມະຫາກະຖິນທຸກຢ່າງຕ່າງແຕ່່ວ່າມີເຈົ້າພາບຫຼາຍຄົນ ຈະເປັນບຸກຄົນ ຫຼືອົງກອນຍ່ອມໄດ້ທັງນັ້ນ)
໔. ກະຖິນຕົກຄ້າງ (ຈະເຮັດແບບໃດກໍໄດ້ໃນ ໓ ແບບທີ່ວ່າມາ ພຽງແຕ່ວ່າວັດທີ່ໄປທອດນັ້ນບໍ່ມີໃຜປັກກະ ຖິນໄວ້ກ່ອນ ຫຼືວ່າປີນີ້ບໍ່ມີເຈົ້າພາບໃດມາທອດແນ່ນອນ ກໍໄປທອດຖວາຍວັດນັ້ນ ແມ່ນວິທີການແກ້ໄຂກະຖິນ ຕົກຄ້າງ).
ກະຖິນເປັນຊື່ຂອງສັງຄະກັມ ຄືກິດຈະກັມຂອງສົງ(ສົງໝາຍເຖິງໝູ່ ເຖິງຄະນະ) ຕ້ອງມີການສູດ ການ ປະກາດ ຄວາມເຫັນຊອບຈາກທີ່ປະຊຸມສົງ ໃນການທີ່ຈະມອບຜ້າກະຖິນໃຫ້ແກ່ພຣະພິກຂຸອົງໃດອົງໜຶ່ງ ເມື່ອ ທຳຈີວອນສຳເຣັດແລ້ວດ້ວຍຄວາມຮ່ວມມືຂອງພິກຂຸສົງທັງຫຼາຍ (ດຽວນີ້ພຣະສົງບໍ່ໄດ້ຕັດຜ້າຈີວອນເອງ) ເພື່ອ ຈະໄດ້ເປີດໂອກາດຂະຫຍາຍເວລາໃຫ້ພຣະພິກຂຸອົງອື່ນເຮັດ ຫຼືຮັບຈີວອນໄດ້ອີກ ຈຶ່ງມີພຸດທານຸຍາດໃຫ້ຂະ ຫຍາຍເວລາໄປຮອດເດືອນ ໔ ເພັງ, ທັງນີ້ກໍເພາະສະໄໝພຸດທະການນັ້ນການຫາຜ້າມາເຮັດຈີວອນ ແມ່ນຫາ ກັນໄດ້ໂດຍຍາກ ແລະກໍບໍ່ຊົງອະນຸຍາດໃຫ້ພິກຂຸສະສົມຜ້າໄວ້ເກີນ ໑໐ ວັນ ແຕ່ເມື່ອພຣະພິກຂຸອົງໃດ ໄດ້ຊ່ວຍ ກັນທຳຈີວອນ ຄືຮ່ວມສັງຄະກັມ ຫຼືຮ່ວມອະນຸໂມທະນາກະຖິນ ຊົງອະນຸຍາດໃຫ້ສະແຫວງຫາຜ້າ ແລະເກັບ ສະສົມຈີວອນໄດ້ຕົຈົນຕະຫຼອດລະດຸໜາວ ຈົນເຖິງ ໑໕ ຄ່ຳ ເດືອນ ໔ ວິທີເກັບຜ້ານີ້ຊົງຮຽກວ່າ “ວິກັບ” ເລີຍ ຈາກເດືອນ ໔ ເພັງໄປໃຫ້ສະຫຼະຜ້າ ດ້ວຍການຖອນຜ້າ, ຈາກຄວາມໝາຍຂ້າງເທິງນີ້ ມີຄວາມກ່ຽວຂ້ອງກັນ ຄື ເມື່ອສົງທຳສັງຄະກັມເຣື່ອງຜ້າກະຖິນແລ້ວ ສົງທຳການອະນຸໂມທະນາ ຄືສະແດງຄວາມຍິນດີ ວ່າໄດ້ການກະ ຖິນແລ້ວ, ຄຳວ່າການກະຖິນນັ້ນ ຄືການຄາດຜ້າ ກະຜ້າ ແລະທາບຜ້າລົງກັບໄມ້ ເພື່ອຕັດຫຍິບ ຍ້ອມເຮັດເປັນ ຜືນ ແລ້ວກຳນົດເອົາຜືນໃດຜືນໜຶ່ງໃນ ໓ ຜືນນັ້ນເຮັດເປັນກະຖິນ.
ຍັງມີຄຳອີກຄຳໜຶ່ງ ທີ່ເຮົາໄດ້ຍິນສະເໝີສຳລັບຜູ້ທີ່ຈະທອດກະຖິນ ຄື ການປັກກະຖິນ ຄືການ ຈ່ອງກະ ຖິນ ໝາຍເຖິງການສະແດງເຈດຈຳນົງວ່າຈະທອດກະຖິນໃນວັດນີ້ ຈະເປັນດ້ວຍວາຈາ ຫຼືດ້ວຍລາຍລັກອັກ ສອນ ແຕ່ເທົ່າທີ່ນິຍົມກັນນັ້ນແມ່ນດ້ວຍລາຍລັກອັກສອນ ຄືຂຽນເຈດຈຳນົງລົງໄປ ແລ້ວເອົາໄປຜິດປະກາດໄວ້ ໃນວັດບ່ອນທີ່ຄົນເຫັນງ່າຍ ຈະເປັນສາລາໂຮງທັມ, ສິມ ກຸຕິເຈົ້າອາວາດ ເມື່ອຈ່ອງແລ້ວກໍຕ້ອງນຳຜ້າກະຖິນ ໄປທອດຖວາຍພາຍໃນກຳນົດເວລາ ໑ ເດືອນ ຕາມກຳນົດທາງທັມວິໄນດັ່ງທີ່ກ່າວແລ້ວ.
ອີກຄຳໜຶ່ງ ທີ່ມັກໄດ້ຍິນໃນຂະນະທີ່ທອດກະຖິນນັ້ນ ຄືຄຳວ່າ “ອະປະໂລກກະຖິນ” ໝາຍເຖິງພຣະພິກ ຂຸອົງໃດອົງໜຶ່ງກ່າວຂຶ້ນໃນທີ່ປະຊຸມ ຖາມຄວາມເຫັນຊອບວ່າຄວນມີການການກະຖິນບໍຫຼືບໍ່ ? ເມື່ອເຫັນຊອບ ຮ່ວມກັນແລ້ວ ຄວນຖວາຍແກ່ພຣະພິກຂຸອົງໃດ ? ການປຶກສາຫາລືການຖາມຄວາມເຫັນເຊັ່ນນີ້ຮຽກວ່າອະປະ ໂລກ(ອ່ານວ່າ ອະ-ປະ-ໂຫຼກ) ເມື່ອອະປະໂລກແລ້ວ ກໍຕ້ອງສູດປະກາດເປັນການສົງ ຈຶ່ງຖືວ່າເປັນສັງຄະກັມ ຫຼືກະຖີນັຕຖາກິດ ດັ່ງທີ່ກ່າວໄວ້ແລ້ວ.
ມີຂໍສົງໄສອີກຢ່າງໜຶ່ງວ່າ ວັດທີ່ບໍ່ມີສິມທອດຖວາຍຜ້າກະຖິນໄດ້ບໍ ? ຄວາມຈິງແລ້ວການທອດກະຖິນ ນັ້ນຈະທອດທີ່ໃດກໍໄດ້ ທອດທີ່ວັດບ້ານ, ວັດປ່າ, ສຳນັກສົງທີ່ບໍ່ແມ່ນວັດ ແຕ່ພຣະສົງໄປຈຳພັນສາຢູ່ ກໍຍ່ອມໄດ້ ທັ້ງ ແຕ່ເວລາທຳສັງຄະກັມນັ້ນພຣະສົງກໍຕ້ອງໄປທຳກັນຢູ່ສິມ ຫຼືເຂດທີ່ສົງກຳນົດແລ້ວ, ເຊັ່ນໄປສູດຢູ່ສິມໃນວັດ ທີ່ມີສິມ ຫຼືກຳນົດສະຖານທີ່ຕ່າງໆຕາມພຣະວິໄນກຳນົດ (ໃຫ້ເບິ່ງໃນພຣະວິໄນວ່າດ້ວຍສິມ), ທັງນີ້ກໍມີຄຳ ຖາມທີ່ວ່າ “ວັດວັດບໍ່ມີພຣະມີແຕ່ສາມະເນນເດ ຖອດກະຖິນໄດ້ບໍ ?” ຕ້ອງຕອບວ່າ “ບໍ່ໄດ້” ເພາະວ່າ “ຄຳວ່າ ພິກຂຸສົງ” ຈຶ່ງໝາຍເຖິງພຣະພິກຂຸແຕ່ ໔ ອົງຂຶ້ນໄປ, ແລ້ວວັດມີພຣະແຕ່ ໓ ອົງເດຖອດກະຖິນໄດ້ບໍ ? ກໍຕອບ ໃນທຳນອງດຽວກັນວ່າ “ເພາະກະຖິນເປັນສັງຄະກັມ ຕ້ອງມີພຣະພິກຂຸສົງແຕ່ ໔ ອົງຂຶ້ນໄປ ແມ່ນແຕ່ມີພຣະ ເກີນ ໕ ອົງ ແຕ່ວ່າພຣະສົງທີ່ອະທິຖານເຂົ້າພັນສາພຽງແຕ່ ໓ ອົງ ຫຼືພຣະສົງບາງອົງຂາດພັນສາກໍຖວາຍຜ້າ ກະຖິນບໍ່ໄດ້ ແຕ່ກໍມີການອະນຸໂລມເຮັດກັນມາ ເນື່ອງຈາກວ່າວັດບາງວັດດຽວນີ້ ຫາພຣະເກີນຫ້າອົງຈຳພັນສາ ຍາກແລ້ວ.
ໃນປັດຈຸບັນນີ້ ມີຜູ້ຖວາຍຜ້າກະຖິນກັນຢ່າງແຜ່ຫຼາຍ ດ້ວຍປັດໄຈຫຼາຍປະການ ເຊັ່ນ ຄົນຮັ່ງມີຫຼາຍຂຶ້ນ, ການຫາຜ້າໄດ້ງ່າຍຂຶ້ນ, ດັ່ງທີ່ກ່າວໄວ້ແລ້ວໃນຕອນຕົ້ນວ່າການຫານຜ້າມາເຮັດກະຖິນນັ້ນມີລັກສະນະເຊັ່ນ ໃດ, ໂດຍສະເພາະແລ້ວແມ່ນການທີ່ຫາຜ້າມາເຮັດກະຖິນນັ້ນ ແມ່ນວ່າຫາຊື້ເອົາຕາມຮ້ານແມ່ນມີຫຼາຍ ການ ເຮັດຜ້າກະຖິນໃນເມື່ອກ່ອນຕ້ອງໄມ້ສະດຶງ ຈຶ່ງເລີກໃຊ້ກັນໄປໂດຍປະຣິຍາຍ ແລະອີກຢ່າງໜຶ່ງການນິຍົມກັນ ເຮັດບຸນກະຖິນຢ່າງແຜ່ຫຼາຍໃນທົ່ວປະເທດນັ້ນ ຖືເປັນປະເພນີນິຍົມທີ່ກໍ່ໃຫ້ເກີດມະຫາກຸສົນຫຼາຍຢ່າງ ໂດຍສະ ເພາະແລ້ວຖືເປັນການປົກປັກຮັກສາ ແລະສືບທອດຳພຣະພຸດທະສາສນາໃຫ້ຍືນຍົງສະຖາພອນໄປທົ່ວກາລະ ອາວະສານ ແລະການທອດກະຖິນຍັງເປັນການສ້າງສາທາລະນະປະໂຫຍດໃຫ້ແກ່ສາສນາ ກໍຄືຊາດ ໂດຍທີ່ ປັດໃຈເງິນຄຳທີ່ໄດ້ຈາກການອະນຸໂມທະນາບຸນຂອງຍາດພີ່ນ້ອງນັ້ນ ຍັງໄດ້ເອົາໄປປະຕິສັງສອນວັດ, ໂຮງຮຽນ ຂອງວັດ ຫຼືຂອງບ້ານໄດ້ ນັບວ່າພັດທະນາຊາດສາສນາໄປພ້ອມໆກັນ.
ສະນັ້ນ, ຍາດໂຍມຜູ້ຫວັງຄວາມສຸກຄວາມຈະເລີນໃນໂລກນີ້ ຈົ່ງຂ້ຽວເຮັດຂ້ຽວທຳ ຄັນເຮົາໄປລໍເວລາ ກໍກາຍເປັນການປະໝາດໃນຊີວິດ ແລະຊັບສິນ ເພາະທຸກຢ່າງບໍ່ແນ່ນອນນັ້ນເອງ.

ຂ່າວບຸນຜ້າປ່າສາມັກຄີ ທອດຖວາຍທີ່ວັດບ້ານຫາດຍືນ ເມືອງບໍລິຄັນ ແຂວງບໍລິຄໍາໄຊ

ຂ່າວບຸນຜ້າປ່າສາມັກຄີ
ທອດຖວາຍທີ່ວັດບ້ານຫາດຍືນ ເມືອງບໍລິຄັນ ແຂວງບໍລິຄໍາໄຊ
---
ຄະນະສົງວັດວິຈິດທັມມາຣາມ ແລະຄະນະອົງການຈັດຕັ້ງບ້ານວຽງຈະເລີນ ເມືອງໄຊເຊດຖາ ນະຄອນ ຫຼວງວຽງຈັນ, ໄດ້ພ້ອມກັນຈັດຕັ້ງກອງຜ້າປ່າສາມັກຄີ ເພື່ອຈະໄປທອດຖວາຍທີ່ວັດບ້ານຫາດຍືນ ເມືອງບໍລິຄັນ ແຂວງບໍລິຄໍາໄຊ.

ວັດຖຸປະສົງ ແລະເປົ້າໝາຍ:
1. ຮີບໂຮມປັດໄຈຈາກສາທຸຊົນໄປສົມທົບການສ້າງວັດບ້ານຫາດຢືນ.
2. ໄປສ້າງສາຍສໍາພັນສາມັກຄືລະຫວ່າງວັດ, ບ້ານ ແລະປະຊາຊົນ.
3. ໄປຢ້ຽມຢາມບ້ານເກີດຂອງທ່ານຄໍາຈັນ ຄູນປະເສີດ ເຊິ່ງເຄີຍເປັນຜູ້ມີຄຸນຕໍ່ປະເທດຊາດ, ກໍຄືລູກຫຼານ ຊາວບໍລິຄຳໄຊ ແລະບ້ານວຽງຈະເລີນ.

ວັນເວລາການເດີນທາງ ແລະຈັດງານບຸນ.
- ວັນສຸກ ທີ 20/05/11 ຫຼັງຈາກຮິບໂຮມປັດໄຈໄດ້ແລ້ວ ກຽມອອກເດີນທາງ ເວລາ 08:00 ໂມງ, ຮອດແລ້ວ ຕອນແລງສູດປະຣິດຕະມຸງຄຸນ.
- ວັນເສົາ ທີ 21/05/11 ຕອນເຊົ້າຕັກບາດຖວາຍສັງຄະທານ ແລະທອດຜ້າປ່າ, ຫຼັງຈາກນັ້ນອອກເດີນທາງ ໄປລົງຫາດຍືນ ທ່ອງທ່ຽວທໍາມະຊາດ ຊາວບ້ານກຽມອາຫານ ແລະລ້ຽງ ແລະຮັບປະທານອາຫານທໍາມະ ຊາດ ທີ່ຊາວບ້ານຊອກຫາ ກຽມໄວ້ແລ້ວ ຈົນຮອດແລງ.
- ວັນອາທິດ ທີ 22/05/11 ຫຼັງຈາກຮັບປະທານອາຫານເຊົ້າແລ້ວ ເວລາ 08:00 ໂມງ, ອອກເດີນທາງກັນ ວຽງຈັນ ໂດຍສະຫວັດດີພາບ.

ໝາຍເຫດ:
- ຂໍແຜ່ສາດຍາວ, ຖ້ວຍ, ຖາດ, ພາເຂົ້າ ແລະຜ້າສະບົງຈີວອນນໍາຍາດໂຍມ ຕາມກໍາລັງສັດທາ.
- ທ່ານມີຈຸດປະສົງຢາກຮ່ວມເດີນທາງ ກະຣຸນາຕິດຕໍ່ກັບນາງຄຳສອນ ສຸພັນທອນ ເລຂາພັກບ້ານ ທີ່ຫ້ອງ ການບ້ານ ໂທ: 7750-9389 ຫຼືກຳມະການທີ່ທ່ານຮູ້ຈັກ ຄ່າລົດ 150.000 ກີບ.

ກໍາມະການຈັດງານບຸນປະກອບດ້ວຍ
ພຣະອາຈານເນືອງພິລັກ ໂຊຕິທອນ ເຈົ້າອະທິການວັດ
ທ່ານນາງຄຳສອນ ສຸພັນທອນ ເລຂາພັກບ້ານ
ທ່ານບຸນຖັນ ສຸວັນນະສິດ ນາຍບ້ານໆວຽງຈະເລີນ
ທ່ານຄຳເພົ້າ ກັດຕະຍະວົງ ຮອງປະທານແນວໂຮມບ້ານ
ທ່ານທອງສະຫວັດ ທອງປະເສີດ ຄະນະແນວໂຮມ
ນາງບົວຈັນ ເຫມມະວັນ ປະທານສະຫະພັນແມ່ຍິງບ້ານ
ທ່ານພູວານ ເກດຕະວົງ ຮອງແນວໂຮມບ້ານ
ນາງຈັນທອນ ບຸດຕະວົງ ຄະນະແນວໂຮມບ້ານ
ທ່ານເພັດສາຄອນ ຫົວໜ້າ ປ.ກ.ສ ບ້ານ
ທ່ານປ້າຈັນດີ ຄະນະແນວໂຮມບ້ານ
ທ່ານແມ່ຕູ້ອ່ອນສີ ພຣົມມະໄກສອນ ຄະນະແນວໂຮມບ້ານ
ທ່ານຍາແມ່ອ່ອນຈັນ ຈະເລີນສຸກ ຄະນະແນວໂຮມ
ທ່ານບຸນທັນ ວົງດາຣາ ຄະນະແນວໂຮມ
ທ່ານແມ່ບຸນທັນ ອຸດົມ ຄະນະແນວໂຮມ
ທ່ານປ້າຮັ່ງ ຄະນະແນວໂຮມ
ທ່ານປ້າຈັນດອນ ຄະນະແນວໂຮມ
ທ່ານນາງລຽນ ຄະນະແມ່ຍິງ
ທ່ານນາງສີມອນ ພ້ອມຄອບຄົວ
ທ່ານນາງບົວຄຳ ພ້ອມຄອບຄົວ
ທ່ານທອງເສີມ ພ້ອມຄອບຄົວ
ທ່ານນາງມາລີສີສະໝອນ ບຸນຊ່ວຍ ພ້ອມຄອບຄົວ
ທ່ານນາງແສງວິໄລ ພ້ອມຄອບຄົວ
ທ່ານບຸນຮຽງ ພ້ອມຄອບຄົວ