ແກ້ກັມ

- ມີຫຼາຍຄົນຢ້ານກັມ (ເກືອບທຸກຄົນ ຢ້ານກັມ)
- ມີຫຼາຍຄົນບໍ່ເຊື່ອເລື່ອງກັມ (ມີຄົນຈຳນວນໜຶ່ງ ວ່າກັມບໍ່ໄດ້ເຮັດໃຫ້ເຂົາດີ ແລະຊົ່ວ), ຄົນເລົ່ານີ້ ພະຍາຍາມບອກເຂົາເອງ ແລະຄົນອື່ນວ່າ ເຂົາດີເພາະເຂົາຊົ່ວໄດ້ ເພາະເຂົາເອງ.
- ໃນຄໍາວ່າ ເຂົາດີ ຫຼືຊົ່ວ ເພາະເຂົາເອງນັ້ນ ເຂົາກໍາລັງເວົ້າເລື່ອງກັມ ໂດຍທີ່ບໍ່ໄດ້ກ່າວເຖິງຕົວກັມເລີຍ ແລ້ວເຂົາກໍາລັງ ແລະພະຍາມປະຕິເສດມັນ ແຕ່ມັນກໍເຮັດໃຫ້ ເຂົາດີ ແລະຊົ່ວຢູ່ນັ້ນແລ.
- ເມື່ອມະນຸດ ມີດີ ມີຊົ່ວ ມີສຸກ ມີທຸກ ກິນ ກາມ ກຽດ ເກີດ ແກ່ ເຈັບ ຕາຍ ອຸກ ອັ່ງ ທັ່ງ ທວງ ເສົ້າ ໂສກ ເສັຍໃຈ ຢາກຮັ່ງ ຢາກມີ ຢາກດີ ຢາກໄດ້ ໃນເງິນ ຄໍາ ກໍາ ແກ້ວ ເສື້ອ ຜ້າ ອາພອນ ເຮືອນ ລົດລານ ພາຫານະ ອື່ນໆ ແມ່ນກະທັງບໍ່ຢາກໄດ້, ບໍ່ຢາກເປັນ ຫຼືຢາກຂຶ້ນໄປເກີດທີ່ສະຫວັນມະຫານິພພານ ກໍແມ່ນກິເລສ ອັນເປັນຜົນ ທີ່ເກີດຈາກກັມ.

ກັມມຸນາ ວັດຕາຕິ ໂລໂກ = ສັດໂລກ ຍ່ອມເປັນໄປຕາມກັມ.

- ກັມ ແມ່ນຫຍັງລະ ກັມແມ່ນໜ້າທີ່ ການງານ ແລະພັນທະກິດຂອງມະນຸດ ທີ່ຕ້ອງເຮັດຕ້ອງທໍາ.
- ມະນຸດ ເປັນໄປຕາມກັມ
- ມະນຸດ ເກີດມາໃນໂລກ ທຸກຄົນຕ້ອງມີກັມ.
- ສະນັ້ນ ກັມຈຶ່ງເປັນຂອງມະນຸດທີ່ເກີດມາໃນໂລກ.

- ຕັດກັມ : ຫາກມະນຸດຈະຕັດກັມ ມະນຸດຕ້ອງບໍ່ເກີດ ຄືຕັດຮາຂອງຄວາມບໍ່ເກີດໃຫ້ສິ້ນ ຈຶ່ງບໍ່ມີກັມ ຫາກມະນຸດຍັງຕ້ອງເກີດຢູ່ ມະນຸດຕ້ອງມີກັມ
- ຕັດກັມ : ກໍຄືຕັດກິເລສ
- ວິທີຕັດກິເລສ : ກໍຄືຕັດວິບາກ.

- ວິທິຕັດວິບາກກັມ : ກໍຄື ຫຼັກຂອງການທານ, ສີນ ແລະພາວະນະ ສະມະຖະແລະວິປັດສະນາ ເພື່ອຕັດກິເລສ.
- ຫາກມະນຸດ ຈະຕັດກັມ ຕັດບໍ່ຂາດ.
- ທໍາໄດ້ແຕ່ພຽງແກ້ກັມ ຄື:
1. ເກີດຂື້ນມາ ເມື່ອເຮົາຮູ້ວ່າເຮົາທໍາຊົ່ວຫຼາຍ ເຮົາເປັນທຸກ ໄປແກ້ເຫດ ທີ່ກໍ່ໃຫ້ເກີດທຸກ ກໍຈະກາຍເປັນການແກ້ກັມ.
2. ຫາກເກິດມາ ທໍາດີແລ້ວເປັນສຸກ ກໍສົ່ງເສິມ ກັມນັ້ນ ດ້ວຍການເຮັດທາງຖືກ ແລ້ວກໍຈະເກີດເປັນຄວາມຈະເລີນ ງອກງາມກັມຊົ່ວກໍຈະນ້ອຍລົງ ກັມດີຈະເພິ່ມຂຶ້ນ.

ຄວາມເຊື່ອ ແລະສິດທິຂອງຄວາມເຊື່ອ

- ຄວາມເຊື່ອ ເປັນສິດຂອງແຕ່ລະບຸກຄົນ ໃນຣັຖທັມມະນູນຂອງ ສປປ.ລາວ ລັດໄດ້ໃຫ້ສິດທິແກ່ປະຊາຊົນວ່າ ເຊື່ອ ຫຼືບໍ່ເຊື່ອໃນສາສນາ.
- ໝາຍຄວາມວ່າ ທຸກຄົນມີສິດທິຈະເຊື່ອບໍ່ເຊື່ອໃນເລື່ອງຂອງສາສນາ.
- ກ່ຽວກັບຄວາມເຊື່ອນີ້ ຈະອະທິບາຍເປັນເລື່ອງໆໆໆ ໄປມີ 3 ເລື່ອງ

1. ເລື່ອງທີ 1 - ໝໍມໍຄົນໜຶ່ງ ອາໄສດູມໍເປັນການລ້ຽງຊີບ ເຂົາໄດ້ຮູ້ແລ້ວວ່າເຂົາຈະຕາຍໃນບໍ່ຊ້າ ເຂົາມີລູກຊາຍ 2 ຄົນ ແລະເຂົາກໍມອງເຫັນວ່າລູກຊາຍເຂົາທັງສອງຄົນນັ້ນ ເມື່ອເຂົາໝົດບຸນໄປ ລູກຂອງເຂົາຈະເປັນເຊັ່ນໃດ.
- ດ້ວຍເຫດນັ້ນ ເຂົາຈຶ່ງຮຽກລູກຂອງເຂົາທັງສອງມາພ້ອມໜ້າກັນແລ້ວບອກວ່າ ເມື່ອພໍ່ຈາກໄປແລ້ວໃຫ້ລູກທັງສອງຮັກກັນ ອ້າຍໃຫ້ເບິ່ງແຍງນ້ອງ ນ້ອງໃຫ້ເບິ່ງແຍງອ້າຍ ຢ່າຜິດຂ້ອງຕ້ອງຖຽງກັນ ລະອາຍຊາວບ້ານເຂົາ, ພໍ່ເອງບໍ່ນານກໍຈາກພວກລູກໄປແລ້ວ, ພໍ່ບໍ່ມີອັນໃດຈະໃຫ້ພວກລູກໆໆ ມີແຕ່ຄໍາທີ່ພໍ່ຝັງໄວ້ໃນພື້ນດິນນີ້ ເມື່ອພໍ່ຈາກໄປແລ້ວ ໃຫ້ລູກທັງສອງແບ່ງດິນເຄິ່ງກັນ ແລະໃຫ້ພວກລູກຂຸດເອົາຄໍາທີ່ພໍ່ຝັງດິນໄວ້ນັ້ນຂຶ້ນມາໃຊ້ລ້ຽງຊີວິດເດີ, ອີກອັນໜຶ່ງ ພໍ່ຊິທວາຍລູກທັງສອງໄວ້ ອ້າຍຈະທຸກ ສ່ວນນ້ອງຫຼ້າຈະສະບາຍ ໃຜເປັນຈັ່ງໃດໃຫ້ເບິ່ງແຍງກັນ.
- ເປັນເວລາບໍ່ເຫິງ ໝໍມໍຄົນນັ້ນ ກໍຕາຍຈາກລູກເຂົາທັງສອງ, ເມື່ອພໍ່ຈາກໄປແລ້ວສອງອ້າຍນ້ອງຈຶ່ງມາຕົກລົງປັນມູນກັນ ນ້ອງຊາຍຈໍາຄໍາຂອງພໍ່ໄວ້ວ່າພໍ່ຝັງຄໍາໄວ້ໃນຟື້ນດິນ ຈຶ່ງຂໍເອົາດິນຕອນທີ່ປຸກເຮືອນເພາະເຂົາເຂົ້າໃຈວ່າ ພໍ່ຂອງເຂົາຕ້ອງຝັງດິນໄວ້ກະລ່າງເຮືອນແນ່ນອນ, ອ້າຍຂອງເຂົາຈຶ່ງໄດ້ມອບດິນສ່ວນທີ່ປຸກເຮືອນໃຫ້ນ້ອງຊາຍ ສ່ວນເຂົາໄດ້ພາປຸກເຮືອນຂຶ້ນໃໝ່ ໃສ່ດິນທີ່ເປັນສົມບັດຂອງຕົນ.
- ທາງອ້າຍ ເຊື່ອວ່າພໍ່ຂອງຕົນນັ້ນ ບໍ່ມີຄໍາຈິງດອກ ຄັນເພີ່ນມີແທ້ໆ ເພິ່ນຕ້ອງໄປຂຸດເອົາມາລ້ຽງລູກແຕ່ຍັງມີຊີວິດພຸ້ນແລ້ວ ເພິ່ນບໍ່ປະໃຫ້ຕົນເອງ ແລະລູກໆທຸກແນ່ນອນ, ຄໍາໃນຄວາມໝາຍຂອງພໍ່ຄົງຈະແມ່ນມີຄວາມໝາຍວ່າ ດິນກໍຄືຄໍາທີ່ມີຣາຄາ ໃຜໝັ່ນສ້າງໝັ່ນສາ ກໍມີເງິນມີຄໍາ ແລະທາງອ້າຍຍັງເຊື່ອຄໍາພໍທວາຍວ່າ ເຂົາຈະທຸກ ຈຶ່ງທົນລໍາບາກ ຂຸດດິນປູກຕົ້ນໄມ້ ໝາກໄມ້ໄວ້ອ້ອມເຮືອນ, ບໍ່ເຖິງປີກໍອອກດອກແຕກຜົນ ເກັບໄປຂາຍລ້ຽງຊີວິດ.
- ສ່ວນທາງນ້ອງຊາຍ ເມື່ອໄດ້ດິນເປັນກັມມະສິດຂອງຕົນແລ້ວ ທຸກວັນບໍ່ເຮັດຫຍັງໄດ້ແຕ່ຂຸດດິນເລີກເປັນແມັດ ເພື່ອຊອກຫາຄໍາທີ່ພໍ່ບອກວ່າຝັງໄວ້ໃນດິນ, ຂຸດຈົນທົ່ວດິນຂອງຕົນ ຈົນບໍ່ມີບ່ອນວ່າງກະບໍ່ເຫັນຄໍາ ທີ່ພໍ່ສັ່ງໄວ້, ຈຶ່ງຂໍປ່ຽນກັບດິນຂອງອ້າຍ ພ້ອມທັງບອກວ່າ ສົງໄສພໍ່ຝັງຄໍາໄວ້ດິນອ້າຍ, ອ້າຍກໍພະຍາມຫ້າມປາມ ແລະໃຫ້ເຫດຜົນ ແຕ່ເຂົາກະບໍ່ເຊື່ອ ເຂົາຈຶ່ງບອກວ່າ ຕ້ອງມີຄໍາແນ່ນອນ ພໍໍ່ຍັງທວາຍເຂົາອີກວ່າເຂົາຊິສະບາຍ, ຍ້ອນບໍ່ຊາຄວາມຍາກ ແລະດ້ວຍຄວາມຮັກນ້ອງຊາຍຈຶ່ງຕາມໃຈ, ອ້າຍຈຶ່ງຕົກລົງປ່ຽນດິນກັບນ້ອງ ເມື່ອປ່ຽນດິນແລ້ວ ອ້າຍກໍຫາແນວພັນຕົ້ນໄມ້ທີ່ໃຫ້ຜົນມາປູກໄວ້ດິນທີ່ຂຸດແລ້ວນັ້ນ ຕົ້ນໄມ້ຈັ່ງແມ່ນງາມ ບໍ່ເຖິງປູກຫຍັງລົງໄປກໍໃຫ້ຜົນ ແລະງາມໂດຍທີ່ບໍ່ຕ້ອງຂຸດດິນໃຫ້ເໝື່ອຍ.
- ສ່ວນຝ່າຍນ້ອງເມື່ອໄດ້ປ່ຽນດິນກັບອ້າຍແລ້ວ ກໍບໍ່ເຮັດຫຍັງເກີດເປັນມື້ມາ ມີແຕ່ແບກຈົກແບກສຽງລົງໄປຂຸດດິນເພື່ອຫາໄຫຄໍາທີ່ພໍ່ຝັງໄວ້ ຂຸດຈົນທົ່ວດິນກໍບໍ່ເຫັນໄຫຄໍາ ເຂົາຈຶ່ງມາສະ ເດືອກວ່າສົງໄສພໍ່ຕົວະເຂົາ, ເຂົາຈຶ່ງຄິດວ່າ ມີທາງດຽວຈະໄດ້ເງິນມາລ້ຽງຊີບ ຄືຂາຍດິນນີ້ແລ້ວເອົາເງິນໄປລົງທຶນ.
- ເຂົາໄດ້ມາປຶກສາກັບອ້າຍຂອງເຂົາ ອ້າຍກໍຫ້າມປາມ ແຕ່ເຂົາບໍ່ຟັງ ເຂົາຍັງເຊື່ອວ່າເຂົາຈະສະບາຍ ຕາມຄວາມພໍ່ສັ່ງ ອ້າຍຂອງເຂົາກໍບໍ່ຊາຄວາ ຈຶ່ງຕົກລົງຊື້ດິນຂອງນ້ອງໄວ້ ດ້ວຍລາຄາທີ່ແພງກວ່າ ທີ່ດິນ ເພາະເຂົາໄດ້ເງິນຈາກການປູກພືດໃນດິນຂອງນ້ອງຊາຍນັ້ນ, ຈຶ່ງມີກິນມີໃຊ້ມາ, ຝ່າຍນ້ອງຊາຍໄດ້ເງິນແລ້ວ ກໍລາອ້າຍເຂົ້າໄປໃນເມືອງ ເພື່ອທໍາການ ຄ້າຂາຍ, ສ່ວນອ້າຍເມື່ອໄດ້ດິນ ທີ່ນ້ອງຊາຍຂຸດຖິ່ມໄວ້ແລ້ວ ກໍຫາໝາກທຖົ່ວ ໝາກພິກ ໝາກແຕງ ແລະຜັກອື່ນໆ ຕລອດທັງຕົ້ນໄມ້ໃຫ້ໝາກຍາວນານມາປູກ ຜົນຜລິດແຕກດອກ ອອກຜົນດີ ເພາະດິນຖືກຂຸດດີແລ້ວ.
- ເປັນເວລາ 3 ປີຝ່າຍອ້າຍໄດ້ທໍາການກະເສດ ປູກຜັກຫັກຫຍ້າໃນດິນບ້ານຂອງຕົນ ກໍມີເງິນມີຄໍາດ້ວຍການຂາຍພືດຜັກ ຈຶ່ງໄດ້ປຸກເຮືອນຫຼັງບັກໃຫຍ່ ລ້ຽງລູກລ້ຽງເມັຍ ຍັງບໍ່ພເທົ່ານັ້ນ ຊາວບ້ານຂັດສົນເລື່ອງເງິນໆຄໍາໆ ເຂົາກໍມີໃຫ້ກູ້ໃຫ້ຢືມ ແລະສັບຊ່າວແລກປ່ຽນ ໄຖ່ຖອນ ຊວດຈໍາເອົາວັດຖຸ ດິນດອນຕອນຫຍ້າ ເລີຍກາຍເປັນຄົນມີຖານະ ມີເງິນມີຄໍາ ລື່ນບ້ານລື່ນເມືອງໃນເຂດນັ້ນ ໃຜໆກໍນັບໜ້າຖືຕາ.
- ຝ່າຍນ້ອງຊາຍຫາຍໜ້າໄປໃນເມືອງ 3 ປີ ກໍກັບມາຫາອ້າຍດ້ວຍໃບໜ້າເສົ້າສ້ອຍ ໄປຄ້າຂາຍຫງາຍມືກໍຫຼຸບຈົມ ຍັງແຕ່ເສື້ອຄາຄິງ ອ້າຍຈຶ່ງຮັບລ້ຽງໄວ້ ແລະມອບດິນສ່ວນໜຶ່ງໃຫ້ນ້ອງ ແລະແຕ່ງເມັຍໃຫ້ ທັງສອງອ້າຍນ້ອງກໍຢູ້ນໍາກັນຢ່າງມີຄວາມສຸກ ໃນຖານະເປັນຜູ້ຊ່ວຍອ້າຍທໍາການຄ້າຂາຍ ເບິ່ງແຍງທຸຣະກິດຂອງອ້່າຍ.

ນິທານເລື່ອງນີ້ສອນໃຫ້ຮູ້ວ່າ ຄວາມເຊື່ອນັ້ນ ຖ້າໄຮ້ເຫດຜົນກໍນໍາຄວາມຫຍຸ້ງຍາກສັບສົນ ແລະເຮັດໃຫ້ຄົນເສັຍເວລາໄປເຫິງນານ ກວ່າຈະຟື້ນສະຕິໄດ້ທຸກຢ່າງກໍໝົດໄປແລ້ວ.

2, ເລື່ອງທີ 2 (ເປັນນິທານສະໄໝໃໝ່ ແລະພົບເຫັນເອງ)
- ທ້າວມີ(ນາມສົມມຸດ) ເປັນຄົນພື້ນຖານບ້ານບໍ່ໂອ ຄອບຄົວເຂົາຈຶ່ງສົມບູນພູນສຸກ ເຂົາເອງເຮັດການທີ່ກະຊວງກໍ່ສ້າງ, ໄລຍະໜຶ່ງລັດຖະບານເປີດນະໂຍບາຍ ເສດຖະກິດຄອບຄົວ ເຂົາຈຶ່ງລາການອອກມາເຮັດທຸຣະກິດ. ຍ້ອນເຂົາມີຄວາມຮູ້ດ້ານການກໍ່ສ້າງເຂົາ ເຂົາາຈຶ່ງຕັ້ງບໍຣິສັດກໍ່ສ້າງຈໍາກັດ, ຮັບເໝົາກໍສ້າງທົ່ວໄປ ຍ້ອນເປັນຄົນພື້ນຖານ ແລະມີສັບສິນຫຼາຍຢູ່ແລ້ວ ເຂົາຈຶ່ງສ້າງບໍລິສັດຂອງເຂົາຈະເລີນໄວ ມີເຮືອນຊານ ລົດລານ ພາຫະນະຫຼວງຫຼາຍ ໃນສະໄໝ ປີ 1987-1995 ເຂົາກໍກາຍເປັນຜູ້ຮັ່ງມີດີໄດ້ຄົນນັບໜ້າຖືຕາເຂົາ.
- ຜູ້ຂຽນພົບເຂົາ ຫຼາຍຄັ້ງ ເພາະຮູ້ຈັກກັບພຣະອາຈານແຖວບໍໂອ ເຄີຍໄປມາຫາສູ່ພຣະອາຈານແຖວນັ້ນ ເຂົາກໍມັກມາຫຼິ້ນນໍາພຣະເນນແຖວນັ້ນ ກໍເລີຍໃຫ້ຮູ້ຈັກ ເຂົາໄປດ້ວຍ, ເຂົາມີແນວຄວາມເຊື່ອເລື່ອງໜຶ່ງ ຄື ເປັນຜູ້ສະແຫວງຫາຂອງດີ ເຊັ່ນ ພຣະງ້າງ, ຂອງແຄ້ວຂອງຄົງ, ເຫຼັກປຽກ, ເຫຼັກໃຫຼ, ທອງດໍາ, ຫວ້ານ ແລະອື່ນໆ ເລົ່ານີ້ ເຂົາຈະຫາມາເພື່ອເອົາໄປຂາຍ ເຂົາບອກວ່າມີເຖົ້າແກ່ຈາກຝັ່ງໄທຍ໌ຊື້ ໃນລາຄາແພງ, ຄວາມເຊື່ອຂອງເຂົາ ກໍ່ໃຫ້ເກີດການປະຕິບັດ ວ່າແຕ່ຍິນຂ່າວທີ່ໃດ ເຂົາຈະທີີ່ ໄກປານໃດເຂົາກໍໄປ ບາງຄັ້ງຖນົນໄປຍາກ ລົດບໍ່ສາມາດໄປໄດ້ ເຂົາຈະຈ້າງຍົນເຮເລຄ໊ອປເຕີໄປໂລດ, ດ້ວຍເຫດນັ້ນ ເຂົາຈຶ່ງຕ້ອງຂາຍດິນ, ຂາຍຄໍາ, ຂາຍທຸກສິ່ງທຸກຢ່າງ, ເຄີຍບອກເຕືອນເຂົາໃນລັກສະນະແບບປິດສະໜາໃຫ້ເຂົາຄິດແລ້ວຫຼາຍຄັ້ງ ວ່າຂອງຄົງຫັ້ນມີຈິງ ແລະຄົນຊື້ມີບໍ ? ສ່ວນໃຫຍ່ມີຂອງບໍ່ມີຄົນຊື້, ບາງຄັ້ງມີຄົນຊື້ ແຕ່ບໍ່ມີຂອງ ບາງຄັ້ງຂອງດີໆໆ ບາດເອົາມາລອງອາດບໍ່ຜ່ານກະມີ, ຕາມໄດ້ຂ່າວວ່າເຂົາຍັງເຊື່ອວ່າເຂົາຈະໄດ້ສິ່ງນັ້ນຢູ່ ປີ 1999 ຜູ້ຂຽນກັບມາແຕ່ຮຽນຕ່າງປະເທດ ກໍໄປຢາມພຣະອາຈານໃຫຍ່ແຖວບໍ່ໂອ ແລ້ວກໍໄດ້ຖາມເຖິງເຂົາ, ໄດ້ຄວາມວ່າ ເຂົາລົ້ມລະລາຍຈົນບໍ່ມີເຮືອນຊິຢູ່, ເຂົ້າຊິກິນເຂົາໜີ ຈາກບ້ານນີ້ ບໍ່ຮູ້ວ່າໄປທີ່ໃດ ?

- ອັນນີ້ກໍຄວາມເຊື່ອ ພາໃຫ້ເປັນເຫດ ໃຫ້ຊິວິດດັບລົງຢ່າງຟື້ນຄືນບໍ່ໄດ້.

3. ເລື່ອງທີ 3(ເປັນເລື່ອງເລົ່າ)
- ຢູ່ບ້ານເມືອງແສນ ມີພໍ່ເຖົ້າຄົນໜຶ່ງ ຊື (ພໍ່ເຖົ້າສີ) ເກິດທີ່ບ້ານດອນນາງຄວັດ ມາເອົາເມັຍທີ່ບ້ານຫົວແສນ ເຂົາເອີ້ນລາວວ້າພໍ່ເຖົ້າສີຫຼັງແຫ້ງ(ເຫດທີ່ຮຽກວ່າ ພໍ່ເຖົ້າສີຫຼັງແຫ້ງ ເພາະລາວບໍ່ມັກນຸ່ງເສື້ອ, ຕອນ ປີ 1981 ເຄີຍເຫັນລາວຢູ່ ລາວເຖົາແລ້ວ ອາຍຸລາວຕອນນັ້ນປະມານ 70 ປີ ແຕ່ເຮັດວຽກໄດ້)
- ມີເລື່ອງກ່ຽວກັບລາວ ຈັ່ງຊີ້ ຕອນລາວມາເອົາເມັຍຢູ່ບ້ານຫົວເມືອງແສນໃໝ່ໆນັ້ນ ບ່ອນນາລາວດຽວນີ້ ມັນເປັນໂພນ ແລະນາງຄຸ່ມເປັນໜອງ ນາອັນນີ້ມັນເຂັດ ຂວາງໃຜໄປເຮັດ ຕ້ອງມີອັນເປັນໄປ ໃນນານັ້ນປູປານານໍ້າ ນົກໜູ ອຸດົມສົມບູນ ເພາະວ່າບໍ່ມີໃຜກ້າລົງ, ດິນນັ້ນມີເຈົ້າຂອງ ແຕ່ເຈົ້າຂອງເຂົາປະຖິ້ມ ເພາະມັນເຂັດຂວາງຄືວ່າ.
- ພໍ່ເຖົ້າສີຮູ້ເລື່ອງລາວ ກິດຕິສັບສະຖານທີ່ນີ້ດີທີ່ສຸດເພາະມັນໃກ້ນາລາວ ລາວຄິດຢາກໄດ້ ແຕ່ພໍ່ເຖົ້າ ແມ່ເຖົາ ພີ່ນ້ອງໃຜໆກໍຫ້າມ, ລາວກໍໄປຫາເຈົ້າຂອງດິນຕອນນັ້ນ ເຈົ້າຂອງດິນກະຫ້າມອີກ, ລາວຈຶ່ງເວົ້າກັບເຈົ້າຂອງດິນວ່າ ຄັນແມ່ນລາວເຮັດໄດ້ ຊິໃຫ້ດິນຕອນນັ້ນແກ່ລາວບໍ ?
- ເຈົ້າຂອງດິນກໍວ່າ ຄັນເຮັດໄດ້ກໍເຮັດ ແລະຢ່າໃຫ້ມີເລື່ອງ ຄັນມີເລື່ອງຊິເອົາໂທດ, ລາວໃຫ້ຄໍາໝັ້ນສັນຍາກັບເຈົ້າຂອງດິນ, ພໍກ່ຽວເຂົ້າປີຕໍ່ມາ ໄປຂໍເຮັດຮຸງຮໍາ ເພື່ອມ້ຽນເຟືອງໃສ່ໂພນ ໃກ້ໆກັບຫໍຜີ ທີ່ເຂັດໆ ນັ້ນ ລາວຈົ່ມສົບຈົ່ມປາກວ່າ ພໍ່ເຖົ້າເອີຍມາຂໍຝາກເຂົ້າຝາກນໍ້າ ຝາກເຟືອງ ໄວ້ ຄັນພໍ່ເຖົາຢາກໄດ້ ຢາກໃຊ້ກໍໃຊ້ໄດ້ ບາດຕີເຂົ້າແລ້ວລາວກໍເອົາເຟືອງໄປກອງໄວ້ ໃນຮູງຮໍານັ້ນ, ຈົນຮອດເດືອນ 5 ງົວຄວາຍກະມາກິນເຟືອງນັ້ນ ຕູ້ສີກໍບໍ່ສົນໃຈຈະມາໄລ່ງົວຄວາຍ ເຮັດໃຫ້ເຟືອງແຕກຊະນະໂມ ຢັງຢາຍໄປໄກໆ ວັນນັ້ນແດດກ້າລາວອອກໄປທົ່ງ ທໍາທ່າໄປໄລ່ຄວາຍ ກິນເຟືອງ ພ້ອມທັງສູບຢາຊອງໄປດ້ວຍ ໄປໃກ້ຮຸງຮໍາ ກໍຖິ່ມສົ້ນກອກຢາລົງໃສ່ໃນນາ ແລ້ວກໍໄລ່ຄວາຍໄປພ້ອມ ເຟືອງຖືກໄຟ ເຮັດໃຫ້ໄຟໄໝ້ເຟືອງ ລາວຕິຈອບເບິ່ງ ເຫັນວ່າເຟືອງຕິດໄຟດີແລ້ວ ລາມໄປຍັງຮຸງຮໍາບ່ອນຕາຫໍ ເຊື່ອແນ່ວ່າໄຟໃໝ່ເຟືອງຄັກ ລາວກໍຕິລົງໄປອາບນໍ້າ ພໍຂຶ້ນມາຈາກອາບນໍ້າ ກໍເຫັນໄຟລາມໄປຮອດຮຸງຮໍາບ່ອນຕາຫໍແລ້ວ ກໍທໍາທ່າຖືຟັດໄມ້ໃບຫຍ້າຮ້ອງ ບອກໃຫ້ຄົນຊ່ວຍ ທັງບອກພໍໍເຖົ້າປູ່ຕາໄປພ້ອມວ່າ ພໍ່ເຖົ້າເອີຍໄຟໃໝ້ໄຟໃໝ້ ໃຫ້ຮູບຂົນລູກ ຂົນເມັຍ ຂົນສິ່ງຂົນຂອງອອກຈາກບ້ານຈາກເຮືອນ ລາວເອງ ກໍທໍາທ່າໄປມອດໄຟ ທີ່ກໍາລັງໃໝ່ຫໍປຸຕາຢູ່ນັ້ນ ເອົາຟັດໄມ້ໄປຕິ ກໍຊ້າໄປແລ້ວ ໄປໄໜ້ຕາຫໍ ຮຸງຮໍາຈົນໝົດກ້ຽງ ພໍ່ເຖົ້າສີກໍທໍາທ່າ ເສັຍອົກເສັຍໃຈ ຮ້ອງຫົ່ມຮ້ອງໃຫ້ ມາບໍ່ທັນເຂົ້າໄປບ້ານ ຄາວດຽວ ໄຟກໍມາໄໝ້ເຮືອນປູ່ຕາຈິບຫາຍວາຍວອດ, ຊາວບ້ານມາເຫັນ (ທ້າວສີ-ຂະນະນັ້ນຍັງໜຸ່ມ) ເຂົາກໍວ່າທ້າວສຮຜີບ້າ.
- ຕົກກາງຄືນມາ ພໍ່ເຖົາສີຝັນເຫັນຜີປູ່ຕານັ້ນມາຂອບອົກຂອບໃຈລາວ ຂັນບໍ່ມີທ້າວສີ ລູກເມັຍຂອງປູ່ຕາຄົງຕາຍຄາກອງໄຟ ຈຶ່ງຂອບອົກຂອບໃຈ ທັງບອກໃຫ້ທ້າວສີ(ພໍ່ເຖົາສີ) ໄປເອົາສົມບັດ ໃນໂພນນັ້ນ ຊິໃຫ້ພໍລ້ຽງຊິວິດອິນຊີໄດ້, ອີກອັນໜຶ່ງ ດິນຕອນນັ້ນ ຜີປູຕາກໍມອບໃຫ້ເປັນສົມບັດຂອງທ້າວສີໄປສັຍຊ່າວເອົາ, ພໍ່ເຖົາສີຕື່ນຂຶ້ນມາກໍອອກໄປທົ່ງ ເຫັນສາຍສ້ອຍ ແລະເຄື່ອງປະດັບ ພາກຢູ່ຕົ້ນສົ້ມພໍ່ລາວກໍເອົາມາ, ພໍເດືອນ 6 ປີນັ້ນລາວກໍໄດ້ເຮັດນາຮ້າງ ແລະດິນສວນນັ້ນຢ່າງສະບາຍ, ຊາວບ້ານງຶດແທ້ ງຶດວ່າ.

- ອັນນີ້ ກະແມ່ນຄວາມເຊື່ອໃຜ ເຊື່ອມັນ ແຕ່ຄວາມເຊື່ອຂອງທ້າວສີ ປະກອບໄປດ້ວຍປັນຍາ.

ເປັນຫຍັງພຣະສົງ-ສາມະເນນ ຈຶ່ງບສັນອາຫານແລງ

- ພຣະພິກຂຸ-ສາມະເນນ ໃນພຸດທະສາສນາສັນອາຫານສອງເວລາ ຄື ສັນອາຫານເຊົ້າ ແລະອາຫານເພນ ເທົ່ານັ້ນ, ຕອນແລງຫ້າມສັນ ແລະສັນໄດ້ແຕ່ພຽງນຳ້ປານະເທົ່ານັ້ນ.

- ອັນນີ້ ພຣະສົງສາມະເນນເອງ ກໍຄືອອກຕົນຍາດໂຍມຫຼາຍ ຄົງຈະສົງໄສ ແລະໃຫ້ຄວາມສົນໃຈບໍ່ແມ່ນຂອງ ນ້ອຍ, ຈຶ່ງຄົ້ນຫາມາເລົ່າໃຫ້ທ່ານທັງຫຼາຍໄດ້ຊາຍ.

- ຕໍ່ໄປນີ້ ຈະໄດ້ເລົ່າເລື່ອງອັນເປັນຕົ້ນເຫດສຳຄັນ ທີ່ພຣະພຸດທະເຈົ້າຊົງປາຣົບເປັນປະຖະມະເຫດ ຫ້າມພຣະພິກ ຂຸສັນອາຫານໃນເວລາວິການເດັດຂາດ.

- ວັນໜຶ່ງ ເວລາຄ່ຳແລ້ວພຣະສົງກໍອອກບິນທະບາດຕາມປົກກະຕິ ຕາມທີ່ເຄີຍກະທຳມາເພື່ອສະແຫວງຫາພັດຕາ ຫານແລງມາສັນ, ການບິນທະບາດນັ້ນ ຄືການບິນທະບາດເດີນທາງໄປເລື້ອຍໆ ບໍ່ຈຳເພາະເຈາະຈົງວ່າໃຜຈະ ໃສ່ບາດ ຫຼືບໍ່ຈຳເພາະເຈາະຈົງວ່າຈະໄປຮັບອາຫານທີ່ເຮືອນຜູ້ໃດ, ໃຜມີສັດທາກໍໃສ່ບ່ດຕາມມີຕາມເກີດ, ບໍ່ມີກຳນົດວ່າ ຈະຕ້ອງມີອາຫານເທົ່າໃດ, ຢ່າງໃດ, ມີຈັກຢ່າງ.
- ຍາດໂຍມຜູ້ໃສ່ບາດ ມີສິ່ງໃດທີ່ຕົນຈະແບ່ງປັນໃຫ້ທານແກ່ພຣະສົງຜູ້ບໍ່ມີບ້ານເຮືອນ ກໍທຳໄປດ້ວຍຄວາມເຕັມໃຈ ແລະເພື່ອຄວາມສະບາຍໃຈ.
- ພຣະສົງອອກບິນທະບາດຍາມເຊົ້າ, ຍາມເພນ ຫຼືຍາມແລງກໍຕາມ ຈະອອກເດີນທາງໄປເລື້ອຍໆ ຈາກທີ່ຢູ່ໄປ ເຖິງເຮືອນໜຶ່ງຕໍ່ໄປເຖິງເຮືອນໜຶ່ງ, ວັນໜຶ່ງພຣະສົງໄປເຖິງເຮືອນທີ່ມີລັກສະນະຍົກພຶ້ນສູງ ມີປະຕູສອງດ້ານ ສ່ອງ ເຫັນຄົນເດີນຈອນໄປມາໄດ້ຢ່າງຊັດເຈນ ວັນນັ້ນລູກສາວຂອງເຮືອນຫຼັງນັ້ນ ກຳລັງປຸງອາຫານແລງ ທີ່ເຮືອນຄົວ, ບໍຣິເວນພາຍນອກມືດມິດແລ້ວ ເວລາຈະມອງໄປໃສມາໃສຕ້ອງໃຊ້ໄຟສ່ອງ ຫຼືຮຽກວ່າໃຕ້ໂຄມໄຟແບບສະໄໝ ບູຮານນັ້ນເອງ.
- ພຣະພິກຂຸໄປເຖິງເຮືອນຫຼັງນັ້ນ ຈຶ່ງເລືອກຢືນ ທີ່ບໍລະເວນກາງເດີ່ນບ້ານໄກ້ເຮືອນຄົວດ້ານໜຶ່ງ ຂະນະທີ່ຢືນຢູ່ ໃນທີ່ມືດນັ້ນ ພໍດີຟ້າມແມບເຫຼື້ອມຂຶ້ນ ລູກສາວເຈົ້າຂອງເຮືອນຫັນມອງໄປທາງແສງຟ້າແມບ ພໍດີເຫັນພຣະສົງ ຢືນຢູ່ຕົກໃຈສຸດຂີດ ຄິດວ່າຜີຫຼອກຈຶ່ງສາດນັ້ນລ້າງຖ້ວຍໃສຈົນປຽກເປື້ອນ ແລ້ວກໍຮ້ອງສຽງໃຫຼຂຶ້ນ ພ້ອມຮ້ອງ ຂຶ້ນວ່າ ຜີຫຼອກ.
- ພໍ່ແມ່ ແລະຍາດພີ່ນ້ອງກໍນຳກະບອງໃຕ້ຂຶ້ນ ອອກໄປເບິ່ງວ່າແມ່ນອັນໃດກໍເຫັນພຣະສົງຢືນປຽກດ້ວຍນຳ້ລ້າງ ຖ້ວຍຊຸ່ມໄປທັງຕົວ, ແຖມຍັງມີກິ່ນອາຫານຕິດຕົວຢູ່ດ້ວຍ, ພໍ່ແມ່ພີ່ນ້ອງເຫັນແລ້ວກໍຕົກໃຈນຳສິ່ງທີ່ເກີດດັ່ງກ່າວ ຂໍໂທດຂໍໂພຍະພຣະພິກຂຸເປັນການໃຫຍ່ ພຣະພິກຂຸກໍອະໄພໃຫ້ບໍ່ວ່າຫຍັງ ເຕັມໃຈໃຫ້ອະໄພເຊັ່ນກັນ.
- ຂ່າວພຣະສົງຖືກຊາບ້ານສາດນຳ້ລ້າງຖວາຍໃສ່ໃນເວລາວິການ ກໍແພ່ໄປຢ່າງໄວວາ ຈົນກະທັງຄວາມຊາບເຖິງ ອົງສົມເດັດຣພຣະສັມມາສັມພຸດທະເຈົ້າ ພຣະອົງຊົງຮຽກປະຊຸມສົງ ຈຳນວນຫ້າຮ້ອຍອົງໃນທັມມະສະພາ ແລ້ວຊົງເປີດໂອກາດໃຫ້ພຣະສົງສະແດງຄວາມເຫນ ກັນຢ່າງກວ້າງຂວາງໃນເລື່ອງນີ້.
- ສຸດທ້າຍກໍມີບົດສະຫຼູບວ່າ ພຣະສົງບໍ່ເພິ່ງສັນອາຫານໃນເວລາວິການ ຄືຕັ້ງແຕ່ທ໋ຍໄປຈົນເຖິງຮຸ່ງ ອະຣຸນຂຶ້ນເຊົ້າວັນໃໝ່.
- ພຣະພຸດທະເຈົ້າຊົງຕັດບັນຍັດວ່າ ພຣະພິກຂຸສາມະເນນບໍ່ເພິງສັນອາຫານໃນເວລາວິການ ແລະໄດ້ ຖືກປະຕິບັດນັບແຕ່ນັ້ນມາ.
- ການທີ່ພຣະພຸດທະອົງຊົງບັນຍັດ ບໍ່ໃຫ້ພຣະພິກຂຸສົງສັນອາຫານໃນເວລາວິການນັ້ນ ພຣະອົງຊົງດຳຣິເຫັນ ວ່າບໍ່ຢາກໃຫ້ພຣະພິກຂຸສົງ ລົບກວນພຸດທະສາສະນິກະຊົນຫຼາຍເກີນໄປ ພຣະພຸດທະອົງຊົງຢໍ້າເຕືອນສະເໝີ ວ່າ ພຣະສົງເພິ່ງທຳຕົນໃຫ້ເປັນຄົນລ້ຽງງ່າຍ ບໍ່ບຽດບຽນຜູ້ໃດໃຫ້ລຳບາກ.
- ນີ້ຄືຄວາມເປັນມາຂອງບົດບັນຍັດທີ່ວ່າ ເປັນຫຍັງພຣະສົງຈຶ່ງບໍ່ສັນອາຫານໃນເວລາວິການ , ຫຼືເວົ້າພາສາຊາວບ້ານວ່າ ພຣະບໍ່ກິນເຂົາຍາມແລງ ທີ່ຈິງແລ້ວແມ່ນແຕ່ເວລາບ່າຍໄປແລ້ວ ກໍສັນບໍ່ໄດ້ຕາມພຸດທະບັນຍັດນີ້. 

ປະວັດພຣະຈັນທາທິຣາດ

(ພຣະຈັນທາທິຣາດ ພຣະອົງສັກສິດ ປະຈຳວັດວິຈິດທັມມາຣາມ)

ກ. ຂະໜາດ: 

໑. ເປັນພຣະປາງສະມາທິ. 

໒. ສິລະປະ (ບໍ່ຮູ້ຈັກ-ເປັນພຣະເກົ່າ ແຕ່ບໍ່ມີສີລະປະອື່ນທຽບ ຈະເປັນແບບພະມ້າກະບໍ່ແມ່ນ).

໓. ໜ້າຕັກ ໓໐ ຊັງຕີແມັດ.

໔. ລວງສູງລວມບັນລັງ ໔໕ ຊັງຕີແມັດ. 

໕. ພະພັກສຸຂຸມ ງົດງາມ. 

໖. ບັນລັງ ສີລະປະລາວດອກບົວດອກບົວຫງາຍນ້ອຍ, ດອກບົວຂລຳ້ຍາວ.

ຂ. ປະຫວັດການໄດ້ມາ:

໑. ໄດ້ຮັບອະນຸມັດຈາກກະຊວງແຮງງານສະຫວັດດີການສັງຄົມ ແລະກະຊວງຖະແຫຼງຂ່າວ ແລະວັດທະນະທຳ ໃຫ້ມາປະດິດສະຖານຢູ່ວັດໃໝ່ວິຈິດທັມມາຣາມ, ບ້ານວຽງຈະເຣີນ ເມື່ອວັນທີ ໒໐ ມັງກອນ ປີ ໒໐໐໔.

(ເດີມພຣະຈັນທາທິຣາດ ປະດິດສະຖານຢູ່ກະຊວງແຮງງານ ສະຫວັດດີການສັງຄົມ, ຕືກ ໓ ຊັ້ນ, ກ່ອນໜ້ານັ້ນ ເປັນຕືກຂອງເຖົ້າ່ແກ່ ໕໕໕)

ຄ. ຄວາມເປັນມາ:

-  ວັນໜຶ່ງ ກາງພັນສາ ປີ ໒໐໐໓ ພໍ່ອອກເພັດ ບ້ານວຽງຈະເຣີນ ເປັນພະນັກງານຂັ້ນສູງຂອງກະຊວງແຮງງານ ສະຫວັດດີການສັງຄົມ, ໄດ້ມານັ່ງຫຼິ້ນນຳ ທີ່ຫ້ອງຮັບແຂກວັດ ໄດ້ສົນທະນາກັນຫຼາຍເລື່ອງ ໃນນັ້ນໄດ້ກ່າວເຖິງ ພຣະພຸດທະຮູບທີ່ກະຊວງແຮງງານ ສະຫວັດດີການສັງຄົມວ່າ:

"ທີ່ກະຊວງນັ້ນມີຫ້ອງພຣະ ມີພຣະອົງໜຶ່ງ ສວຍງາມໜ້າເກງຂາມ, ນັບແຕ່ຕັ້ງກະຊວງມາພຣະອົງ ນັ້ນໄດ້ຍ້າຍມາໄວ້ທີ່ຫ້ອງມ້ຽນຂອງ ກໍບໍ່ມີໃຜສົນໃຈບົວລະ ບັດ ຂ້ານ້ອຍເຫັນແລ້ວຄິດສິໂຕນ, ພຣະອາຈານຫຼາຍວັດໄດ້ຍິນຂ່າວແລ້ວ ກໍໄປຂໍທາງລັດຖະມົນຕີຫຼາຍຊຸດແລ້ວ ບໍ່ເຄີຍອະນຸມັດໃຫ້ຈັກເທື່ອ".

- ເມື່ອອາຕະມາຟັງດັ່ງນັ້ນແລ້ວ ກໍເກີດຄວາມສັດທາຂຶ້ນມາທັນທີ ແລະເກີດຄວາມຜູກພັນກັບພຣະດັ່ງກ່າວຂຶ້ນມາ ຢ່າງບອກບໍ່ຖືກ ແລ້ວກໍລຸກຈາກທີ່ນັ່ງເຂົ້າໄປໃນຫ້ອງ ແລ້ວບອກຄູບາມານັ່ງຫຼິ້ນນຳພໍ່ອອກເພັດ ແລ້ວບອກເພິ່ນ ວ່າ ຖ້ານີ້ກ່ອນເດີ ເຂົ້າໄປໃນຫ້ອງຈັກຄາວ, ເຂົ້າໄປຫ້ອງຄາວດຽວກໍພິມໜັງສືວ່າ :

ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ
ສັນຕິພາບ ເອກະລາດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ
------ 
ໃບສະເໜີ.

- ຈະເລີນພອນ : ທ່ານລັດຖະມົນຕີ ກະຊວງແຮງງານສະຫວັດດີການສັງຄົມ ທີ່ຮັກປແພງ.

- ອາຕະມາ ຍິນຂ່າວວ່າ ທີ່ກະຊວງຂອງທ່ານ ມີພຣະພຸດທະຮູບຢູ່ທີ່ຫ້ອງເກັບເຄື່ອງນັ້ນ ບໍ່ມີໃຜຮັກສາ, ເນື່ອງຈາກວ່າ ວັດອາຕະມາສ້າງໃໝ່ ຍັງບໍ່ທັນມີພຣະທອງ ຈຶ່ງໃຄ່ຂໍພຣະອົງດັ່ງກ່າວມາປະຈຳວັດໃໝ່ວຽງຈະເລີນ.

- ຄວນບໍ່ຄວາມປະການໃດ ກໍຈົ່ງພິຈາລະນາ.

ຈະເລີນພອນມາ ດ້ວຍຄວາມເມດຕາທັມ.

ເຈົ້າອະທິການວັດ

ພຣະຊາເນືອງພິລັກ ໂຊຕທອນ

- ເມື່ອຂຽນໜັງສືສັ້ນໆດັ່ງນັ້ນແລ້ວ ກໍປະທັບຕາລົງລາຍເຊັນ ເອົາໃສ່ຊອງອອກມາໃຫ້ພໍ່ອອກເພັດ, ເມື່ອພໍ່ອອກ ເພັດຮັບແລ້ວ ກ​ໍຖາມວ່າແມ່ນຫຍັງ ? ຕອບວ່າຈົດໝາຍຂໍພຣະ.

- ພໍ່ອອກເພັດເວົ້າວ່າ ຊິກ້າເອົາໄປບໍ ? 

- ອາຕະມາບອກວ່າ ຕ້ອງກ້າ, ຕ້ອງເອົາໄປໃສ່ມືຂອງລັດຖະມົນຕີເອງ.

- ພໍ່ອອກເພັດຕອບວ່າ : ສົງໃສບໍ່ໄດ້ເພາະໃຜມາຂໍກະບໍ່ໃຫ້.

- ອາຕະມາຖາມວ່າ ທ່ານຮູ້ຈັກລັດຖະມົນຕີບໍ ? 

- ພໍ່ອອກເພັດວ່າ : ກະພໍເວົ້ານຳເພິ່ນໄດ້.

- ອາຕະມາກໍເວົ້າວ່າ : ໄດ້ບໍ່ໄດ້ກໍບໍ່ສຳຄັນ ສຳຄັນກົງທີ່ວ່າເຮົາກໍເພິ່ນບໍ ? ແລະອີກຢ່າງໜຶ່ງໜັງສືນີ້ເຖິງມືເພິ່ນບໍ ? ອາຕະມາຖາມພໍ່ອອກເພັດວ່າວ່າ "ລັດຖະມົນຕທ່າຊື່ວ່າຈັ່ງໃດ ?" ພໍ່ອອກເພັດເວົ້າວ່າ "ທ່ານສົມພັນ ແພງຄຳມີ"

ອາຕະມາກໍບອກວ່າ (ອືມ໌ ດີແລ້ວ ຄັນໜັງສືຮອດມືເພິ່ນ ເພິ່ນຕ້ອງໃຫ້ພຣະເຮົາມາ) ເວົ້າແລ້ວທັງອາຕະມາ ແລະພໍ່ອອກເພັດກໍຫົວຂວັນຂຶ້ນ ພ້ອມກັນລົມກັນຈັກໜ່ອຍແລ້ວກໍລາກັບໄປ.

- ຈາກວັດນັ້ນ ບໍ່ມີໃຜໄດ້ເວົ້າເຖິງເລື່ອງດັ່ງກ່າວເລີຍ, ພໍ່ອອກເພັດເອງ ເມື່ອພົບອາຕະມາກໍບໍ່ໄດ້ເວົ້າເລື່ອງພຣະນັ້ນ ອີກເລີຍ, ຈົນມາເຖິງວັນທີ ໑໘ ເດືອນມັງກອນ ປີ ໒໐໐໔ ເຫັນພໍ່ອອກເພັດ ມາຫາທີ່ວັດພ້ອມທັງມີສີໜ້າຍິ້ມແຍ້ມ ແຈ່ມໃສ ຂາບລົງແລ້ວກໍຈົກເອົາຊອງຂາວອອກຈາກຖົງເສື້ອ ພ້ອມທັງບອກວ່າ.

- ພຣະຈານ ທາງກະຊວງອະນຸມັດມອບພຣະໃຫ້ວັດເຮົາແລ້ວ ພໍ່ອອກເພັດກໍເວົ້າວ່າ ຂ້ານ້ອຍງຶດພໍຫົວຊິແຕກ ຂ້ານ້ອຍເອົາໜັງສືໄປໃຫ້ລັດຖະມົນຕີນັ້ນແລ້ວ ກໍບໍ່ໄດ້ເວົ້າເຖິງພຣະນັ້ນເລີຍ ຈົນມາຮອດວັນນີ້ຫ້ອງການເອົາ ໜັງສືນີ້ມາສົ່ງໃຫ້ພຣະອາຈານ.

- ໃນເນື້ອໃນຂອງໜັງສື ນັ້ນບອກວ່າ ທາງຫ້ອງການກະຊວງແຮງງານ ແລະຫວັດດີການສັງຄົມ ໄດ້ຂໍອະນຸມັດໄປ ຍັງກະຊວງຖະແຫຼງຂ່າວ ແລະວັດທະນະທັມ ແລະກະຊວງທັງສອງໄດ້ອະນຸມັດໃຫ້ນຳພຣະມາປະດິດສະຖານ ຢູ່ວັດວິຈິດທັມມາຣາມ ໃນໜັງສື ໄດ້ໃຫ້ເຈົ້າອະທິການວັດໄປເອົາພຣະໃນວັນທີ ໒໐ ມັງກອນ ປີ ໒໐໐໔.

- ເມື່ອໄດ້ຮັບຈົດໝາຍ ເປັນທາງການເຊັ່ນນັ້ນແລ້ວ, ກໍນຶກໃນໃຈໂລດວ່າ ທ່ານຜູ້ອະນຸມັດນັ້ນ ຕ້ອງເປັນຄົນເຂົ້າໃຈຄວາມໝາຍຄວາມສຳຄັນ ຂອງພຣະພຸດທະສາສນາໄດ້ຢ່າງແນ່ນອນ ຈຶ່ງຂໍອະນຸໂມທະນາໃຫ້ທ່ານ ຈົ່ງມີແຕ່ຄວາມຜາສຸກ ຊ່ວຍພັດທະນາບ້ານເມືອງໃຫ້ໝັ້ນຄົງຍືນຍາວນານ, ອີກອັນໜຶ່ງຍັງນຶກໄປວ່າ ພຣະພຸດທະຮູບອົງນີ້ຄົງຈະຢາກມາຢູ່ວັດວຽງຈະ ເຣີນແນ່ນອນ ເພາະຍິນມາວ່າເປັນເວລາຫຼາຍປີ ທີ່ພຣະສົງ ແລະຄະຣາວາດ ອົງອື່ນໆ ທ່ານອື່ນໆ ໃຜໆກໍຢາກໄດ້ໄປໄວ້ວັດຂອງຕົນ ຈຶ່ງພາກັນມາຂໍ ແຕ່ທາງກະຊວງແຮງງານບໍ່ໄດ້ອະນຸມັດໃຫ້ເລີຍ, ແຕ່ເມື່ອເຮົາຂໍໄປ ທັງໆ ທີ່ຍັງບໍ່ທັນເຫັນພຣະພຸດທະຮູບຊຳ້ ເພີ່ນຍັງອະນຸມັດໃຫ້ນັບວ່າ ພຣະອົງນີ້ ຄູ່ຄວນແກ່ວັດວຽງຈະເຣີນ ຫຼືວັດວິຈິຕທັມມາຣາມແນ່ນອນ.

- ເມື່ອໄດ້ຮັບຈົດໝາຍນັ້ນ ກໍພໍດີໄກ້ວັນຈະເຮັດບຸນມະຫາຊາດ ປະຈຳປີ ເຊິ່ງວັນຕັ້ງບຸນກໍແມ່ນວັນທີ ໒໓ ມັງກອນ ໒໐໐໔ ແລະເທດ ວັນທີ ໑໔ ມັງກອນ ໒໐໐໔, ຈຶ່ງໄດ້ມີໂອກາດຮຽກຄະນະອົງການຈັດຕັ້ງບ້ານ ແລະເຖົ້າແກ່ແນວໂຮມມາປະຊຸມກັນ ເພື່ອແຈ້ງຂ່າວດີເລື່ອງດັ່ງກ່າວ ເມື່ອຊາວບ້ານ ແລະອົງການຈັດຕັ້ງໄດ້ຮັບການແຈ້ງການເຊັ່ນນັ້ນແລ້ວ ໃຜໆກໍມີຄວາມດີອົກດີໃຈ ຕົກລົງກັນຫ້າງຫາກະກຽມໄປແຫ່ເອົາພຣະ ພຸດທະຮູບນັ້ນມາປະດິດສະຖານທີ່ວັດຂອງເຮົາ.

- ເມື່ອຮອດວັນທີ ໒໐ ມັງກອນ ໒໐໐໔ ຄະນະເຖົ້າແກ່ແນວໂຮມອົງການ ຈັດຕັ້ງທຸກພາກສ່ວນຈຶ່ງມາຮຽກໂຮມກັນທີ່ວັດ ໃຜໆກໍດີອົກດີໃຈ ທ່ານຜູ້ ມີສັດທາອື່ນໆ ກໍມາໂຮມກັນເມື່ອໄດ້ກຳນົດການແລ້ວ ກໍມີລົດໃຫຍ່ມາ ໂຮມກັນລວມແລ້ວກໍປະມານ ໔໐-໕໐ ຄັນ, ລວມຄົນຄົງປະມານ ໘໐ ຫາ ໑໐໐ ຄົນ ທັງເຖົ້າທັງແກ່ທັງໜຸ່ມທັງສາມ ໃຜໆກໍຖືຂັນດອກໄມ້ທູບທຽນ ຕົ້ນເງິນ ຕົ້ນຄຳ ຕົ້ນໂພ ທຸງ ແລະຕາມໃຜຈະຄິດເຮັດຄິດສ້າງ.

- ເມື່ອໄດ້ເວລາແລ້ວ ຂະນະນັ້ນເວລາ ໑໔.໑໕ ໂມງ ຕາມການນັດໝາຍລົດ ກໍອອກຈາກວັດວຽງຈະເລີນມຸ້ງໜ້າໄປຍັງກະຊວງແຮງງານ (ເຊິ່ງຜູ້ຂຽນ ໃນສະໄໝນັ້ນ ກໍາລັງແຕ່ມາຈາກຕ່າງປະເທດໃໝ່ ລືມໄປວ່າກະຊວງແຮງ ງານ ສະຫວັດດີການສັງຄົມ ຢູ່ທີ່ໃດ ຮູ້ແຕ່ວ່າທ່ານເປັນ ຣມຕ ຜູ້ສ້າງ ແລະດຳຣົງຕຳແໜ່ງທ່ານທຳອີກແມ່ນທ່ານທອງລຸນ ສີສຸລິດ) ເມື່ອຂະບວນລົດແລ່ນມຸ້ງໜ້າສູ່ໃນເມືອງ ຈຶ່ງລ້ຽວເຂົ້າແຖວທາດດຳ ທາງໂຮງແຮມເຖດຖາປລາດ ເຂົ້າໄປກໍຮອດຕຶກສາມຊັ້ນໃກ້ກັບ ໂຮງແຮມ ລາວພລາຊ່າ ຈຶ່ງຊວດຮູ້ເມື່ອວ່າອືມ໌ ກະຊວງເພື່ນຢູ່ທີ່ນີ້ນໍ ລົດລ້ຽວເຂົ້າໄປ ຈອດໃນເດີ່ນຂອງກະຊວງ ສ່ວນລົດຄັນອື່ນເຂົ້າບໍ່ໄດ້ກໍຈອດແຄມຖນົນ ປະຊາຊົນລົງລົດແລ້ວ ທາງພະນັກງານໃຫ້ລໍທີ່ຫົ່ມໂພ ບ່ອນຈອດລົດ ສ່ວນອາຕະມາພ້ອມພຣະສົງ ທາງ ຣມຕ ໃຫ້ຂຶ້ນໄປຫ້ອງຮັບແຂກ ທີ່ຊັ້ນ ໓ ເມື່ອຂຶ້ນໄປຮອດຫ້ອງຮັບແຂກແລ້ວ ທ່ານ ຣມຕ ກໍນັ່ງຢູ່ທີ່ນັ້ນແລ້ວ ກໍຊວດຮູ້ເມື່ອວ່າ ຊາມຊາເຂົານຳພຣະລົງມາ ກໍບອກໃຫ້ເຂົາໄປຮັບພຣະອາຈານ ອພສ ເມືອງໄຊເຊດຖາ ມາເປັນສັກຂີພະຍານດ້ວຍ ຂະນະນັ້ນແມ່ນຍາທ່ານບຸນມາ ສີມາພຣົມ ເປັນປະທານ, ນັ່ງລໍຖ້າສັນນ້ຳຊາ ກາແຟລົມກັບທ່ານ ຣມຕ ຢູ່ນັ້ນເຫິງເຕີບ ຈຶ່ງເຫັນພະນັກງານຂຶ້ນມາບອກວ່າ ກຽມການຮຽບຮ້ອຍແລ້ວ  

(ຍັງມີຕໍ່)

ໂຄງການກໍ່ສ້າງວັດ ວິຈິດທັມມາຣາມບ້ານວຽງຈະເຣິນ ສົກປີ ໒໐໑໑-໑໒

- ວັດວິຈິດທັມມາຣາມ ບ້ານວຽງຈະເຣີນ ເມືອງໄຊເຊດຖາ ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ, ສຳລັບສົກປີ ໒໐໑໑ ນັ້ນມີດັ່ງນີ້

ກ. ໂຄງການເກົ່າ.

໑. ສືບຕໍ່ສ້າງສາລາໃຫ້ທັນສະຫຼອງ ໃນເດືອນ ໓ ປີ ໒໐໑໒
໒. ສືບຕໍ່ສ້າງຫໍກອງ ທີ່ຕັ້ງຖານມາແຕ່ເດືອນ ໖ ປີ ໒໐໑໐ ໃຫ້ສຳເລັດພາຍໃນອອກພັນສາ.
໓. ສືບຕໍ່ສ້າງທາດອ້ອມວັດ ແລະຕ້າຍວັດ ທີ່ສ້າງມາແຕ່ເດືອນ ສິງຫາ ປີ ໒໐໑໐ ດ້ານໜ້າໃຫ້ແລ້ວພາຍໃນອອກພັນສາ, ອ້ອມວັດສືບຕໍ່ໄປຕິບັດໄປເລື້ອຍໆ.

ຂ. ໂຄງການໃໝ່.

໑. ສ້າງກຸດຕິສົງ ໒ ຊັ້ນ, ກໍ່ໂບກປູນແລະມຸງດິນຂໍ ຊີແຟັກມູນຄ່າ ໕໑໕.໐໐໐.໐໐໐ ກີບໃຫ້ແລ້ວພາຍໃນເດືອນ ມິນາປີິ ໒໐໑໒.
໒. ຕໍ່ຫ້ອງຮັບແຂກ ທີ່ສາລາໂຮງທັມດ້ານຕາເວັນຕົກໃຫ້ແລ້ວກ່ອນອອກພັນສາປີນີ້ ມູນຄ່າ ໑໒໐.໐໐໐.໐໐໐ ກີບ.
- ໂຄງການທັງໝົດ ຍັງຕ້ອງການກຳລັງສັດທາຈາກຍາດໂຍມຢ່າງຫຼວງຫຼາຍ ບັນດາສັດທາຍາດໂຍມທ່ານໃດ ຢາກຮ່ວມສ້າງວັດໃໝ່ຄັ້ງນີ້ ຂໍຈົ່ງຕິດຕໍ່ມາຍັງເຈົາອະທິການວັດໂດຍກົງ ໄດ້ທຸກວັນເວລາ.

ຄ. ໂຄງການອະນາຄົດ.

໑. ປູເດີນວັດໃຫ້ແລ້ວທາງດ້ານຫຼັງ ຄາດວ່າຈະລົງມື ເດືອນມັງກອນປີ ໒໐໑໒.
໒. ປະຕູໂຂງດ້ານຫຼັງມູນຄ່າ ໓໐.໐໐໐.໐໐໐ ກີບ (ທ່ານໃດເປັນເຈົ້າພາບຄົນດຽວໄດ້ເລີຍ)
໓. ປະຕູໂຂງດ້ານໜ້າ ມູນຄ່າ ໔໕໐.໐໐໐.໐໐໐ ກີບ.
- ໂຄງການດັ່ງກ່າວຫາກມີສັດທາພໍ ຈະເລີມພາຍໃນກາງປີ ໒໐໑໒.

ຮັກສາສີລຈັ່ງໃດຈຶ່ງຊີຖືກຕ້ອງ

- ເວົ້າເລື່ອງການຮັບສິລ ໃຜໆກໍຮັບໄດ້ ໂດຍສະເພາະສີລຫ້າ ຮັບງ່າຍໆ ເພາະເປັນສີລພື້ນຖານຂອງທຸກຄົນ, ເປັນນິຈະສີລ ຄືສິລສາມັນ ຮັບວັນລະເທົ່າໃດກະໄດ້ ເຮົາມັກເຫັນໃນເວລາເຮັດບຸນ ວັດ ແລະເຮືອນ ຈະມີການໄຫວ້ພຣະອາຣາດທະນາສິລ ຮຽກວ່າຂໍສີນ, ບາງຄັ້ງວັນໜຶ່ງ ມີບຸນຫຼາຍຄັ້ງ ຫ​ຼາຍເຮືອນ ຄົນໆດຽວໄປເຮືອນໃດ ພຣະໃຫ້ສິນ ອອກຕົນຍາດໂຍມຈະພ້ອມກັນເວົ້າເຄືອບໆ ຮູ້ຈັກຄວາມໝາຍກໍມີ ບໍ່ຮູ້ຈັກຄວາມໝາຍກໍມີ ກ​ໍວ່າກັນໄປ ຮັບແລ້ວກໍແລ້ວໄປບໍ່ມີໃຜສົນໃຈຮັກສາ.

- ຄົນລາວເຮົາເປັນຊາວພຸດ ມັກທຳຂໍສີລ ເຮັດບຸນເຮືອນໃດ ຄັນພຣະບໍ່ໃຫ້ສີລ ຫຼືຄັນວ່າບໍ່ໄດ້ຂໍສິລ ບໍ່ຄັກໃຈ ຈະນຶກວ່າບໍ່ໄດ້ບຸນ ສະນັ້ນຈຶ່ງຂໍສິລ ທຸກຄັ້ງໄປໃຫ້ເທົ່າໃດບໍ່ກ່ຽງຂໍແຕ່ວ່າໄດ້ຮັບສິລ ສຳລັບພຣະມີໜ້າທີ່ໃຫ້ສິລກໍໃຫ້ໄປ ວ່າແຕ່ຂໍມາ, ຄັນອອກຕົນຂໍສີລ ພຣະອົງໃດບໍໃຫ້ ແມ່ອອກກໍບໍດີ ໃຈອີກແລ້ວ ຫາວ່າພຣະບໍ່ຮູ້ຮີດຮູ້ຄອງ, ບາງຄົນວ່າໜັກໄປກວ່ານັ້ນ ພຣະວັດໜີເຮັດບຸນນຳຄືຊິບໍ່ໄດ້ບຸນ ບໍ່ໃຫ້ສິລບໍ່ໃຫ້ພອນ ວ່າກັນບັກໃຫຍ່ເລີຍ, ບາງຄົນວ່າໜັກໄປກວ່ານັ້ນອີກ ພຣະວັດນີ້ຂໍສີລບໍ່ໃຫ້ສິລ ເປັນພຣະອີສັງບໍ່ມີສິນ ວ່າໄປຈັ່ງຊັ້ນກະມີ.

- ຊິວ່າຈັ່ງໃດ ກະວ່າໄປ ຫາກບໍ່ຮູ້ຖືວ່າບໍ່ຜິດ ແຕ່ຄັນຮູ້ແລ້ວ ຕ່າວໂພໂລ ຫຼືພາໂລ ຖືວ່າເປັນຜິດ ມີອະທິກັມຕິດຕົວ, ເວົ້າເລື່ອງສິລໃຜໆກໍຢາກໄດ້, ເນື່ອງຈາກວ່າ ເປັນຂອງດີ, ໃຜມີສິລ ຖືວ່າເປັນຄົນດີ ດ້ວຍເຫດນັ້ນ ຄົນຈຶ່ງຢາກໄດ້ສິລ.

- ແຕ່ປະຊາຊົນຊາວພຸດລາວ ໑໐໐/໑໐໐ ມັກຂໍສິລ ແຕ່ບໍ່ຮັກສາສິລ, ຖາມວ່າຮັກສາສີລເປັນບໍ ? ຕອບໄດ້ເໝືອນກັນໂລດວ່າ "ເປັນ".
- ແຕ່ຫາກຖາມວ່າ ສີນພໍ່ອອກມີຈັກຂໍ້ ຫຼາຍຄົນຕອບວ່າ ມີ ໕ ຂໍ້, ແລະມີອີກຈຳນວນຫຼາຍ ວ່າ ບໍ່ຈັກ.
- ບາດຖາມຜູ້ທີ່ຕອບຜູ້ທີ່ຮູ້ຈັກວ່າມີຫ້າຂ້ໍນັ້ນ ແຕ່ລະຂໍ້ມີຫຍັງແນ່ ອັນນີ້ ເກືອບ ໙໐/໑໐໐ ຕອບບໍ່ໄດ້, ສ່ວນ ໑໐/໑໐໐ ທີ່ຍັງເຫຼືອນັ້ນ, ຮູ້ທຸກຂໍ້ ແຕ່ອາດລຽງລຳດັບບໍ່ຖືກຂໍກະມີຈຳນວນຫຼາຍ, ບາງຄົນລຽນຖືກຂໍ້ ຕາມພາສາປາລີໄດ້ ແຕ່ມີຈຳຫຼາຍແປບໍ່ໄດ້, ສ່ວນທີ່ແປໄດ້ ເວົ້າປາລີໄດ້ ມີບໍ່ເຖິງ ໒/໑໐໐ ອັນນີ້ໄດ້ຮັບຮອງວ່າຊາວພຸດລາວເຮົາດຽວນີ້ ເປັນຈັ່ງຊັ້ນແທ້.

- ແລະທີ່ເຫັນກັນຄັກແນ່ ແລະມີ ໙໙/໑໐໐ ຢາກໄດ້ສິນ ແລະຢາກຮັບສິນ ແລະບໍ່ຮັກສາສິລ.
- ບາດນີ້ມາເວົ້າບ່ອນເອົາ ການຣັກສິລທີ່ຖືກຕ້ອງ ຄວນເຮັດຈັ່ງໃດ ?
ງ່າຍໆໆໆ ໃຫ້ຈື່ເອົາຈັງຊີ້ ເພາະເວົ້າສິນແຕ່ລະຂໍ້ຄົນລາວສ່ວນຫຼາຍບໍ່ຮູ້ຈັກປານໃດດອກ ຄັນຢາກຮັກສາສິລໃຫ້ດີ ແລະຖືກຕ້ອງໃຫ້ຮັກສາກາຍ ກັບວາຈາ ຊື່ວ່າຮັກສາສິລໄດ້ແລ້ວ.
- ຮັກສາກາຍ ກັບວາຈາເປັນຈັ່ງໃດ ?
ເບິ່ງໃນອະກຸສົນກັມມະບົດ ໑ ປະການຄື.

ສີລາ(ປັນຈະສີລາ) ສິນຫ້າ ທະສະສີລາ ສິນສິບ.

 ຂຽນໂດຍ: ພຣະຄຣູເນືອງພິລັກ ໂຊຕິທອນ
-----------------------------------
ສີລາ : ແປວ່າສິລ ສີພື້ນຖານມີຫ້າຂໍ້ ຮຽກວ່າສິນຫ້າ (ປັນຈະສີລາ) ເປັນເຄື່ອງມືຮັກສາກາຍກັບວາຈາໃຫ້ຮຽບຮ້ອຍງົດງາມ ໃຜມີສີລ ຫຼືຮັກສາສິລ ໄດ້ຈະເປັນຄົນງາມ ເປັນຫົນທາງໄປສູ່ການທຳບາປທັງປວງ.

ກອນບູຮານ:(ຈື່ຈາກຄຳສອນຂອງພຣະອາຈານໃຫຍ່ພໍ່ເຖົ້າອ້ວນ ເຈົ້າອະທະການ ແລະເປັນທີ່ປຶກສາເຈົ້າອະທິການວັດແສນເໜືອ ໑໙໗໓-໑໙໘໕), ຄືນັບແຕ່ບວດມາຈົນຮອດປີ ໑໙໗໖ ກໍໄດ້ເປັນເຈົ້າອະທິການວັດແສນເໝືອ ຫຼັງຈາກພຣະອາຈານອາດສິກ, ຕໍ່ມາປີ ໑໙໗໘ ລາອອກເພາະຊະລາຫຼາຍ ໄປມາຍາກ ກໍລາອອກມອບໃຫ້ພຣະອາຈານສຸຄົນເປັນແທນ, ແຕ່ເພິ່ນກໍເປັນທີ່ປຶກສາເຈົ້າອະທິການວັດ ແຕ່ເພີ່ນກໍຈະເປັນຜູ້ສອນຄວາມຮູ້ຕ່າງໆ ເຊັ່ນສອນເທດ ແລະອົບຮົມພຣະສົງ ຫາກສອນສູດ ແລະວຽກການປົກຄອງແມ່ນອາຈານສຸຄົນ ປີ ໑໙໘໓ ພຣະອາຈານສຸຄົນຂຶ້ນມາວຽງຈັນ ເພິ່ນກໍຮັກສາການເຈົ້າອະທິການ ຕອນນັ້ນຜູ້ຂຽນເປັນຈົວເກົ່າໄປຮຽນທີ່ເມືອງໂຂງຕອນອອກພັນສາ ເວລາເຂົ້າພັນສາຕ້ອງມາຈຳພັນສາທີ່ວັດແສນ ເໜືອ ບັງເອີນບໍ່ມີພຣະໜຸ່ມ ມີແຕ່ອາຈານພໍ່ເຖົ້າສອງອົງ ຄືອາຈານພໍ່ເຖົ້າອ້ວນແລະອາຈານພໍ່ເຖົ້າຈັນ ເຖົ້າແລ້ວ ເພິ່ນກໍເລີຍໃຫ້ເປັນເຈົ້າອະທິການຈົວເລີຍ ຮ່າໆໆ ໄດ້ເປັນເຈົ້າອະທິການຈົວ ຄືທຳໜ້າທີ່ປົກຄອງສົງແທນເພິ່ນ(ບໍ່ໄດ້ແຕ່ງຕັງທາງການດອກ ມີແຕ່ມອບໜ້າທີ່ໃຫ້) ອອກພັນສາກໍຮຽນເມືອງໂຂງ ມໍ ໒, ກໍມີອາຈານສັກ ມາຈາກວັດຫີນສິ່ວ ທີ່ພຣະ ອາຈານບໍ່ເຖົ້າເຮືອນປະທານຕາແສງເມືອງແສນ ສົ່ງມາໄດ້ ໑ ພັນສາກໍສິກ, ທາງພຣະອາຈານພໍ່ເຖົ້າເຮືອກໍສົ່ງພຣະອານບຸນເລີດມາແທນ, ປີນັ້ນ ບໍ່ໄດ້ ຈຳພັນສາທີ່ວັດແສນເໜືອອີກໄປຮຽນຕໍ່ມໍ ໓ ເພາະວ່າທາງໂຮງຮຽນສົງປ່ຽນມາເປີດໂຮງຮຽນເດືອນ ໗ ປີນັ້ນ, ໄປຈຳພັນສາທີ່ວັດກາງໂຂງ ກໍເລີນປ່ວຍ ກັບມາປົວໂຕທີ່ວັດແສນເໜືອ ອອກພັນສາກໍສິກຈາກເປັນເນນ ຮອດເດືອນ ໕ ປີຕໍ່ມາກໍກັບມາບວດແລ້ວກໍອອກຈາກວັດແສນເໜືອ ໄປຮຽນໜັງສື ຈົນເທົ້າປັດນີ້, ແຕ່ວ່າຍັງຈື່ບົດກອນສີ ໘ ທີີ່ເຄີຍຟັງມາຕອນເປັນຈົວເທົ້າບັດນີ້.

(ສີລ ໑໐ ຄຳກອນ)
- ປະການໜຶ່ງບໍ່ໃຫ້ຂ້າສັດໂຕນ້ອຍໂຕໃຫຍ່ ຕົວເປັນຈົນຕາຍ.
- ປະການສອງບໍ່ໃຫ້ສໍ້ລັກເອົາຂອງທ່ານມາເປັນຂອງຕົນ.
- ປະການສາມບໍ່ໃຫ້ເສບເມຖຸນນະທັມລະຫວ່າງຍິງ ລະວ່າງຊາຍ ແລະອະໄວຍະວະ ວັດຖຸສິ່ງຂອງ
- ປະການສີ່ບໍ່ໃຫ້ລ່າຍພາງຮູ້ເຫັນຢ່າງໃດ ໃຫ້ວ່າຢ່າງນັ້ນ.
- ປະການຫ້າບໍ່ໃຫ້ດື່ມສຸຣາ ແລະມົວເມົາຄືເມໄຣ ອັນເປັນທີ່ຕັ້ງແຫ່ງຄວາມປາໝາດ.
- ປະການຫົກບໍ່ໃຫ້ສັນອາຫານໃນເວລາວິການຕັ້ງແຕ່ຕາເວັນບ່າຍໄປເທົ້າທ່ຽງຄືນ.
- ປະການເຈັດບໍ່ໃດ້ແກວ່ງຄ້ອນຢ້ອນດິນ
- ປະການແປດບໍ່ໃຫ້ທັດທຣົງດອກໄມ້ຂອງຂອງເຄື່ອງຍ້ອມເຄື່ອງທາຕ່າງໆ.
- ປະການເກົ້າບໍ່ໃຫ້ນັ່ງນອນທີ່ສູງທີ່ກວ້າງທີ່ໃຫຍ່ຊະແນນແລະຕຽງ
- ປະການສິບບໍ່ໃຫ້ຍິນດີດ້ວຍເງິນແລະຄຳ ມົວເມົາຫຼົງໃຫຼ.

ທີ່ຈິງ ເວົ້າສິນຫ້າ ກ່ອນຈຶ່ງມາວ່າສິນສິບ ແຕ່ທີ່ນີ້ຍົກກອນສິລສິບມາໄວ້ກ່ອນ ເພາະເປັນກອນບູຮານ ຈາກນີ້ໄປຈະເປັນກອນສິລ ໕ ເປັນກອນ ທີ່ແຕ່ງເອງໂດຍໄດ້ແນວທາງຈາກກອນສີລສິບດັ່ງນີ້ ຈະແຕ່ງເປັນສອງແບບ ດັ່ງນີ້

(ສີລຫ້າຄຳກອນແບບທີ ໑)
- ປະການໜຶ່ງ ໃຫ້ຫຼີກເວັ້ນຈາກການບຽດບຽດສັດ
- ປະການສອງ ໃຫ້ຫຼິກເວັ້ນຈາກການລັກໂລບຂອງເຂົາໃຊ້
- ປະການສາມ ໃຫ້ຫຼິກການລ່ວງເກີນຜົວເມັຍເຂົານັ້ນບຸດຕາບຸດຕີທີ່ເຂົາຮັກຫໍ່
- ປະການສີ່ ໃຫ້ຫຼິກເວັ້ນກ່າວລ່ວງຫຼອກລິ້ນລ່າຍພາງເວົ້າແບບອຳ
- ປະການຫ້າ ໃຫ້ຫຼິກເວັ້ນການດື່ມເຫຼົ້າກັບສິ່ງມືນເມົາ ອັນເປັນທາງພາເສັຍທຸສິນໝົດກ້ຽງ.
(ພຣະເນືອງພິລັກ ໂຊຕິທັມໂມ ແຕ່ງ ປີ ໑໙໙໗ ຂະນະທີ່ໃຊ້ນາມປາກກາວ່າ ກະວິວັງໂສ)

(ສີລຫ້າຄຳກອນແບບ ໒)
-- ສີລຂໍ້ໜຶ່ງໃຫ້ຫຼີກເວັ້ນ ຝູງແຫ່ງປານາ
ຄືຂ້າສັດມີຄຸນ ບຽດບຽນຈົນຕາຍສິ້ນ
ທັງຊີວິນຄົນດ້ວຍ ຢ່າທຳລາຍໃຫ້ຊີບລ່ວງ
ລວມທັງບັງບຽດດ້ວຍ ພະຍາມຂ້າຈ່ອງຜານ

- ສິລຂໍ້ທີສອງນັ້ນ ອະທິນນາທານາ ໃຫ້ລະເວັ້ນລັກເຄື່ອງເຂົາ
ລອບລັກທັງຂະໂມຍຂອງ ບັງບຽດເອົາມາໄວ້
ຂອງທີ່ເຂົາບໍ່ໃຫ້ ຢ່າງຈົງໃຈລັກລອບ
ທັງຂອງສົງຂອງລັດດ້ວຍ ກະທຳແລ້ວບາບມະຫັນ

- ສີລຂໍ້ທີສາມນັ້ນ ກາເມແຫ່ງສຸມິສາຈານ
ເສບເມຖ​ຸນນະທັມ ນອກຈາກຜົວເມັຍແກ້ວ
ລູກຂອງເຂົາຈົ່ງໄກເວັ້ນ ຜົວເມັຍເຂົາຈົ່ງລະຫ່າງ
ຄົນທີ່ເເຂົາຮັກຫໍ່ແທ້ ຢ່າລ່ວງເກີນປະເວນີນັ້ນຈົ່ງຫຼິກໄກ

- ສີລຂໍ້ທີສີ່ຈົ່ງຢ່າໄດ້ ເວົ້າລ່າຍບັງປິດ
ສຸສາວາທາ ເວົ້າບໍ່ຈິງລວງລໍ້
ການເວົ້າຈາຂີ້ສໍ້ ລວງປິດບັງລ້ຽວຕໍ່
ມີຄຳໃດເວົ້າໃຫ້ແຈ້ງ ຢ່າບິດບ້ຽງເສື່ອງຄວາມ

- ສິລຂໍ້ທີຫ້າເປັນຕົ້ນເຫງົ້າ ພາໃຫ້ລ່ວງທຳລາຍສິນ ທັງໝົດ
ຄືສຸລາຢາເມົາ ພ້ອມພ​ໍ່າມົວເມົາບ້າ
ກັບການຫຼົງໃຫຼຊັ້ນ ອຳນາດສູງຍົດໃຫຍ່
ທັງຊົນຊັ້ນກໍນັບໄດ້ ລວມເຂົ້າເປັນເລື່ອງເມົາ

ເມົາຍົດລືມຕາຍສ້ຽງ ບໍ່ຮູ້ເມື່ອຄິງຄັກ
ເມົາກາຍວາຍຊີວາ ບໍ່ເມື່ອຄິງຈັກດີ້
ເມົາຜົວເມັບນັ້ນ ລືມວົງວານພໍ່ແມ່
ຄັນເມົາຂອງໝູ່ນີ້ ທຳລາຍສ້ຽງຍອດສິນ ທ່ານເອີຍ.

ສາຍເຊລຳເພົາ ແຕ່ງ (໒໕ ສິງຫາ ໒໐໑໑)

ສິນຫ້າພາສາປາລີ
- ປານາຕິປາຕາ ເວຣະມະນີ
- ອະທິນນາທານາ ເວຣະມະນີ
- ກາເມ ສຸມິຈສາຈາຣາ ເວຣະມະນີ
- ມຸສາ ວາທາ ເວຣະມະນີ
- ສຸຣາ ເມຣະຍະ ມັຊຊະປະມາ ທັດຖານາ ເວຣະມະນີ

ແປສີລເອົາເນື້ອໃນ.
- ຫຼິກເວັ້ນການຂ້າສັດ, ບຽດບຽນສັດ ເຮັດໃຫ້ຊີວິດເຂົາຕົກລ່ວງ
- ຫຼິກເວັັ້ນຈາກການສໍ້ ລັກ ໂກງ ໂລບ ເອົາຂອງເຂົາມາເປັນຂອງຕົນ
- ຫຼິກເວັ້ນການລ່ວງເກີນປະເວນີລະຫວ່າງລູກ ຜົວ ເມັຍເຂົາທີ່ເຂົາຮັກຫ່ວງແຫນ ທີ່ເຂົາອ້າງຕົ້ນເປັນເຈົ້າຂອງ ຍິນດີສະເພາະຜົວເມັຍຕົນ.
- ຫຼິກເວັ້ນຈາກການເວົ້າຕົວະ, ເວົ້າສໍ່ສຽດ, ເວົ້າຫຼິ້ນລີ້ນ ເວົ້າເພີເຈີ້ ແລະເວົ້າສັບສໍ່,
- ຫຼີກເວັ້ນຈາກການດື່ມສຸຣາ ຢາເມົາ ແລະມົວເມົາໃນລາບ ຍົດ ກຽດ ແລະເມົາຊີວິດ (ຫາກໃຜລ່ວງເກີນສິນຂ້ໍນີ້ ຈັກຕັ້ງຕົນໃນຄວາມປາໝາດ ທຳລາຍສິລຂໍ້ອື່ນໄດ້ທັງໝົດ)

- ອາການລະເມີດສິລ
ກ. ທຳດ້ວຍກາຍ
ຂ. ເວົ້າດ້ວຍວາຈາ
ຄ. ຄິດດ້ວຍໃຈ.

- ລັກສະນະລະເມີດສີລ
ກ. ລະເມີດເອງ.
ຂ. ເວົ້າໃຫ້ຄົນອື່ນລະເມີດ, ວານ, ຂໍຮ້ອງ, ເວົ້າລຽບຄຽງ, ບອກວິທີ(ໃຫ້ເຂົາທຳແທນ)